Akşam Haberleri — 3 Ekim 2026

Bölüm metni

[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün üç Ekim iki bin yirmi altı, Cumartesi. Ben Pınar.

[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.

[SPIKER] Dünya ve ABD masasına geçiyoruz; bu akşam elimizde hem Washington'dan gelen ekonomi verileri hem de Avrupa'dan Orta Doğu'ya uzanan yoğun bir diplomasi trafiği var.

[SPIKER] Önce Amerikan ekonomisinden gelen ve piyasaların haftalardır beklediği o veriyle başlıyoruz. ABD'de eylül ayına ait tarım dışı istihdam, yalnızca 29 bin kişilik artış gösterdi; oysa piyasa beklentisi 84 bin düzeyindeydi. İşsizlik oranı da %4,1'de sabit kalması beklenirken %4,2'ye çıktı. Yani Amerikan iş gücü piyasasının soğuduğuna dair göstergeler üst üste gelmeye devam ediyor. İlginç olan şu: veriler zayıf gelmesine rağmen borsalar yükseldi, çünkü yatırımcılar bunu faiz indirimi için gerekçe olarak okudu. İşlem gününün ilk saatlerinde Dow Jones endeksi 300 puana yakın değer kazandı, S&P 500 %0,89, Nasdaq ise %1,35 yükseldi. Teknoloji hisselerinin öncülük ettiği bu hareket, zayıf istihdamın artık kötü haber sayılmadığı bir piyasa psikolojisine işaret ediyor.

[SPIKER] Amerika'da bu hafta öne çıkan bir diğer başlık ise yargı cephesinde. Supreme Court, yani ABD Yüksek Mahkemesi, dokuz ay sürecek yeni yargı yılına pazartesi günü başlıyor ve gündemi yine büyük ölçüde Başkan Donald Trump'ın politikaları belirleyecek. Mahkeme, zorunlu göçmen gözetiminin kefaletle serbest bırakma duruşması olmaksızın uygulanması ve göçmenlerin vatandaşı olmadıkları üçüncü ülkelere hızlandırılmış biçimde sınır dışı edilmesi gibi iki kritik başvuruyu görüşmeyi kabul etti. Geçen dönemde Yüksek Mahkeme, kapsamlı gümrük vergilerini durdurmuş, doğuştan vatandaşlığı sınırlandırma planına son vermiş, Merkez Bankası üyelerinden birinin görevden alınmasının önüne geçmiş ve mektupla oylama üzerinde yetki kurma girişimini engellemişti. Kararların bir bölümü Beyaz Saray'ın beklentisinin tersine çıktı; Trump, kendi atadığı üyeler Neil Gorsuch, Brett Kavanaugh ve Amy Coney Barrett için eleştirel ifadeler kullandı. Dolayısıyla önümüzdeki aylarda yürütme yetkisinin sınırları, Amerikan iç siyasetinin en çok tartışılan konusu olmaya devam edecek.

[SPIKER] Orta Doğu'ya dönüyoruz. ABD ile İran arasında Birleşmiş Milletler 81'inci Genel Kurulu marjında, Katar'ın arabuluculuğuyla yürütülen nükleer görüşmelerin tıkandığı bildirildi; İran heyetinin dün New York'tan ayrıldığı aktarıldı. Washington'ın masaya koyduğu temel talep, uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin kalıcı olarak sona erdirilmesi. Tahran ise zenginleştirmenin kendi devredilemez hakkı olduğu tezinde ısrar ediyor ve sıfır zenginleştirme formülünü reddediyor. ABD'nin Orta Doğu özel temsilcisi Steve Witkoff, görüşmelerin tam da bu noktada kilitlendiğini ifade etti. İki taraf arasındaki mesafe kapanmadığı için diplomatik kanalın ne zaman yeniden açılacağı şu an belirsiz; bölgedeki gerilimin seyri de büyük ölçüde buna bağlı.

[SPIKER] Ukrayna cephesinde ise Rusya, başkent Kiev'de Dinyeper Nehri üzerindeki köprüleri iki gün üst üste hedef aldı. Kiev Belediye Başkanı Vitaliy Klitschko, insansız hava araçlarıyla yapılan saldırılarda Güney Köprüsü'nün taşıyıcı ayaklarında, yol yüzeyinde ve metro hattı boyunca uzanan beton koruma bariyerlerinde hasar oluştuğunu açıkladı. Köprü bir süre tamamen kapatıldı, ardından yeniden açıldı; yeni bir saldırının ardından çift yönlü trafiğe kapatıldı ve nehir üzerindeki diğer geçişlere de kısıtlama getirildi. Rusya Savunma Bakanlığı ise Mykolaiv'de bir veri merkezinin ve Karadeniz'de Odesa'ya seyreden bir yük gemisinin vurulduğunu duyurdu. Köprülerin hedef alınması, saldırıların enerji altyapısından ulaşım ve lojistik hatlarına kaydığını gösteriyor; bu da kış öncesinde şehir içi ulaşımı ve tahıl sevkiyatını doğrudan etkileyebilecek bir eşik.

[SPIKER] Gazze'de ise geçen yılın ekim ayında yürürlüğe giren ateşkes, kâğıt üzerinde devam ediyor ama sahadaki tablo farklı. Dün Gazze Şeridi'nin çeşitli noktalarında gerçekleşen saldırılarda 3 Filistinlinin hayatını kaybettiği, biri çocuk olmak üzere 4 kişinin yaralandığı bildirildi; ölenlerden biri Nuseirat Mülteci Kampı'nda bir konutun avlusunun hedef alındığı insansız hava aracı saldırısında can verdi. İsrail ordusu ise Han Yunus'ta Hamas'ın askerî kanadına bağlı bir keskin nişancıyı hedef aldığını açıkladı. Filistinli kaynaklara göre ateşkesin başlangıcından bu yana ölü sayısı 1.400'ü aştı. İnsani yardım akışı ve kalıcı çözüm görüşmeleri sürerken, ihlal iddiaları her iki taraftan da yükselmeye devam ediyor.

[SPIKER] Avrupa'dan son olarak bir sandık haberi geliyor. Letonya'da bugün Saeima, yani Letonya Parlamentosu için seçim yapıldı; sandıklar ülke genelinde sabah 08.00'de açıldı, akşam 20.00'de kapandı. 100 milletvekilinin tamamı, beş seçim bölgesinde açık liste usulü nispi temsille ve %5 ülke barajıyla belirleniyor. Seçmenler oy verdikleri listedeki adaylar için tercih de belirtebiliyor; yeşil kutuyla olumlu, kırmızı kutuyla olumsuz işaret koyma imkânı var. Kampanyanın iki ana ekseni hayat pahalılığı ve Rusya kaynaklı güvenlik endişeleri oldu. Yeni oluşacak 15'inci Saeima'nın ilk oturumu 3 Kasım'da toplanacak; Baltık ülkelerinin savunma harcamaları ve enerji politikası açısından bu sonuç yakından izlenecek.

[SPIKER] Tablo kabaca böyle Barış; bu kadar farklı başlığı bir arada görünce sen neye dikkat çekmek istersin?

[YORUMCU] Bugünkü başlıkların ortak paydası şu: dünyanın her cephesinde karar alıcılar artık "kazanmak" yerine "zaman kazanmak" üzerine strateji kuruyor. Amerikan istihdam verisinin zayıf gelmesine rağmen borsaların yükselmesi bunun en çıplak örneği; piyasa reel ekonomiye değil, Merkez Bankası'nın atacağı adıma bakıyor, yani bugünün sorununu yarının faiz indirimine havale ediyor. ABD-İran hattında da benzer bir mantık var; görüşmeler tıkandı ama taraflar masayı tamamen devirmiyor, çünkü her iki başkentin de bir çatışmayı şu konjonktürde finanse etmesi kolay değil. Ukrayna'da köprülerin, Gazze'de ateşkesin kenarlarının hedef alınması ise askerî değil, dayanıklılık sınavı; kimse büyük bir hamle yapmıyor, karşı tarafın taşıyıcı kolonlarını yoruyor. Türkiye açısından buradan çıkan pratik sonuç net: Karadeniz lojistiği, Doğu Akdeniz'deki enerji dengesi ve Amerikan faiz patikası aynı anda hareket ediyor, dolayısıyla bizim gündemimizde bu üç başlık tek bir dosya gibi okunmak zorunda. Letonya'daki sandık da küçük bir ülkenin seçimi gibi görünüyor ama Avrupa'nın savunma bütçesi tartışmasına bir oy daha ekliyor; o yüzden bu akşam izlenmesi gereken şey tek tek olaylar değil, hepsinin aynı yöne eğilmesi.

[SPIKER] Teknoloji ve yapay zeka başlıklarına geçiyoruz; bugün hem Türkiye'den hem dünyadan oldukça hareketli bir gündem var.

[SPIKER] Türkiye İstatistik Kurumu, yani TÜİK, bugün paylaştığı 2026 verilerinde üretken yapay zeka kullanımının bir yılda neredeyse ikiye katlandığını açıkladı. Bireylerde kullanım oranı 2025'te %19,2 iken bu yıl %37,6'ya çıktı; yükseköğretim mezunlarında bu oran %62,7'yi buluyor. İşletmeler tarafında da tablo benzer şekilde yükselmiş: yapay zeka kullanan şirketlerin payı %7,5'ten %14'e çıktı, bilişim ve telekomünikasyon sektörü %63,7 ile açık ara önde gidiyor. Kullanmayan şirketlerin %72,3'ü ise gerekçe olarak uzmanlık eksikliğini gösterdi.

[SPIKER] Yatırım tarafında günün dikkat çeken haberi Japonya'dan geldi. SoftBank Group, kısaca SoftBank, OpenAI'a taahhüt ettiği 30 milyar dolarlık yatırımın son 10 milyar dolarlık dilimini 1 Ekim'de tamamladı. Böylece grubun OpenAI'daki toplam yatırımı 64,6 milyar dolara, şirketteki payı da %13 seviyesine ulaştı. SoftBank ayrıca bu yıl içinde aldığı 40 milyar dolarlık köprü kredisinin kullanılmayan 10 milyar dolarlık kısmını iptal etti.

[SPIKER] Çip tarafında Nvidia yeniden rekor tazeledi. Hisse dün gün içinde 237,88 dolara kadar çıkarak tarihi zirvesini gördü; şirketin piyasa değeri yaklaşık 5,7 trilyon dolara ulaştı ve 6 trilyon dolar eşiğine 300 milyar dolardan daha az bir mesafe kaldı. Yükselişin arkasında 150 milyar dolarlık hisse geri alım programının ve yapay zeka güvenliğine yönelik yeni ürün duyurularının olduğu belirtiliyor.

[SPIKER] Beyin bilgisayar arayüzlerinde de iddialı bir sonuç açıklandı. Neuralink, klinik deneylerdeki katılımcılardan toplanan 50.000 saatten fazla beyin verisiyle eğittiği modelle imleç kontrolünde saniyede 11,32 bitlik bir rekor bildirdi. Şirket, imlecin ekranda kayarak ilerlemek yerine doğrudan hedefe atladığı bir yaklaşımı da gösterdi; ancak bu sonucun bağımsız olarak doğrulanmadığını not etmek gerekiyor.

[SPIKER] Son olarak Microsoft, 7 Ekim'de düzenleyeceği etkinlikte Windows ve Surface ürünlerini Nvidia'nın yapay zeka donanımıyla buluşturan yeni bir platformu tanıtacağını duyurdu. Şirket, geliştiricilere ve içerik üreticilerine yönelik yeni imkânların da bu etkinlikte masaya geleceğini belirtiyor.

[SPIKER] Peki bütün bu başlıklar aynı yöne mi işaret ediyor, sen ne dersin?

[YORUMCU] Bence bugünün tablosunda iki ayrı hikâye iç içe geçmiş durumda, Pınar. Bir yanda TÜİK'in verisi, yapay zekânın artık merak konusu olmaktan çıkıp günlük bir alışkanlığa dönüştüğünü gösteriyor; ama şirketlerdeki %14'lük oran ve o %72,3'lük uzmanlık eksikliği şikâyeti, asıl darboğazın teknolojide değil insan kaynağında olduğunu söylüyor bize. Diğer yanda SoftBank'ın 64,6 milyar dolarlık bahsi ve Nvidia'nın 6 trilyon dolara yaklaşan değeri, sermayenin bu alana hâlâ sonuna kadar güvendiğini ortaya koyuyor. Neuralink'in rekoru da şunu hatırlatıyor: bu teknolojinin en çarpıcı sonuçları belki ekranda değil, sağlıkta ve erişilebilirlikte ortaya çıkacak, yeter ki iddialar bağımsız biçimde doğrulanabilsin. Türkiye açısından kritik soru ise şu: kullanım oranını yakaladık, şimdi mesele bu kullanımı üretime ve nitelikli istihdama çevirebilmek.

[SPIKER] Ekonomi ve piyasalar tarafında haftanın son işlem günü karışık bir tablo bıraktı, hemen rakamlara geçiyorum. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, cuma gününü 21,14 puan ve %0,17 artışla 12.270,18 seviyesinden tamamladı. İşlem hacmi 124,8 milyar lira oldu. Gün içinde en düşük 12.233,27, en yüksek 12.367,70 puan görüldü. Sektör bazında hizmetler %1,08 değer kazanırken, teknoloji %1,06, bankacılığın da içinde olduğu finans ise %0,74 geriledi.

[SPIKER] Kur ve altın tarafında ise şu tablo var. Merkez Bankası'nın efektif satış kuru 49,1318 lira, alış tarafı 49,1318'in hemen altında, 48,9357 lira düzeyinde. Serbest piyasada bugün saat 09.30 itibarıyla gram altının satış fiyatı 6.542,72 lira, alış fiyatı 6.541,91 lira. Gram altın bir günde %0,76 değer kaybetti. Yirmi iki ayar bilezik 6.027,99 liradan satılıyor. Uluslararası piyasada ons altın 4.145 dolar civarında dengelenmeye çalışıyor. Brent petrolün kasım vadeli kontratı ise %1,5 düşüşle varil başına 100,80 dolara indi.

[SPIKER] Borsadaki bu son üç haftanın bilançosu da dikkat çekici. 11 Eylül kapanışında 14.467,25 puan olan BIST 100, cuma günü 12.270,18 puana geriledi. Yani üç haftada toplam kayıp %15,19'u buldu. Haftalık dağılımda ilk hafta %8,18, ikinci hafta %2,90, üçüncü hafta %4,88 düşüş görüldü; kaybın yarısından fazlası ilk haftada gerçekleşti. Son beş yılda bundan daha sert bir üç haftalık geri çekilme yalnızca Şubat 2023'te, %17,94 ile yaşanmıştı. Endeks, 11 Mayıs 2026'daki 15.133,5 puanlık rekor kapanışının yaklaşık %19 altında bulunuyor.

[SPIKER] Dış ticarette ise tablo tersi yönde. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, eylül ayı ve ocak-eylül dönemi verilerini bugün İstanbul'da açıkladı. Eylülde ihracat geçen yılın aynı ayına göre %15,4 artarak 26 milyar dolara ulaştı; bu, Cumhuriyet tarihinin en yüksek ikinci aylık ihracat rakamı oldu. İthalat %5,9 artışla 31,2 milyar dolar olurken, dış ticaret açığı %24,8 azalarak 5,2 milyar dolara geriledi. Bolat, Orta Vadeli Program'da yer alan 282 milyar dolarlık yıllık ihracat hedefinin, yılın bitmesine üç ay kala 1,7 milyar dolarlık fazlayla aşıldığını belirtti.

[SPIKER] Önümüzdeki haftanın ana başlığı enflasyon. Normalde her ayın üçünde açıklanan veriler, bu ay hafta sonuna denk geldiği için TÜİK tarafından 5 Ekim Pazartesi saat 10.00'da duyurulacak. Ekonomistlerin ortalama beklentisi, ağustosta %31,51 olan yıllık enflasyonun eylülde %30,16'ya gerilemesi yönünde. Geçenlerde Fitch Ratings, yani Fitch kredi derecelendirme kuruluşu, 2026 sonu enflasyon tahminini %30,5, dolar kuru tahminini de 51 lira olarak paylaşmıştı. Fitch, bu yıl için büyüme beklentisini %2,8, gelecek yıl için %4,3 olarak öngörüyor. Merkez Bankası'nın politika faizi şu anda %37 düzeyinde ve yılın onuncu Para Politikası Kurulu toplantısı 22 Ekim'de yapılacak.

[SPIKER] Akaryakıtta da hareketli bir hafta geçti. 1 ve 2 Ekim'deki zamların ardından bugün motorinde litre başına 2,22 liralık indirim pompaya yansıdı. İstanbul Avrupa Yakası'nda benzinin litresi 84,60 lira, motorin 95,00 lira, otogaz ise 41,20 lira seviyesinde. Barış, bu tablonun birbirine zıt iki yüzü var; sen ne dersin?

[YORUMCU] Bence bu haftanın en öğretici yanı tam da o zıtlık. Reel ekonomi tarafında ihracatçının performansı gerçekten güçlü; 26 milyar dolarlık bir aylık rakam ve dış ticaret açığının dörtte bir oranında daralması, hedefin üç ay önceden aşılması, üretim ve pazar çeşitlendirmesi yönünde atılan adımların işe yaradığını gösteriyor. Buna karşılık borsadaki üç haftalık %15'lik geri çekilme, yatırımcının fiyatlamasını büyümeden değil, faiz patikası ve risk algısından yaptığını anlatıyor; finans ve teknoloji hisselerinin cuma günü de satıcılı kalması bu okumayı destekliyor. Petrolün 100 doların üzerinde seyretmesi ise hem enflasyonun hizmet dışı kalemlerinde hem de akaryakıt tabelalarındaki günlük oynaklıkta kendini gösteriyor; bu yüzden pazartesi açıklanacak eylül verisinde aylık ivmenin seviyesi, manşet rakamın kendisinden daha belirleyici olacak. Beklenti %30'un biraz üzerinde bir yıllık oran; eğer bu teyit edilirse dezenflasyonun yavaş ama kesintisiz sürdüğü anlatısı korunur, 22 Ekim'deki faiz kararı için de alan açılmış olur. Kısacası dışarıya satan taraf kazanıyor, içeride fiyatlayan taraf temkinli; bu makasın ne zaman kapanacağını önümüzdeki iki veri seti söyleyecek.

[SPIKER] Türkiye gündemine geçiyoruz; bugün hem yargı kaynaklı başlıklar hem de ekonomi rakamları masada.

[SPIKER] Günün en çok konuşulan gelişmesi İstanbul'da iki belediyeye yönelik soruşturmalar oldu. Eyüpsultan Belediyesi'ne dün sabah saatlerinde başlatılan operasyonda, Belediye Başkanı Mithat Bülent Özmen'in de aralarında bulunduğu 28 kişi gözaltına alındı. Savcılık, şüpheliler hakkında suç örgütü kurmak ve yönetmek, rüşvet almak, rüşvet vermek ve ihaleye fesat karıştırmak suçlamalarını yöneltiyor; belediye hizmet binasında da arama yapıldı. Gözaltına alınanların sağlık kontrollerinin ardından Ankara'ya sevk edildiği, dosyanın Çankırı Belediyesi'ne ilişkin bir soruşturmayla bağlantılı olduğu bildirildi. Soruşturma devam ediyor, isnatlar henüz iddia aşamasında.

[SPIKER] Aynı gün Ataşehir Belediyesi'ne de ikinci bir operasyon yapıldı. Mali suçlarla mücadele birimlerinin yürüttüğü çalışmada Başkan Vekili Murat Güneş dahil 13 kişi gözaltına alındı, gözaltına alınanlardan üçü belediye meclis üyesi. İddianın merkezinde, imar ve yapı izinleri karşılığında müteahhitlerden menfaat talep edildiği yönündeki suçlamalar var. Güneş, nisan ayında yapılan oylamada 8 oy farkla başkan vekili seçilmişti; son haftalarda CHP listesinden seçilen bazı meclis üyelerinin AK Parti'ye geçmesi, ilçedeki meclis dengelerini zaten değiştirmişti.

[SPIKER] Yerel siyasette tansiyonun yükseldiği bir başka adres İzmir'di. Çiğli Belediye Başkanı Onur Emrah Yıldız'ın CHP'den ayrılıp AK Parti'ye katılmasının ardından ertelenen ekim ayı meclis toplantısı, bugün öğleden sonra yoğun güvenlik önlemleri altında yapıldı. Salondaki tartışmalar sırasında başkanın bulunduğu yöne bir su şişesi fırlatıldı; Yıldız, şişeyi atan kişinin salondan çıkarılmasını istedi. Oturum, protesto sesleri eşliğinde tamamlandı.

[SPIKER] Sermaye piyasası işlemlerine ilişkin, kamuoyunda fon soruşturması olarak anılan dosyada da yeni bir halka eklendi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturmada 19 şüpheli daha sağlık kontrolünden geçirilerek Çağlayan'daki adliyeye sevk edildi; böylece dosyadaki tutuklu sayısı 65'e çıktı. Savcılık, aralarında yatırım ve holding şirketlerinin de bulunduğu kurumların yöneticilerine ait mali verileri istedi. Hatırlatmak gerekirse, geçen ay AK Parti Genel Başkan Yardımcılığı görevinden ayrılan Fatma Betül Sayan Kaya da dosyada şüpheli konumunda; hakkında malvarlığının dondurulması talebi bulunuyor.

[SPIKER] Ana muhalefet cephesinde hukuki süreç sürüyor. CHP'nin 2023 kurultayına ilişkin mutlak butlan dosyası Yargıtay'da ön incelemede; karar henüz kesinleşmedi. Geçen ay Özgür Özel ve ekibinin istinaf başvurusunu geri çekmesinin ardından, partinin genel merkezi Kemal Kılıçdaroğlu yönetiminde yoluna devam ediyor, kurultay takvimi ise parti içinde tartışılmaya devam ediyor. Temmuz sonunda CHP'den ayrılan Özel ve milletvekilleri ise YENİ Parti çatısı altında Meclis'te ana muhalefet grubunu oluşturdu. Özel bugün Artvin'de Kemalpaşa ve Arhavi'de esnaf ziyaretleri yaptı.

[SPIKER] Ankara'dan da bir adaylık başlığı geldi. Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, 23 Eylül'de CHP'den istifa etme sürecini anlattı ve kararının parti sözcüsünün açıklamalarının ardından olgunlaştığını söyledi. Cumhurbaşkanlığı adaylığı sorularına ise önceliğinin Ankara olduğunu, bundan sonrasının zamanla görüleceğini belirterek yanıt verdi. Yavaş'ın istifasının ardından 7 ilçe belediye başkanı da partiden ayrıldığını duyurmuştu.

[SPIKER] Meclis tarafında yeni yasama yılı 1 Ekim'de açıldı. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş başkanlığında toplanan Genel Kurul'a hitap eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yeni ve sivil bir anayasa hazırlığının dönemin vizyonunun merkezinde olduğunu söyledi. Erdoğan konuşmasında ekonomi, sermaye piyasası soruşturması, Terörsüz Türkiye süreci ve siyasi kutuplaşma başlıklarına değindi; siyasi farklılıkların demokratik rekabet çerçevesinde kalması gerektiğini, Meclis'in itibarını korumanın tüm milletvekillerinin ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.

[SPIKER] Ekonomide günün ana verisi dış ticaretti. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, eylül ayında ihracatın yıllık yüzde 15,4 artışla 26 milyar dolara ulaştığını, ithalatın yüzde 5,9 artarak 31,2 milyar dolar olduğunu açıkladı. Dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 24,8 gerileyerek 5,2 milyar dolara indi. Bolat, yıllıklandırılmış ihracatın 283,7 milyar dolara çıktığını, böylece 282 milyar dolarlık yıl sonu hedefinin üç ay öncesinden aşıldığını belirtti; ocak-eylül döneminde ihracat yüzde 5,2 artışla 211 milyar dolar oldu.

[SPIKER] Cepleri doğrudan ilgilendiren bir düzenleme de yürürlüğe girdi. Akaryakıtta uzun süre uygulanan eşel mobil sistemi 1 Ekim itibarıyla sona erdi ve kademeli özel tüketim vergisi artışı başladı. İlk aşamada benzinin litre fiyatına 4 lira 10 kuruş, motorine 3 lira 60 kuruş, otogaza 1 lira 45 kuruş zam yansıdı. Benzinde özel tüketim vergisi ekimde litre başına 7,9000 lira olarak belirlendi; kasım ve aralıkta kademeli olarak artması öngörülüyor. İstanbul'da benzinin litresi 84,50, motorinin litresi 97,10 lira seviyesinde.

[SPIKER] Gözler şimdi pazartesi sabahına çevrildi. TÜİK, eylül ayı enflasyon verilerini 5 Ekim Pazartesi saat 10.00'da yayımlayacak. Piyasa anketlerinde aylık tüketici enflasyonu beklentisi yüzde 2,18; bu rakamın gerçekleşmesi halinde ağustosta yüzde 31,51 olan yıllık enflasyonun yüzde 30,16'ya gerilemesi bekleniyor. Yıl sonu beklentisi ise ortalama yüzde 29,66 düzeyinde. Piyasalarda haftanın son işlem gününde BIST 100 endeksi yüzde 0,17 artışla 12.270 puandan kapandı, dolar kuru 49,14 lira civarında seyretti, gram altın 6.567 lira seviyesinde günü tamamladı.

[SPIKER] Başlıkları buraya kadar getirdik Barış, şimdi bu tabloyu senin gözünden dinleyelim.

[YORUMCU] Bugünün tablosunda iki akım aynı anda ilerliyor Pınar; bir yanda belediyelere ve sermaye piyasasına yönelik soruşturmalar siyasetin gündemini neredeyse tek başına belirliyor, öbür yanda muhalefet cephesinde süren hukuki ve örgütsel yeniden şekillenme yerel meclislere kadar iniyor. Çiğli'de ya da Ataşehir'de meclis dengelerinin değişmesi sadece bir parti tercihi meselesi değil; 2024'te sandıktan çıkan yerel tablonun ara dönemde nasıl yeniden kurulduğunu gösteriyor ve bu tartışmanın bir süre daha devam edeceğini düşünüyorum. Yeni yasama yılının anayasa başlığıyla açılması ise bu zemine ek bir boyut katıyor, çünkü böyle bir sürecin ilerlemesi için sayısal çoğunluktan daha fazlası, Meclis içinde asgari bir iklim gerekiyor. Ekonomi tarafında ihracat rakamları ve daralan dış ticaret açığı ciddi bir olumlu sinyal, ama akaryakıttaki vergi takviminin kasım ve aralıkta devreye girecek kademeleri, enflasyonda beklenen yavaşlamanın hızını sınayacak. Yani pazartesi açıklanacak veri, hem Merkez Bankası'nın yıl sonuna dönük manevra alanı hem de bu tartışmaların siyasi tonu için bugünün en belirleyici başlığı olacak.

[SPIKER] Spor gündeminde zor bir gece yaşandı, Türk futbolu için gelişmeleri sırayla aktarıyorum.

[SPIKER] A Milli Futbol Takımı, UEFA Uluslar A Ligi'ndeki üçüncü maçında da istediğini alamadı. Dün akşam Belçika deplasmanında sahadan 3-0 yenik ayrılan milliler, grupta 3 maç sonunda halen puansız durumda. Karşılaşmada Belçika'nın gollerini 10 ve 59. dakikalarda Kevin De Bruyne, 76. dakikada ise Romelu Lukaku kaydetti.

[SPIKER] Bu sonuçla Türkiye, 0 puan ve -7 averajla grubun son sırasında yer aldı; Belçika ise 6 puana yükselerek ikinci basamağa çıktı. Teknik direktör Vincenzo Montella, maç sonrasında eleştirilerin farkında olduğunu belirterek her zamankinden daha fazla çalışmaya hazır olduğunu söyledi. Montella, takımının rakip ceza sahası içinde 40 kez topla buluştuğunu, Belçika'nın ise bu sayıyı 26'da bıraktığını vurguladı.

[SPIKER] Milli takımın 5 Ekim'de İtalya ile oynayacağı karşılaşma öncesinde kadroda eksikler var. Belçika maçında sarı kart gören Arda Güler ve Barış Alper Yılmaz, ceza sınırını aştıkları için bu maçta forma giyemeyecek ve kamptan ayrıldı.

[SPIKER] Gündemin bir diğer başlığı ise İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı bünyesindeki Yasa Dışı Bahis ve Spor Suçları Bürosu'nun yürüttüğü hakem soruşturması. Beşiktaş Kulübü Başkanı Serdal Adalı, konuya ilişkin ilk değerlendirmesinde sürecin tüm ayrıntılarıyla kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini ifade etti. Adalı, soruşturma kapsamında yedi ya da sekiz kişinin ifade verdiğini belirterek, gerekirse liglerin 2 hafta ertelenmesini ve Merkez Hakem Kurulu için yeni bir yapı kurulmasını önerdi. Adalı ayrıca kurulun bağımsızlığı tartışmasının yeniden gündeme geldiğini, yabancı bir hakem kurulu seçeneğine de açık olduğunu dile getirdi.

[SPIKER] Basketbolda EuroLeague'de üçüncü hafta tamamlandı ve Türk takımları için tablo karışık. Fenerbahçe, sahasında Dubai Basketball'u 76-66 yenerek 3 maçta 3 galibiyetle averajda ikinci sıraya yerleşti. Beşiktaş ise kendi evinde Barcelona'ya 95-82 yenildi ve 1 galibiyet 2 yenilgiyle dokuzuncu sıraya geriledi. Anadolu Efes de bir gün önce Belgrad deplasmanında Crvena Zvezda, yani Kızılyıldız karşısında 77-72 kaybederek 11. basamakta yer aldı.

[SPIKER] Galatasaray cephesinde ise olumlu bir haber var. Sakatlığı nedeniyle forma giyemeyen Victor Osimhen, milli arada tamamladığı rehabilitasyon sürecinin ardından sağlığına kavuştu. Nijeryalı santrforun 9 Ekim'de oynanacak Kasımpaşa maçında en az 60 dakika sahada kalması bekleniyor.

[SPIKER] Şimdi kültür ve sanat gündemine geçiyoruz; bugün sinemadan tiyatroya, kazı alanlarından müzayede salonlarına uzanan hareketli bir tablo var.

[SPIKER] Adana'da 33. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali'nin onur ödülleri sahiplerini buldu. Ödüller, yönetmen Ferzan Özpetek ile tiyatro ve sinema sanatçısı Vahide Perçin'e takdim edildi. Perçin ödülünü bu ülkede onuruyla yaşayan insanlara adadığını söyledi, Özpetek ise ödülünü kadınlara armağan ettiğini belirtti. Festival kapsamında Oyuncular Sendikası, oyuncuların çalışma koşullarının ele alındığı bir panel de düzenledi.

[SPIKER] Tiyatro cephesinde sezonun takvimi netleşti. İstanbul Tiyatro Festivali, 30. yılını 22 Ekim ile 3 Aralık arasında kutlayacak. Bu yılın programı edebiyat ile sahne sanatları arasındaki bağı merkeze alıyor; klasik ve çağdaş edebiyatın yapıtlarından uyarlanan 6 yapım izleyiciyle buluşacak. Açılış 24 Ekim'de yapılacak, kapanış ise 3 Aralık'ta Dorian Gray'in Portresi uyarlamasıyla gerçekleşecek.

[SPIKER] Arkeolojide dikkat çeken gelişme İzmir'den geldi. Antik Smyrna kentinde, yani bugünkü İzmir'in tam merkezinde süren kazılarda ilk kez duvar resimleri gün yüzüne çıkarıldı. Profesör Akın Ersoy başkanlığındaki ekip, mozaik zeminler, mermer döşemeler ve üç yeni odayı da belgeledi. Ayrıca yaklaşık 2000 yıl önce inşa edilen Roma dönemi su kanalının 150 metrelik güzergâhı tespit edildi; kanalın bugün bile işlevini sürdürdüğü bildirildi.

[SPIKER] Uluslararası sanat piyasasında ise bir rekor beklentisi var. Sotheby's müzayede evi, Vincent van Gogh'un 1890 tarihli Blossoming Chestnut Trees, yani Çiçek Açan Kestane Ağaçları tablosunu 18 Kasım'da New York'ta satışa çıkarıyor. Eserin yaklaşık 180 milyon dolara, alıcı komisyonuyla birlikte 207 milyon dolara kadar çıkabileceği öngörülüyor. Sanatçının mevcut müzayede rekoru, 2022'de 117 milyon dolara satılan Orchard with Cypresses, yani Selvili Meyve Bahçesi tablosuna ait.

[SPIKER] Aynı piyasadan bir sürpriz satış daha kaydedildi. Amerikalı ressam Gertrude Abercrombie'nin 1951 tarihli bir tablosu, geçen yaz Michigan'da bir ev satışında yalnızca 30 dolara alınmıştı. Söz konusu eser 1 Ekim'de New York'ta düzenlenen müzayedede 1,3 milyon dolara alıcı buldu ve sanatçının dünya müzayede rekorunu yüzde 33 oranında yükseltti.

[SPIKER] Peki, şimdi önümüzdeki saatlerde ve günlerde masamızda duracak başlıklara geçiyoruz.

[SPIKER] Bugünün en çok konuşulan verisi dış ticaret cephesinden geldi. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, eylül ayında mal ihracatının yıllık bazda %15,4 artışla 26 milyar dolara ulaştığını, ithalatın ise %5,9 artarak 31,2 milyar dolar olduğunu açıkladı. Dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre %24,8 daralarak 5,2 milyar dolara indi. Yıllıklandırılmış ihracat 283,7 milyar dolara çıktı; yani yıl sonu için konulan 282 milyar dolarlık hedef, takvimde 3 ay kala aşıldı. Ocak-eylül döneminde ihracat %5,2 artışla yaklaşık 211 milyar dolar seviyesinde. Verinin alt kalemleri ve sektör dağılımı gün içinde netleşecek, biz de takipte olacağız.

[SPIKER] Gündemin bir diğer başlığı Eyüpsultan Belediyesi'ne yönelik soruşturma. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturmada, Belediye Başkanı Mithat Bülent Özmen'in de aralarında bulunduğu 28 kişi gözaltına alındı. İsnat edilen suçlamalar arasında suç örgütüne üye olma, rüşvet ve ihaleye fesat karıştırma yer alıyor. Şüphelilerin işlemleri sürüyor; Ankara'ya sevk ve ifade süreciyle birlikte adli takvimin nasıl ilerleyeceği önümüzdeki günlerin konusu olacak.

[SPIKER] Hava koşulları da takip listemizde. Meteoroloji, çok sayıda il için sağanak uyarısında bulundu; Marmara, Kuzey Ege kıyıları ile Doğu Karadeniz kıyılarında kısa süreli fırtına bekleniyor. Adana'nın güneyi, Hatay kıyıları, Rize'nin doğusu ve Artvin'in kıyı kesimlerinde yağışın kuvvetli olabileceği belirtiliyor.

[SPIKER] Haftaya baktığımızda ekonomi takvimi yoğun. 5 Ekim'de Türkiye İstatistik Kurumu eylül enflasyonunu açıklıyor; ağustosta aylık Tüketici Fiyat Endeksi %1,84, yıllık enflasyon ise %31,51 olmuştu. 6 Ekim'de Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde sunum yapacak. Ayın ilerleyen günlerinde 2027 bütçe teklifi Meclise sunulacak, 22 Ekim'de de politika faizi kararı gelecek; faiz hâlihazırda %37 seviyesinde sabit tutuluyor.

[SPIKER] Dış politikada Gazze'deki ateşkes süreci izlenmeye devam ediyor. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre son 24 saatte 6 kişi hayatını kaybetti, 20 kişi yaralandı. Ateşkesin sahadaki uygulanması ve Washington ile Tahran arasındaki gerilim, hafta boyunca başlıklarda olacak.

[SPIKER] Takvimde kültür ve bilim tarafında da hareketli bir hafta var: Nobel Ödülleri açıklamaları 5 Ekim'de tıp dalıyla başlıyor, edebiyat 8 Ekim'de, barış ödülü 9 Ekim'de duyurulacak.

[SPIKER] Sporda ise A Milli Futbol Takımı, UEFA Uluslar Ligi'nde 5 Ekim'de İtalya'ya konuk oluyor. Karşılaşma Bologna'daki Renato Dall'Ara Stadyumu'nda 21.45'te başlayacak; millilerin grup hesapları bu maçla birlikte şekillenecek.

[SPIKER] Gelelim hava durumuna; hafta sonunun ilk günü ülke genelinde bulutlu ve yer yer yağışlı geçiyor.

[SPIKER] Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün bugün için yayımladığı raporda, Marmara, Kuzey Ege kıyıları ve Doğu Karadeniz kıyılarında rüzgârın saatte 70 kilometreye ulaşabileceği, kuvvetli fırtına beklendiği belirtildi. İzmir, Manisa, Balıkesir ve Çanakkale'nin de aralarında bulunduğu 6 il için sarı kodlu uyarı verildi.

[SPIKER] İstanbul'da bugün hava parçalı ve çok bulutlu; sabah saatlerinde görülen yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış etkisini sürdürüyor, en yüksek sıcaklık 21 derece dolayında.

[SPIKER] Ankara parçalı bulutlu bir gün geçiriyor, yağış beklenmiyor; sıcaklık en düşük 8, en yüksek 17 derece.

[SPIKER] İzmir'de ise gökyüzü parçalı bulutlu, sıcaklık 25 dereceye kadar çıkıyor; ancak kıyı kesimlerinde fırtına uyarısı sürüyor.

[SPIKER] Yarına baktığımızda tablo belirgin şekilde düzeliyor. İstanbul'da yağış yerini güneşe bırakıyor; parçalı ve az bulutlu havada sıcaklık 15 ile 22 derece arasında seyredecek.

[SPIKER] Ankara yarın çok bulutlu, sıcaklık 18 derece civarında olacak, kayda değer bir yağış öngörülmüyor.

[SPIKER] İzmir'de yarın gün boyu güneşli ve yağışsız bir hava var; sıcaklık sabah 12 dereceden öğleden sonra 25 dereceye yükselecek.

[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.