Sabah Haberleri — 4 Eylül 2026

Bölüm metni

İran, Basra Körfezi'ndeki ABD üslerine doğrudan saldırdı ve aylardır karşılıklı vuruşmalarla ilerleyen gerilim, savaşın bölgeye yayılma riskini taşıyan yeni bir eşiğe ulaştı. Bugün dört Eylül iki bin yirmi altı, Cuma. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.

3 Eylül'de İran'dan fırlatılan insansız hava araçları ve füzeler, Kuveyt'teki Ahmad al-Jaber Hava Üssü ile Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Al Minhad Hava Üssü'nü hedef aldı; her iki üste de ABD askerî varlığı bulunuyor. Saldırı, 1 Eylül'de ABD'nin Islamic Revolutionary Guards Corps, yani Devrim Muhafızları Ordusu mevzilerine düzenlediği hava harekâtının ardından geldi. Kirmanşah'taki vuruşta Devrim Muhafızları'na bağlı 5 kişinin öldüğü bildirilmişti; Washington bu harekâtı Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere ve ABD askerlerine yönelik saldırı girişimlerine karşılık olarak tanımlamıştı.

Aynı harekât dalgasında İran'ın Kuhestak bölgesinde bir düğüne isabet eden saldırıda 5 sivilin öldüğü, 63 kişinin yaralandığı İran devlet medyası tarafından duyuruldu. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, olayla ilgili bir soruşturma başlatıldığını açıkladı. Tırmanma, enerji ve deniz taşımacılığı hatlarının yoğunlaştığı bir coğrafyada seyrettiği için, küresel piyasalar da bölgeden gelen her habere karşı hassas kalmayı sürdürüyor.

Ukrayna cephesinde savaş ile diplomasi eş zamanlı ilerliyor. 3 Eylül'de Kiev'e düzenlenen Rus saldırısında biri çocuk 10 kişi yaralandı; yaralılar arasında 6 sağlık çalışanı bulunuyor. Bundan iki gün önce başkente yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarında en az 12 kişi hayatını kaybetmiş, ölenler arasında bir Hindistan vatandaşı da yer almıştı. Volodymyr Zelenskyy, önümüzdeki günlerde ABD'li temsilcilerle görüşme beklediğini söyledi. Ukrayna cephesinde Rus kuvvetlerinin kuzeydoğu Harkiv bölgesinde bazı yerleşimleri ele geçirdiği ve Ukrayna birliklerini kuşatma altına aldığı bildirildi; Moskova'nın Sumi ve Harkiv'in işgal altındaki kesimlerini tampon bölgeye dönüştürme niyetinde olduğu değerlendiriliyor.

ABD'de iç siyasetin başlığı yeniden yargı oldu. Bir federal yargıç, Donald Trump'ın ağustos ayında imzaladığı doğuştan vatandaşlığı sınırlayan kararnamesini durdurdu ve konunun Yüksek Mahkeme tarafından esasen karara bağlandığını, hiçbir başkanlık kararnamesinin bu içtihadı geçersiz kılamayacağını belirtti. Ekonomik cephede ise 9 ilaç şirketi daha, yönetimin Most Favored Nation, yani En Çok Kayrılan Ülke programı kapsamında bazı ilaçlarda fiyat indirimine gideceğini duyurdu. Beyaz Saray ayrıca Lafayette Meydanı'nın kalıcı olarak çitle çevrilmesi planını destekliyor; Trump da eğlence sektörüne yönelik yeni vergi teşvikleri için Kongre'ye çağrıda bulundu.

Ortadoğu'nun diğer başlıklarında Israil, mart ayında başlayan savaştan bu yana ilk kez bir tutukluyu, Malek Ghazi'yi Lübnan ordusuna teslim etti. Gazze'de İsrail saldırılarında 4 kişinin öldüğü, Batı Şeria'nın al-Mughayyir köyünde çıkan olaylarda 2 Filistinli gencin hayatını kaybettiği bildirildi. Suriye ise Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları çerçevesinde Esad döneminden kalan gizli kimyasal silah stoklarını imha etmeye başladı. International Atomic Energy Agency, yani Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı da eski Suriye yönetiminin yaklaşık 73 ton doğal uranyumu beyan etmediğini doğruladı.

Afrika ve Asya'dan gelen kazalar ağır bilançolar bıraktı. Nijerya'nın Rivers eyaletinde kaçak delinmiş bir boru hattından yakıt çekmeye çalışan 37 kişi, petrol buharını soluyarak hayatını kaybetti. Mısır'da Güney Sina'da meydana gelen otobüs kazasında 10'u Ürdün vatandaşı en az 22 kişi öldü, 28 kişi yaralandı. Nepal'de ani sel felaketinin ardından uluslararası yardım seferberliği sürüyor; Güney Kore 44 kişilik bir kurtarma ekibi gönderdi, Birleşik Arap Emirlikleri de acil yardım misyonu başlattığını açıkladı. Avrupa siyasetinde ise Norveç'te Haakon VIII kral olarak yemin etti, kızı Ingrid Alexandra veliaht prenses ilan edildi; Estonya'da Adalet Başdenetçisi Ülle Madise cumhurbaşkanı seçildi ve 12 Ekim'de göreve başlayacak.

Teknoloji dünyasının gündemine 3 Eylül'de OpenAI'ın yeni modeli GPT-6 Astra oturdu. Şirketin başkanı Greg Brockman lansmanı bir nesil sıçraması olarak nitelendirdi ve zamanla genel yapay zekânın gelişi olarak görülebileceğini söyledi. Model önce Daybreak programındaki sınırlı sayıda kurumsal kullanıcıya açıldı; önümüzdeki günlerde ChatGPT Plus, Pro, Business ve Enterprise abonelerine, ayrıca API ve AWS üzerinden erişime sunulacak. OpenAI, modelin en ileri siber güvenlik yeteneklerine erişimi kademeli olarak ve savunma amaçlı kullanımı önceliklendirerek açacağını duyurdu.

Aynı şirket, donanım tarafında da iddiasını yükseltti. OpenAI'ın geliştirdiği Jalapeño adlı yapay zekâ çipinin şirket içi testlerde Nvidia'nın GB200 ve GB300 sistemlerini enerji verimliliği ve gecikme süresinde geride bıraktığı açıklandı. Şirkete göre çip, en yüksek verimlilik noktasında watt başına 1,5 ila 1,9 kat daha fazla iş üretiyor ve uçtan uca gecikmeyi 1,7 ila 3,6 kat azaltıyor; entegrasyonun 2026 sonuna kadar tamamlanması planlanıyor. Nvidia cephesinde ise görüntü işlemeyi büyük ölçüde yapay zekâya devreden DLSS 5 teknolojisi 3 Eylül'de kullanıma açıldı ve ilk desteklerden biri NBA 2K27 ile geldi.

Sektörün ağırlık merkezi soru yanıtlayan modellerden, kendi başına görev yürütebilen yapay zekâ ajanlarına kayıyor; bu sistemler araştırma yapabiliyor, bilgisayar üzerinde işlem gerçekleştirebiliyor ve kullanıcı adına belirli işleri tamamlayabiliyor. Uzay ve bilim tarafında BepiColombo görevi, fırlatılışından 8 yıl sonra Merkür çevresindeki son aşamasına geçti; NASA, Hubble Uzay Teleskobu verileriyle Satürn'ün güney kutbunda 10 kenarlı bir yapı tespit etti. Türkiye de 1 Eylül'de Artemis Accords, yani Artemis Anlaşmaları'na 71'inci imzacı olarak katıldı. Dijital güvenlik başlığında ise Sırbistan'da 14 öğrenci ve aktivistin Pegasus ve NoviSpy casus yazılımlarıyla hedef alındığı belgelendi.

Piyasalarda haftanın son işlem gününe temkinli bir hava hâkim. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi 3 Eylül'de yüzde 0,84 değer kaybederek 13.932,46 puandan kapandı; endeks önceki kapanışa göre 118,1 puan geriledi ve toplam işlem hacmi 191,4 milyar lira oldu. Endeksteki 100 hisseden 29'u yükselirken 66'sı düştü; sektör bazında sanayi yüzde 1,75, teknoloji yüzde 1,54 değer yitirdi. Dolar kuru 48,32 lira seviyesinde işlem görüyor. Gram altın 6.960 lira bandında bulunuyor; uluslararası piyasada ons altın 4.470 ile 4.485 dolar arasında dalgalanıyor.

Küresel piyasaların odağında bugün Türkiye saatiyle 15.30'da açıklanacak ABD tarım dışı istihdam verisi var. Veri, 15-16 Eylül'deki Fed toplantısı öncesinde yön tayin edici görülüyor; 2 Eylül itibarıyla fiyatlamalarda faiz artırımı ihtimali yüzde 66 civarına yükselmiş, faizin sabit kalması beklentisinin önüne geçmiş durumda. İran kaynaklı sert düşüşün ardından küresel hisse endeksi 2 Eylül'de toparlandı, Japon yeni dolar karşısında değer kazandı. Jeopolitik risklerin rezerv yönetimine yansıması da sürüyor: De Nederlandsche Bank, yani Hollanda Merkez Bankası, Ottawa ve New York'ta tuttuğu 86 ton altını Londra'ya taşıdı. IMF, yani Uluslararası Para Fonu ise gizli borç nedeniyle askıya alınan programın ardından Senegal ile 2,2 milyar dolarlık yeni bir kredi anlaşmasında uzlaştı.

Türkiye'de siyasetin ana başlığı, ana muhalefetteki hukuki süreç ve bunun doğurduğu yeniden yapılanma. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi'nin CHP'nin 2023'teki 38. Olağan Kurultayı hakkında verdiği mutlak butlan kararının ardından genel başkanlık görevi Kemal Kılıçdaroğlu'na geçmiş, Özgür Özel de temmuz ayındaki son grup toplantısında yeni bir parti kuracağını açıklamıştı. Kılıçdaroğlu, yeni parti girişimine ilişkin muhalefete muhalefet etmeyeceklerini söylemişti. 2023 kurultayına ilişkin ceza davasının duruşması 16 Eylül saat 10.00'a ertelendi.

Tartışma sertleşerek sürüyor. Özgür Özel 3 Eylül'de Kemal Kılıçdaroğlu'na yönelik ağır ifadeler kullandı; CHP cephesinde ise Genel Başkan Yardımcısı Orhan Sarıbal genel merkezde basın toplantısı düzenledi. 81 ilde 2.027 kişiyle yapılan bir kamuoyu araştırmasında AK Parti yüzde 27,4 ile ilk sırada yer alırken Yeni Parti yüzde 17,0, CHP ve İYİ Parti ise yüzde 7,3'er destek aldı. Özel bugün Tekirdağ'da iş dünyası temsilcileriyle bir araya geliyor ve esnaf ziyaretleri yapıyor.

Ekonomi tarafında TÜİK, ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi'ni açıkladı. TÜFE aylık bazda yüzde 1,84 arttı, yıllık enflasyon yüzde 31,51 oldu; 2025 Aralık ayına göre artış yüzde 22,07 olarak kaydedildi. Yıllık bazda konut, su, elektrik ve gaz grubunda artış yüzde 39,77, ulaştırmada yüzde 35,08, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 33,79 seviyesinde gerçekleşti. Açıklanan aylık rakam, ekonomistlerin yüzde 1,86'lık beklentisinin sınırlı biçimde altında kaldı.

Marmara Denizi'ndeki gemi faciasında arama çalışmaları üçüncü gününde sürüyor. Silivri açıklarının 18 mil güneyinde 2 Eylül sabahı Alsu ve Tuğberk İmamoğlu adlı gemiler çarpıştı; ağır metal yüklü Tuğberk İmamoğlu 11 dakika içinde battı ve 10 mürettebat kayboldu. Sahil Güvenlik, Kıyı Emniyeti, Deniz Kuvvetleri, AFAD ve Kızılay'ın katılımıyla 18 yüzer unsur, 5 helikopter, 2 insansız hava aracı ve 1 uçak bölgede görev yapıyor; kaza bölgesinde derinliğin 800 ila 900 metre, yer yer 1 kilometreye ulaştığı bildirildi. Alsu gemisi mürettebatı adliyeye sevk edildi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da Kuzey Kıbrıs'ta Girne açıklarındaki deniz kazasında kayıp vatandaşların ailelerini ziyaret etti ve Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman'a taziye ziyaretinde bulundu.

Kabine üyelerinin bugünkü programı ekonomi ve iklim başlıklarında yoğunlaşıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum İstanbul İklim Finansmanı Zirvesi'ne ev sahipliği yapıyor; Ticaret Bakanı Ömer Bolat Küresel e-İhracat Zirvesi'ne katılıyor. Merkez Bankası saat 14.30'da reel efektif döviz kuru verilerini, TÜİK ise uluslararası hizmet ticareti istatistiklerini yayımlayacak. Resmî Gazete'de bugün öne çıkan iki düzenleme ödeme hizmetleri ve elektronik para kuruluşlarını ilgilendiriyor.

Önümüzdeki günlerde takip edilecek başlıkların ilk sırasında bugün açıklanacak ABD istihdam verisi ve 15-16 Eylül'deki Fed toplantısı var; kararın altın ve kur tarafındaki fiyatlamayı doğrudan etkilemesi bekleniyor. CHP kurultayına ilişkin ceza davasının 16 Eylül'deki duruşması, iç siyasetin en yakından izlenecek gelişmesi olacak. Ukrayna ile ABD temsilcileri arasında beklenen görüşmeler ve İran ile ABD arasındaki tırmanmanın seyri dış politikada belirleyici olacak. Marmara'daki arama kurtarma çalışmalarının sonucu, futbolda gece yarısı kapanacak transfer dönemi ve Türkiye'nin Kadınlar Basketbol Dünya Şampiyonası'ndaki ilk maçı da gündemde.

Hava durumunda İstanbul'da bugün yağış beklenmiyor; sıcaklık 22 ile 29 derece arasında seyredecek ve öğle saatlerinde en yüksek değere ulaşacak. Ankara az bulutlu bir gün geçirecek, en yüksek sıcaklık 28 derece olacak. İzmir'de ise gün güneşli başlayacak, öğleden sonra bulutlar artacak ve rüzgâr güneyden kuvvetlenecek; sıcaklık 22 ile 35 derece arasında ölçülecek.

Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.