2026-09-07 · 12 dk
Beyaz Saray'ın iki özel temsilcisi, Moskova'da Vladimir Putin ile üç saati aşan kapalı kapı görüşmesi yaptıktan bir gün sonra Kiev'de Volodymyr Zelenskyy'nin karşısına oturdu ve savaşı bitirme planı ilk kez aynı hafta sonu iki başkentte birden masaya kondu.
Beyaz Saray'ın iki özel temsilcisi, Moskova'da Vladimir Putin ile üç saati aşan kapalı kapı görüşmesi yaptıktan bir gün sonra Kiev'de Volodymyr Zelenskyy'nin karşısına oturdu ve savaşı bitirme planı ilk kez aynı hafta sonu iki başkentte birden masaya kondu. Bugün yedi Eylül iki bin yirmi altı, Pazartesi. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.
ABD Başkanı Donald Trump'ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Kremlin'deki görüşmenin ardından Rusya tarafından gelen "yeni fikirleri" Ukrayna yönetimine aktardı; Witkoff, Moskova'da "çok yol katettiklerini" söyledi. Trafiğin en dikkat çeken ayrıntısı, iki tarafın görüşmeler sürerken birbirlerinin başkentlerine yönelik saldırıları duraklatma konusunda anlaşmasıydı. Washington cephesinden yapılan açıklamalar diplomatik bir çözüme doğru ilerleme olduğu yönünde olsa da, ortaya çıkan çerçevenin ayrıntıları ve Ukrayna'nın hangi maddelere yaklaştığı kamuoyuyla paylaşılmadı.
Almanya'da pazar günü yapılan Sachsen-Anhalt eyalet seçimi, ülkenin siyasi haritasını sarsan bir sonuç üretti. Alternative für Deutschland, yani Almanya için Alternatif partisi, yüzde 44 civarında bir oyla eyaletteki 2021 sonucunu ikiye katlayarak rekor kırdı. Başbakan Friedrich Merz'in partisi Christlich Demokratische Union, yani Hristiyan Demokrat Birlik ise yüzde 17,4 ile tarihi bir dip seviyeye geriledi. Almanya için Alternatif tek başına çoğunluğu yakalayamadı ve diğer partilerin kendisiyle koalisyon kurmayı reddetmesi nedeniyle eyalette hükümet kurma denklemi şimdiden kilitlenmiş görünüyor.
Ortadoğu'da şiddet bir kez daha tırmandı. İsrail'in Güney Lübnan'a düzenlediği hava saldırılarında en az 7 kişi hayatını kaybetti, 20'den fazla kişi yaralandı; Nabatiye'ye yönelik saldırıda bir muhabir ile bir kameraman da yaralananlar arasında yer aldı. Saldırılar, ABD arabuluculuğunda oluşturulan çerçeve mutabakatının ihlali olarak değerlendiriliyor. Beyrut yönetimi uluslararası garantörlerden adım beklerken, sahadaki hareketlilik mutabakatın kalıcılığına dair soru işaretlerini büyütüyor.
İran'la ABD arasındaki gerilim de yeniden yükseldi. Washington, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere ve bölgedeki Amerikan askerlerine yönelik saldırı girişimlerine karşılık olarak İran'daki Devrim Muhafızları hedeflerine yeni hava saldırıları düzenledi; Kirmanşah'taki saldırıda Devrim Muhafızları Hava Kuvvetleri'ne bağlı 5 kişinin öldüğü bildirildi. Tahran cephesinde ise ekonomik cephe öne çıkıyor: İran Ekonomi Bakanlığı, savaş koşulları ve yaptırımların yarattığı tabloyu yönetmek için "ekonomik savaş karargâhı" adıyla yeni bir yapı kurdu.
Gazze'de Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkes, sahada tam anlamıyla karşılık bulmuş değil. Ateşkesin başlangıcından bu yana bölgede 1334 Filistinlinin hayatını kaybettiği, 4 bin 400'den fazla kişinin yaralandığı aktarılıyor; eylül ayının ilk günlerinde biri çocuk 2 kişi daha öldürüldü. Birleşmiş Milletler bünyesindeki komisyonun üyelerinden Chris Sidoti, sahadaki tablonun "gerçek bir ateşkes" sayılamayacağını söyledi. Bölgedeki yapıların yaklaşık yüzde 82'sinin, yani 200 binden fazla binanın hasar gördüğü ya da yıkıldığı bildiriliyor.
Latin Amerika'da Venezuela belirsizliğini koruyor. Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun ocak ayında ABD tarafından düzenlenen operasyonla alıkonulup New York'a götürülmesinin ardından ülkeyi yöneten geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez, seçimin "ülke hazır olduğunda" yapılacağını söyleyerek takvim vermekten kaçındı. Trump da Venezuela'nın henüz seçime hazır olmadığı görüşünde. ABD'de ise kasımdaki ara seçimlere doğru ilk oy pusulaları iki eyalette seçmenlere gönderilmeye başlandı; artan borçlanma maliyetleri ve kamu borcunun seyri Hazine Bakanı Scott Bessent'ın önündeki en zorlu başlık olmayı sürdürüyor.
Teknoloji tarafında haftanın en büyük başlığı yapay zekâ yarışından geldi. OpenAI, GPT-6 Astra adını verdiği yeni modelini duyurdu; şirket modeli, "kritik siber güvenlik eşiğini" karşılayan ilk yapay zekâ olarak tanımlıyor ve bu nedenle ek güvenlik önlemleriyle birlikte sunuyor. Modelin karmaşık ve çok adımlı otonom görevleri yerine getirebildiği belirtiliyor; yapay genel zekâ eşiğinin aşılıp aşılmadığı tartışması ise sektörde ikiye bölünmüş bir tabloya işaret ediyor.
Aynı şirket donanım cephesinde de iddiasını yükseltti. OpenAI, Broadcom ve TSMC ile birlikte geliştirdiği ilk özel yapay zekâ çipi Jalapeño'nun performans sonuçlarını paylaştı; çipin çıkarım işlemlerinde token başına yaklaşık yüzde 50 daha düşük maliyet sunduğu açıklandı. Bu rakam doğrulanırsa, Nvidia'nın çıkarım pazarındaki kâr marjları için doğrudan bir baskı anlamına geliyor.
Nvidia ise savunma yerine satın almayı seçti. Şirketin Üst Yöneticisi Jensen Huang, açık kaynak yapay zekâ modellerinin en büyük dağıtım platformu Hugging Face'i 12,93 milyar dolara satın alacaklarını duyurdu. Platform, 3 milyon model, 500 binden fazla veri seti ve 18 milyondan fazla geliştiricinin kullandığı 1 milyon uygulamaya ev sahipliği yapıyor. Nvidia, platformun açık kalacağını şimdiden taahhüt etti; işlemin 2027'nin ilk yarısında tamamlanması bekleniyor. Google cephesinde ise Gemini 3.8 Flash ve Flash Cyber kullanıma açıldı; yeni sürümün yazılım geliştirme ve çok adımlı akıl yürütme görevlerinde belirgin iyileşme sağladığı belirtiliyor.
Berlin'de düzenlenen IFA, yani Uluslararası Tüketici Elektroniği Fuarı, 4 Eylül'de başladı ve 9 Eylül'e kadar sürecek. Bu yılki fuarın ortak mesajı, yapay zekânın artık bir özellik değil altyapı olduğu yönünde: Samsung, LG, Dyson, Honor ve Xiaomi gibi üreticiler daha önce tanıttıkları üretken yapay zekâ modellerini bu kez doğrudan cihaz donanımına ve işletim sistemi seviyesine gömerek sergiledi. Lenovo'nun ekranı tek tuşla 14 inçten 17 inçe genişleyen Project Swan adlı dizüstü bilgisayarı fuarın en çok konuşulan ürünlerinden biri oldu. Apple cephesinde ise eylül içinde tanıtılması beklenen iPhone 18 Pro Max'in şirket tarihinin en pahalı iPhone'u olacağı konuşuluyor.
Küresel piyasalarda gündemi ABD'den gelen güçlü istihdam verisi belirledi. Ağustos ayı tarım dışı istihdam 56 bin civarındaki beklentiye karşılık 162 bin artış gösterdi ve bu tablo risk iştahını zayıflattı. Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası'nın 15-16 Eylül'deki toplantısında faiz artırma ihtimali, veri sonrası yüzde 60'ın üzerine çıktı. Kritik ara durak 11 Eylül'de açıklanacak ağustos tüketici enflasyonu olacak. Emtia tarafında ons altın 4.468 dolar seviyelerinde, Brent petrol 94 dolar, Amerikan ham petrolü ise 90 dolar bandında işlem gördü. Bitcoin haftayı yüzde 5,3 yükselişle 81.415 dolar seviyesinden tamamladı. Trump'ın Kanada doları ile Amerikan doları arasındaki kuru "kabul edilemez" olarak nitelendiren paylaşımı da döviz piyasalarında not edildi.
Türkiye'de günün resmi gündeminde Kabine var. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığındaki toplantı, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde saat 15.30'da başlayacak. Siyasetin ana ekseninde ise Cumhuriyet Halk Partisi'nin 38'inci Olağan Kurultayı'na ilişkin mutlak butlan dosyası duruyor. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nden Yargıtay'a ulaşan dosyanın incelenmesi adli tatil nedeniyle ertelenmişti; gözler şimdi Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin eylül sonundaki takviminde. Süreç, 2023 kurultayında delegelerin oy kullanması karşılığında para aldığı iddialarına dayanıyor.
Bu dosyanın sonucu, temmuz ayında ortaya çıkan yeni siyasi tabloyu da doğrudan ilgilendiriyor. Kurultay davasındaki gelişmelerin ardından Özgür Özel, Cumhuriyet Halk Partisi'nden istifa ederek YENİ Parti'nin kuruluş evrakını imzalamış, 91 milletvekili de kurucular kuruluna katılmıştı. Özel partiyi mevcut bir yapının devamı olarak değil "ortak gelecek" hedefiyle kurulan yeni bir başlangıç olarak tanımlıyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki ana muhalefet sıfatının hangi partide olacağı ise hâlâ tartışma konusu. İstanbul cephesinde de yoğun bir yargı takvimi var: İstanbul Büyükşehir Belediyesi soruşturmasına ilişkin ana dava sürerken, Ekrem İmamoğlu'nun bilirkişiyi etkilemeye teşebbüs iddiasıyla yargılandığı dosya 26 Eylül'e, casusluk iddiasına ilişkin dosya ise 29 Eylül'e ertelendi; savcılık geçen hafta tahliye edilen iki sanık hakkındaki karara itiraz etti.
Silivri açıklarındaki deniz kazasında arama çalışmaları sürüyor. Kocaeli'den Aliağa'ya giden Alsu adlı kuru yük gemisiyle çarpışan Tuğberk İmamoğlu isimli gemi, 10 mürettebatıyla birlikte kısa sürede battı ve yaklaşık 720 metre derinliğe indi. Sahil Güvenlik, Deniz Kuvvetleri, AFAD ve Kızılay ekiplerinin katıldığı çalışmalar Silivri'de kurulan kriz merkezinden yönetiliyor; olayla ilgili 9 kişi gözaltına alındı. Sporda ise A Milli Kadın Voleybol Takımı, İstanbul'da oynanan Avrupa Şampiyonası finalinde İtalya'yı 3-2 yenerek üst üste ikinci kez Avrupa şampiyonu oldu.
Ekonomide ağustos enflasyonu 3 Eylül'de açıklandı: Tüketici fiyatları aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 31,51 arttı. En yüksek ağırlığa sahip gruplardan gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık artış yüzde 33,79 oldu; yurt içi üretici fiyatları ise yıllık yüzde 27,95 yükseldi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın açıkladığı 2027-2029 Orta Vadeli Program'da 2026 büyüme tahmini yüzde 3,3'e çekilirken yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 28,4'e yükseltildi. Program, enflasyonu 2027'de yüzde 21, 2028'de yüzde 13,5 ve 2029'da yüzde 9 seviyesine indirmeyi, 2029'da kişi başına geliri 25.000 dolara çıkarmayı hedefliyor. Merkez Bankası Para Politikası Kurulu 10 Eylül Perşembe günü saat 14.00'te faiz kararını açıklayacak; yüzde 37 olan politika faizi için ankete katılan 20 ekonomistin 18'i sabit kalma, 2'si 100 baz puanlık indirim bekliyor. Piyasalarda dolar 48,44 lira seviyesinde, gram altın 6.864,98 liradan, çeyrek altın 11.201 liradan işlem görüyor; BIST 100 endeksi geçen haftayı 14.012,42 puandan kapattı.
Bu hafta takip edilecek başlıklar yoğun. Bugün Kabine toplantısı ve Silivri'deki arama çalışmalarının seyri öne çıkıyor. 10 Eylül'de Merkez Bankası faiz kararı, 11 Eylül'de ABD ağustos tüketici enflasyonu, 15-16 Eylül'de ABD Merkez Bankası toplantısı takvimde. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin mutlak butlan dosyasındaki takvimi, 26 ve 29 Eylül'deki duruşmalar ve Ukrayna görüşmelerinin bir sonraki adımı da yakından izlenecek. Berlin'deki IFA 9 Eylül'e kadar sürüyor.
Hava durumunda İstanbul bugün parçalı ve az bulutlu, en yüksek sıcaklık 28 derece dolayında. Ankara az bulutlu ve açık, 27 derece bekleniyor. İzmir açık ve sıcak, 35 dereceye kadar çıkacak. Kuzey ve iç kesimlerde sıcaklıklar 4 ila 6 derece düşerken, Batı ve Güney Marmara ile Ege kıyılarında öğle saatlerinden itibaren saatte 40 ila 60 kilometre hızında kuvvetli rüzgâr bekleniyor.
Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.