Sabah Haberleri — 6 Eylül 2026

Bölüm metni

Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında altı ayı aşkın süredir aralıklarla süren savaş, İran'ın Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki üslere füze ve insansız hava aracı göndermesiyle Körfez'in tamamına yayılmış durumda ve petrol varil başına 95 doların üzerinde seyrediyor.

Amerikan Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran'daki hava savunma sistemlerine, radar mevkilerine ve deniz unsurlarına yönelik yeni bir vuruş dalgasını tamamladığını duyurdu. Bugün altı Eylül iki bin yirmi altı, Pazar. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.

Bu saldırılardan biri Sirik'te bir düğün evine isabet etti; yerel yetkililere göre 5 sivil hayatını kaybetti, 63 kişi yaralandı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance olayla ilgili soruşturma başlatıldığını açıkladı. İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian ise haziranda Pakistan arabuluculuğuyla imzalanan Islamabad Mutabakatı'na dönmeye hazır olduklarını, bunun için Washington'ın da aynı adımı atması gerektiğini söyledi. Nükleer program, Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliği ve yaptırımların kaldırılması konularında uzlaşma sağlanamadığı için ateşkes bir türlü kalıcı hale gelemiyor.

Ukrayna cephesinde diplomasi yeniden hareketlendi. Amerikalı temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner, savaşı bitirme çabalarını canlandırmak üzere dün Moskova'ya gitti. Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy, görüşmeler sürerken hava saldırılarının durdurulması çağrısı yaptı; Moskova bu çağrıya kamuoyu önünde yanıt vermedi. Kiev ve çevresine düzenlenen füze ve drone saldırılarında en az 12 kişi öldü, aralarında bir Hindistan vatandaşı da vardı. Ukrayna yönetimi başkentte toplu taşımada, okullarda ve parlamentoda güvenlik önlemlerini artırdı, kalabalık okul törenlerini sınırlandırdı ve sığınak düzenlemelerini genişletti.

Avrupa'da güvenlik tedirginliği artıyor. Almanya, ülke genelinde tespit edilen insansız hava aracı ihlallerinin ardından tehdit seviyesini "yüksek" düzeye çıkardı, Bonn'daki Rusya Başkonsolosluğunu ve Berlin'deki Rus Evi'ni kapattı. Alman soruşturmacılar, drone olaylarında Rusya bağlantılı şüpheliler üzerinde yoğunlaşıyor. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise karşılık olarak Moskova, Saint Petersburg ve Yekaterinburg'daki Goethe-Institut, yani Goethe Enstitüsü merkezlerinin kapatılacağını duyurdu.

Ortadoğu ve Afrika'da insani tablo ağırlaşıyor. Gazze Şeridi'nde İsrail operasyonlarında son 24 saatte en az 5 kişi hayatını kaybetti; İsrail ordusu Han Yunus'ta bir Hamas komutanını hedef aldığını açıkladı. Yemen'de Husilerin başlattığı saldırıda taraflar arasındaki çatışmalarda ölü sayısı 120'yi aştı. Nijerya'da yasadışı açılmış bir boru hattından yakıt çekmeye çalışan 37 kişi zehirli buharlar nedeniyle öldü, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin başkenti Kinşasa'da bir düğün salonunda çıkan yangında 22 kişi yaşamını yitirdi. Nepal'de ani sel felaketinde 119'dan fazla kişi kurtarıldı, Birleşik Arap Emirlikleri bölgeye acil yardım göndereceğini açıkladı.

Amerika Birleşik Devletleri'nde iç siyaset yargı üzerinden şekilleniyor. Yüksek Mahkeme, Başkan Donald Trump'ın mektupla oy kullanmayı sınırlayan başkanlık kararnamesinin usul gerekçesiyle yürürlükte kalmasına izin verdi; Yargıç Ketanji Brown Jackson bu karara muhalefet şerhi düştü. Aynı mahkeme daha önce doğuştan vatandaşlık düzenlemesini ve olağanüstü hal yetkilerine dayandırılan gümrük vergilerini geçersiz saymıştı. Gümrük vergilerinin iptali, borç servisiyle birlikte bütçede yaklaşık 900 milyar dolarlık bir açık yarattı. Hazine Bakanlığı, federal borcun 40 trilyon doları aştığını açıkladı. Federal bir yargıç ise doğuştan vatandaşlığı sınırlayan kararnameyi bir kez daha durdurdu.

Yapay zekâ tarafında hafta yoğun geçti. OpenAI, 3 Eylül'de en güçlü modeli olarak tanıttığı GPT-6 Astra'yı önce sınırlı sayıda iş ortağına açtı, ertesi gün ücretli kullanıcıların erişimine sundu. Modelin öne çıkan özelliği, bir insan gibi bilgisayar arayüzünü kullanabilmesi. Şirket, siber güvenlik alanındaki yeteneklerini "kritik" seviyede sınıflandırdığı için bu başlıktaki istemleri reddeden kısıtlı bir sürüm yayımladı; ileri düzey siber güvenlik çalışmaları başlangıçta yalnızca sınırlı bir test grubuna açılacak. Uygulama programlama arayüzü fiyatlaması milyon girdi belirteci için 10 dolar, milyon çıktı belirteci için 50 dolar olarak belirlendi.

Çip devi Nvidia, açık kaynak yapay zekâ platformu Hugging Face'i yaklaşık 12,9 milyar dolara satın aldığını doğruladı. Anlaşmanın 11,9 milyar dolarlık kısmı hissedarlara ödenecek, 1 milyar dolarlık hisse ise şirkete katılacak çalışanları elde tutmak için ayrıldı. Hugging Face platformunda 3 milyon model, 1 milyon uygulama ve 500 bin veri seti barınıyor, 18 milyondan fazla geliştirici bu altyapıyı kullanıyor. Bu işlem, Nvidia'nın aralıkta Groq'un varlıkları için ödediği 20 milyar dolardan sonraki en büyük ikinci satın alması oldu. Anthropic ise Claude Fable 5.1 ve Mythos 5.1 modellerini duyurdu; şirket, ajan tabanlı iş yüklerinde yüzde 45'e varan maliyet düşüşü sağladığını, Mythos 5.1'e erişimin ise yalnızca incelemeden geçmiş kurumlara açılacağını belirtti.

Washington, yapay zekâ düzenlemesinde hafif dokunuşlu bir çerçeveden yana. Beyaz Saray'ın Carolina İlkeleri adını verdiği bağlayıcı olmayan metin, yeni denetim kurumları kurulması yerine sektör bazlı kurallar ve test süreçlerinde şirketlerle iş birliği öneriyor. Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Nvidia Genel Müdürü Jensen Huang ve OpenAI'den Sam Altman ile birlikte bu yaklaşımı G20 masasında savunuyor. Şirket cephesinde Uber, çalışanlarının yüzde 10'una denk gelen 3.300 kişiyi işten çıkardığını, yönetim katmanlarını azaltıp yatırımı otonom araç teknolojisine kaydıracağını duyurdu. Amerikan Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi, Tesla'nın Cybercab adlı sürücüsüz taksisinin sertifikasyon uyumuna ilişkin soruşturma başlattı. Çin'de Tencent destekli çip üreticisi Enflame Technology'nin Şanghay halka arzına 6 bin katın üzerinde talep geldi, şirket yaklaşık 900 milyon dolar topladı.

Piyasalarda haftanın son işlem günü alıcılı geçti. New York Borsası'nda Dow Jones endeksi yüzde 1,18 artışla 53.686,11 puana, S&P 500 yüzde 1,06 yükselişle 7.747,71 puana, Nasdaq ise yüzde 1,40 kazançla 26.584,06 puana çıktı. Yükselişte, Amerikan Merkez Bankası Fed'in bu ay faiz artırmayabileceği beklentisi etkili oldu. Buna karşın vadeli işlem piyasalarında 16 Eylül toplantısında 25 baz puanlık artış ihtimali hâlâ yüzde 60 civarında fiyatlanıyor. Fed Guvernörü Christopher Waller, enflasyondaki yavaşlama sürerse faizin sabit tutulmasını destekleyebileceğini söyledi.

Emtia tarafında Brent petrolün varili yüzde 0,2 artışla 95,78 dolar, Batı Teksas türü ham petrolün varili yüzde 0,7 yükselişle 91,67 dolar seviyesinde. İran ile ABD arasındaki saldırılara hafta başında verilen ara, jeopolitik risk primini bir miktar geriletmişti. Altının onsu haftayı düşüşle kapatarak 4.430 dolar civarına indi. Amerika Birleşik Devletleri'nde dizel fiyatı, savaşın yol açtığı arz aksamaları nedeniyle galon başına 5,85 dolarla rekor kırdı; bir yıl önce bu rakam 3,71 dolardı. Hollanda Merkez Bankası, Kanada ve ABD'de tuttuğu 86 ton altın rezervini Londra'ya taşıdı. Uluslararası Para Fonu, yani IMF ise Senegal ile 2,2 milyar dolarlık kredi anlaşmasında uzlaşmaya vardı.

Türkiye'de ekonominin üç yıllık yol haritası bugün belli oluyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın duyurduğu takvime göre 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program bugün saat 11.00'de kamuoyuna açıklanacak. Yürürlükteki programda büyümenin 2026'da yüzde 3,8, 2027'de yüzde 4,3, 2028'de yüzde 5 olması, enflasyonun ise 2026'da yüzde 16, 2027'de yüzde 9, 2028'de yüzde 8 seviyesine inmesi öngörülüyordu. Yeni programda enflasyonla mücadele, büyüme politikaları ve yapısal reform başlıklarının öne çıkması bekleniyor.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre ağustosta tüketici fiyatları aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 31,51 arttı. Yıllık enflasyon 2024 ağustosunda yüzde 51,97, 2025 ağustosunda yüzde 32,95 seviyesindeydi. Ana harcama gruplarında yıllık bazda konut, su, elektrik ve yakıt kalemi yüzde 9,77, ulaştırma yüzde 5,08, gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 3,79 yükseldi. Merkez Bankası Para Politikası Kurulu 10 Eylül'de toplanacak; politika faizi hâlihazırda yüzde 37 seviyesinde ve piyasa beklentisi faizin sabit bırakılması, ilk indirim adımının ekim veya kasımda gelmesi yönünde. Merkez Bankası, mart başında ara verdiği haftalık repo ihalelerine yaklaşık altı ay sonra yeniden başlayarak piyasaya likidite desteği veriyor.

Kur ve borsa tarafında dolar 48,0941 lira seviyesinde işlem görüyor; gün içi bant 47,9655 ile 48,1126 lira arasında oluştu. Gram altın 6.898 lira, çeyrek altın 11.279 lira, Cumhuriyet altını 45.961 lira seviyesinde fiyatlandı. BIST 100 endeksi cuma gününü yüzde 0,57 yükselişle 14.012,42 puandan kapattı, işlem hacmi 190 milyar 112 milyon lira oldu. Ancak endeks haftalık bazda yüzde 4,30 değer kaybetti; hafta içinde en düşük 13.876,66, en yüksek 14.662,89 puanı gördü.

Siyasette gündemin merkezinde Cumhuriyet Halk Partisi'nin kurultay davaları var. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 38. Olağan Kurultay ve 21. Olağanüstü Kurultay hakkındaki mutlak butlan kararı Yargıtay'ın önünde ve temyiz süreci sürüyor. Kararın ardından Özgür Özel'in genel başkanlık görevi 21 Mayıs'ta sona ermiş, 24 Temmuz'da 91 milletvekilinin katılımıyla Yeni Parti kurulmuştu; parti, Meclis'teki sandalye sayısıyla Adalet ve Kalkınma Partisi'nin ardından ikinci sırada yer alıyor ve ana muhalefet konumunda bulunuyor. Tutuklu bulunan eski İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ise 12 Ağustos'ta 17 yıllık Cumhuriyet Halk Partisi üyeliğinden istifa ettiğini duyurdu. İstanbul Büyükşehir Belediyesi soruşturması kapsamındaki dosyada ara kararla tutukluluğun devamına hükmedildi; seçim kanununa muhalefet iddiasıyla açılan ayrı bir dava ile kurultay sürecine ilişkin ceza dosyasının duruşmaları 16 Eylül'e bırakıldı.

Türkiye gündeminde iki gelişme daha öne çıktı. Marmara Denizi'nde batan MV Tuğberk İmamoğlu adlı kuru yük gemisiyle ilgili soruşturmada 6 mürettebat adliyeye sevk edildi; kazada 10 kişiden haber alınamıyor. Türkiye ayrıca Amerika Birleşik Devletleri öncülüğündeki Artemis Anlaşmaları'na katılan 71. ülke oldu. Sporda A Milli Kadın Voleybol Takımı, Avrupa Şampiyonası yarı finalinde Sırbistan'ı 3-0 yenerek finale yükseldi ve bugün İtalya ile karşılaşacak.

Bu hafta takip edilecek başlıklar yoğun. Bugün Orta Vadeli Program açıklanacak. 9 Eylül'de Apple, Cupertino'daki etkinliğinde yeni telefonlarını tanıtacak; bu, 1 Eylül'de Tim Cook'tan görevi devralan yeni Genel Müdür John Ternus'un ilk lansmanı olacak. 10 Eylül'de Merkez Bankası faiz kararı ve temmuz ayı sanayi üretimi, 11 Eylül'de ödemeler dengesi verileri açıklanacak. 15 Eylül'de merkezi yönetim bütçe gerçekleşmeleri, 15-16 Eylül'de Fed'in faiz toplantısı, 16 Eylül'de ise kurultay davasının duruşması takvimde yer alıyor. Moskova'daki temasların Ukrayna'da ateşkes yolunu açıp açmayacağı ve İran ile ABD arasındaki karşılıklı saldırıların seyri, hafta boyunca petrol ve altın fiyatlarının ana belirleyicisi olacak.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün tahminlerine göre bugün İstanbul parçalı ve az bulutlu, en yüksek sıcaklık 31 derece. Ankara parçalı ve az bulutlu, sıcaklık 32 dereceye kadar çıkacak. İzmir az bulutlu ve güneşli, en yüksek sıcaklık 37 derece. Ülke genelinde sıcaklıklar mevsim normallerinin üzerinde seyredecek, Karadeniz kıyıları ile kuzeydoğu Anadolu'da yerel sağanak ve gök gürültülü yağış bekleniyor.

Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.