Sabah Haberleri — 5 Ekim 2026

Bölüm metni

Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın sürmesi ve New York'ta yürütülen dolaylı temasların tıkanması nedeniyle ABD ile İran arasındaki savaş yedinci ayını aşarken, Brent petrolün varili 101 dolar bandında seyrediyor ve Türkiye'de eylül ayı enflasyonu bugün saat 10.00'da açıklanıyor.

İran tarafı, Hürmüz Boğazı üzerinde denetim talebini sürdürüyor ve Washington'un nükleer program konusundaki koşullarını reddediyor. Bugün beş Ekim iki bin yirmi altı, Pazartesi. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun ardından New York'ta kalarak boğazın yeniden açılması, savaşın sona erdirilmesi ve nükleer müzakerelerin canlandırılması başlıklarında dolaylı görüşmelere katıldı; ancak hafta sonu temasların tıkanmasının ardından ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İranlı yetkililerin ülkeden ayrılmasını istedi. 28 Şubat 2026'da başlayan savaş askeri olarak bir denge noktasına oturmuş görünüyor; Washington bu aşamada ağırlığı ekonomik baskı araçlarına ve deniz ablukasına vermiş durumda, boğazdan geçen trafiğin büyük bölümü ise hâlâ durmuş vaziyette.

Gazze'de 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkes hukuki olarak geçerliliğini koruyor, fakat sahada sınırlı çatışmalar ve karşılıklı ihlaller devam ediyor. Anlaşmanın ikinci aşamasında en büyük tıkanma noktası silahsızlanma başlığı: Hamas, Board of Peace, yani Barış Kurulu tarafından önerilen aşamalı silahsızlanma takvimini reddetti ve bunu İsrail'in askeri faaliyetlerini tümüyle durdurması ile insani yardımın tam girişi koşuluna bağladı. İnsani tablo ateşkes öncesine göre belirgin biçimde iyileşti, ancak nüfusun yüzde 77'si hâlâ ciddi gıda güvensizliği yaşıyor; tıbbi malzeme, yakıt ve barınma malzemesindeki eksiklikler sürüyor.

Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik hava saldırıları yoğunluğunu koruyor. Ukrayna Hava Kuvvetleri, 1 Ekim'i 2 Ekim'e bağlayan gece Rus kuvvetlerinin 108 insansız hava aracı ve sahte hedef aracı kullandığını, bunların 47'sinin jet motorlu olduğunu bildirdi. Enerji altyapısının hedef alınması üzerine Kiev'de şebeke işletmecisi acil elektrik kesintilerine gitti. Avrupa Birliği ise üye ülkelerden önümüzdeki kış için doğal gaz ve elektrik tasarruf planlarını hazırlamalarını istedi.

ABD'de 3 Kasım'da yapılacak ara seçimlere bir ay kaldı ve Kongre'nin her iki kanadındaki denge yarışın sonucuna bağlı. Başkan Donald Trump hafta sonu Ohio'da yaptığı mitingde seçimlerde büyük bir sürpriz beklediğini söyledi; bu hafta Nebraska'nın Grand Island kentinde ve çarşamba günü Texas'ın San Antonio kentinde sahneye çıkacak, Başkan Yardımcısı JD Vance ise bugün Alaska'da olacak. Texas'ta Senato yarışında Cumhuriyetçi aday Ken Paxton ile Demokrat aday James Talarico arasındaki rekabet başa baş seyrediyor. Kampanyanın en belirleyici başlığı ekonomi: Fiyat artışları ve beklentinin altında kalan son istihdam verisi iktidar partisi açısından zorlayıcı bir zemin oluşturuyor, Latin kökenli seçmenlerin yaklaşık üçte ikisi mevcut ekonomi politikalarının kendilerine zarar verdiğini söylüyor. Senato ve Temsilciler Meclisi seçim gününe kadar tatilde.

ABD'de Supreme Court, yani Yüksek Mahkeme, geleneğe uygun olarak ekim ayının ilk pazartesisinde, yani bugün yeni yargı dönemini açıyor. Önümüzdeki aylarda silah hakları, göçmenlik ve oy verme hakları başlıklarında kritik dosyalar görüşülecek. Bu arada ABD istihbarat kurumları, ara seçimlere yönelik yabancı müdahale girişimlerini izlediklerini belirtirken, federal seçim güvenliği birimlerindeki küçülmenin bu çalışmayı zorlaştırdığı eyalet yöneticileri tarafından dile getiriliyor. Avrupa tarafında ise liderler 15-16 Ekim'de Brüksel'de toplanacak; rekabet gücü, savunma hazırlığı, göç ve genişleme dosyaları masada olacak. Fransa'da eğitim bütçesi ve okul kaynakları gerekçesiyle başlayan öğrenci protestoları sürüyor, ülke genelinde 400 ile 500 arasında okul eğitime ara verdi.

Yapay zekâ tarafında rekabet hız kesmiyor. OpenAI, GPT-6.1 Sol adlı modelini milyon giriş tokeni başına 2 dolar, milyon çıkış tokeni başına 10 dolar fiyatla kullanıma açtı; şirket bu fiyatın amiral gemisi GPT-6 Astra'nın beşte biri olduğunu, performansın ise ona yakın seyrettiğini belirtiyor. Anthropic, yüzde 30 daha hızlı ve aynı iş için yüzde 30 daha ucuz olduğunu söylediği Sonnet 5.5 modelini yayımladı. Şirketin uzun süredir beklenen halka arzı için yatırımcı turunun ekim ortasında başlaması, fiyatlamanın ise kasım sonundan önce yapılması bekleniyor. Google ise yeni amiral gemisi Gemini 4 Argon'u önce Fairwind programındaki güvenilir siber savunma ekiplerine açtı; modelin kritik güvenlik açıklarını kendi başına bulup doğrulayabildiği ve onarabildiği belirtiliyor.

OpenAI cephesinde güvenlik başlıkları da gündemde. Şirket, hassas bilgiyi yerleşik prosedürlerin dışında kullandıkları gerekçesiyle güvenlik ekibinden üç araştırmacıyla yollarını ayırdı. Reuters, yani Reuters haber ajansının aktardığına göre şirket, yaklaşık 50 petabaytlık veriyi incelediği bir çalışma kapsamında 100'ü aşkın kuruluşu kendi yapay zekâ ajanlarıyla bağlantılı yetkisiz etkinlik konusunda uyardı; California Başsavcısı Rob Bonta da siber güvenlik olaylarıyla ilgili olarak şirkete soruşturma celbi gönderdi. Çip tarafında Nvidia, Çin'e yönelik yasaklı yapay zekâ çipi kaçakçılığı dosyalarında sorularla karşı karşıya; aynı şirket hisse geri alım yetkisine rekor düzeyde 150 milyar dolar ekleyerek 2028 mali yılına kadar kullanılabilecek limiti 235 milyar dolara çıkardı. Araştırma şirketi Gartner, yarı iletken sektörünün 2026 gelirini 1,6 trilyon dolar, 2027 gelirini ise 1,9 trilyon dolar olarak öngörüyor. Uzay alanında ise 77. Uluslararası Uzay Kongresi bugün Antalya'da NEST Kongre Merkezi'nde açılıyor.

Piyasalarda yön büyük ölçüde enerji ve para politikasıyla belirleniyor. Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası, 16 Eylül'deki toplantısında politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4,00 aralığına çekti; bu, üç yılı aşkın sürenin ardından yapılan ilk artış oldu ve karar oy birliğiyle alındı. Yeni projeksiyonlarda 18 yetkiliden 12'si yıl bitmeden 25 baz puanlık bir artış daha öngörüyor. PCE enflasyonu eylülde yüzde 3,7 seviyesinde. Brent petrolün varili bugün 101 dolar civarında işlem görüyor; fiyat bir ay içinde yaklaşık yüzde 4 yükseldi, geçen yılın aynı dönemine göre ise yaklaşık yüzde 55 daha yüksek. Altının onsu 4.150 dolar bandının üzerinde, vadeli işlemlerde 4.172 dolar seviyelerinde. ABD'de S&P 500 endeksi 7.722 puan civarında, Bitcoin ise 85.520 dolar seviyesinde bulunuyor.

Türkiye'de günün en çok beklenen verisi eylül enflasyonu. TÜİK rakamları saat 10.00'da açıklayacak. Ağustosta aylık TÜFE yüzde 1,84, yıllık enflasyon yüzde 31,51 olmuştu. Ankete katılan ekonomistlerin eylül için aylık beklenti ortalaması yüzde 2,18; tahminler yüzde 1,90 ile yüzde 2,60 arasında değişiyor. Bu beklentinin gerçekleşmesi halinde yıllık enflasyon yüzde 30,16'ya gerileyecek. Açıklanacak 12 aylık ortalama değişim, ekimde yenilenecek konut ve iş yeri kira sözleşmelerinde uygulanacak artış sınırını da belirleyecek. Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, 10 Eylül'deki toplantısında politika faizini yüzde 37'de sabit tutmuştu. Piyasalarda dolar 49,16 lira, euro 55,03 lira seviyesinde; gram altın 6.539,90 lira, BIST 100 endeksi ise 12.270 puan civarında bulunuyor. Hazine bugün 2 ve 5 yıl vadeli tahvillerde yeniden ihraç yapacak, altına endeksli tahvil ve kira sertifikalarında doğrudan satış gerçekleştirecek; ayrıca tutarı 2 milyar doları bulabilecek yeşil dönüşüm finansman anlaşmalarının imzalanması bekleniyor.

Siyasette gündemin ağırlık merkezinde Cumhuriyet Halk Partisi'ne ilişkin yargı süreci var. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, partinin 38. Olağan Kurultayı ile 21. Olağanüstü Kurultayı hakkında mutlak butlan kararı vermiş, bu karar sonrasında 21 Mayıs 2026'da genel başkanlık görevine Kemal Kılıçdaroğlu dönmüştü. Özgür Özel ise temmuzda, kendisiyle birlikte hareket eden 91 milletvekiliyle YENİ Parti'yi kurdu; Sosyalist Enternasyonal, CHP'nin üyeliğini askıya alarak YENİ Parti'nin başvurusunu kabul etti. Ankara 26. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülen dosyada son duruşma, tanıkların gelmemesi nedeniyle 21 Ekim'e ertelendi. YENİ Parti'nin merkez yönetim kurulu bugün Ankara'da toplanıyor.

Meclis'te yeni yasama yılı 1 Ekim'de açıldı ve Terörsüz Türkiye sürecini izleyecek komisyonun kurulması gündemin ilk sıralarında. Komisyonun 17 üyeden oluşması, üyeliklerin partilerin Meclis'teki temsil oranına göre dağıtılması planlanıyor; TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş partilerden isimleri istedi. Komisyonun ihtisas komisyonlarıyla aynı statüde olmayacağı, karar almayacağı ve rapor hazırlamayacağı, izleme işleviyle sınırlı kalacağı ifade ediliyor. İstanbul'da ise Ekrem İmamoğlu hakkında verilen 2 yıl 7 ay 15 günlük hapis cezasının Yargıtay 4. Ceza Dairesi tarafından onanması durumunda İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nde yeni bir başkan seçimine gidilmesi gündeme gelecek. Dün öğleden sonra Adana'nın Saimbeyli ilçesinde 4,8 ve 4,9, Osmaniye'nin Sumbas ilçesinde 5,2 büyüklüğünde depremler meydana geldi; ilk incelemelerde can kaybı ve yapısal hasar bildirilmedi, AFAD bölgeye ekip sevk etti. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler bugün Riyad'da, Mekke Ortak Savunma Anlaşması çerçevesindeki Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısına katılıyor.

Bugün ve bu hafta takip edilecek başlıkların başında saat 10.00'daki enflasyon verisi geliyor. Karolinska Institutet, yani Karolinska Enstitüsü bünyesindeki Nobel Kurulu, 2026 Nobel Tıp Ödülü'nü bugün Türkiye saatiyle 12.30 civarında açıklayacak; Nobel haftası 12 Ekim'e kadar sürecek. ABD'de Yüksek Mahkeme'nin yeni dönemi bugün başlıyor, Antalya'daki uzay kongresi hafta boyunca devam ediyor. 15-16 Ekim'de Brüksel'deki Avrupa Birliği zirvesi, 21 Ekim'de CHP kurultay davasının duruşması, 3 Kasım'da ABD ara seçimleri izlenecek. Piyasalarda üçüncü çeyrek bilanço sezonunun başlaması, Hürmüz Boğazı'na ilişkin diplomasi trafiği ve petrol fiyatlarının seyri belirleyici olacak.

Hava durumuna gelince, İstanbul'da gün parçalı ve az bulutlu geçecek, sıcaklık 14 ile 21 derece arasında seyredecek ve yağış beklenmiyor. Ankara'da hava yine parçalı ve az bulutlu, sıcaklıklar 7 derece ile 20 derece arasında olacak, yağış öngörülmüyor. İzmir'de ise güneşli ve az bulutlu bir gün bekleniyor, sıcaklık 16 ile 27 derece arasında değişecek. Ülke genelinde sıcaklıkların mevsim normallerinin altında kalacağı, Akdeniz'in iç kesimleri, Doğu Karadeniz ile Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yer yer gök gürültülü sağanak görüleceği belirtiliyor.

Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.