Akşam Haberleri — 30 Eylül 2026

Bölüm metni

[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün otuz Eylül iki bin yirmi altı, Çarşamba. Ben Pınar.

[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.

[SPIKER] Dünya ve ABD gündemine geçiyoruz; bugün masada Ortadoğu'dan Washington'a uzanan oldukça yoğun bir trafik var.

Günün en büyük başlığı Irak'tan geldi. ABD ordusu, ülkedeki son birliklerinin de ayrılmasıyla Irak'taki askeri varlığının tamamen sona erdiğini duyurdu. Pentagon, yani ABD Savunma Bakanlığı sözcüsü Sean Parnell, kuzeydeki Erbil hava üssünde bulunan asker ve teçhizatın düzenli bir şekilde ülkeden çıkarıldığını açıkladı. Böylece 2003'te başlayan askeri varlık ve DEAŞ'a karşı yürütülen 12 yıllık koalisyon görevi resmen kapanmış oldu. Bağdat yönetimi bir süredir 30 Eylül tarihini nihai takvim olarak tanımlıyordu; Savunma Bakanlığı ise bundan sonra Irak güvenlik güçlerine hedefli eğitim ve istihbarat desteğinin süreceğini, ilişkinin artık savaş dönemi koalisyonundan normal bir ikili güvenlik zeminine taşındığını belirtiyor. Bölgede özellikle Kürdistan Bölgesi'nin savunma kapasitesine dair soru işaretleri dile getiriliyor.

Avrupa'da gözler Moldova'da. Bugün sabahın erken saatlerinde Moldova hava sahasına giren bir insansız hava aracı, Anenii Noi bölgesinde bir cep telefonu operatörüne ait baz istasyonu direğine çarptı ve yerden yaklaşık 40 metre yükseklikte infilak etti. Moldova makamları, söz konusu aracın jet motorlu olduğunu doğruladı; yerleşim yerinin hemen dışında meydana gelen patlamada can kaybı bildirilmedi. Olay, Rusya'nın gece boyunca Ukrayna'ya 188 insansız hava aracı ve çok sayıda füzeyle düzenlediği geniş çaplı saldırıyla aynı saatlere denk geldi; kullanılan araçların 86'sının jet motorlu olduğu aktarılıyor. Romanya da sınır hattına yaklaşan bir hava hedefini izlediği gerekçesiyle savaş uçaklarını havalandırdı. Siyasi cephede ise tablo daha da karmaşık: dün, yani 29 Eylül'de 46 muhalefet milletvekili, Avrupa Birliği yanlısı cumhurbaşkanının görevden uzaklaştırılması için Meclis'e önerge verdi.

İran ekonomisinden gelen tablo da ağır. Ulusal para birimi riyal, dolar karşısında 2,5 milyonun üzerine çıkarak yeni bir rekor düşüş yaşadı. Bu, yalnızca 27 gün önce, 2 Eylül'de görülen 2,2 milyonluk önceki rekorun üzerine geldi. Yedi aydır süren savaş, yaptırımlar ve petrol ihracatındaki tıkanma, Tahran'da kira, ilaç ve temel gıda erişimini doğrudan etkiliyor; vatandaşların alım gücündeki erime gündelik hayatta net biçimde hissediliyor. Bu arada Washington, İran'ın silah tedarikine aracılık ettiğini öne sürdüğü Çin, Hong Kong ve Pakistan merkezli 10 kişi ve şirkete yeni yaptırım kararı açıkladı.

İspanya'da ise haftalardır süren konut tartışması hükümeti harekete geçirdi. Madrid'de 87 yaşındaki bir kadının yetmiş yılı aşkın süredir yaşadığı evden tahliye edilmesi büyük tepki çekmiş, protestolar 26 Eylül'de Puerta del Sol, yani Güneş Kapısı Meydanı'nda kurulan bir kamp alanına dönüşmüştü. Hükümet dün iki kararname halinde bir acil destek paketi açıkladı: kırılgan durumdaki kiracılar için 2030'a kadar tahliye yasağı, kira sözleşmelerinin otomatik olarak yenilenmesi, oda ve geçici kiralamaların düzenlenmesi ve yatırım fonlarının konut satın almasına 2028'e kadar getirilen sınırlama. Kararnameler hemen yürürlüğe girdi ancak bir ay içinde Meclis onayından geçmesi gerekiyor. Sağlık Bakanı Mónica García, düzenlemenin 5 milyondan fazla kişiye doğrudan yansıyacağını söyledi. Güneş Kapısı Meydanı'ndaki göstericiler ise onay oylaması tamamlanana kadar alandan ayrılmayacaklarını açıkladı.

ABD'ye dönüyoruz. Yüksek Mahkeme, göçmenlerin kendi ülkeleri dışındaki üçüncü ülkelere sınır dışı edilmesine geçici olarak izin veren bir karar verdi. Karar, yönetimin uygulamayı sürdürmesinin önünü açıyor; bugüne kadar yaklaşık 25.000 kişinin Liberya ve Ekvator Ginesi gibi, kendileriyle doğrudan bağı bulunmayan ülkelere gönderildiği belirtiliyor. Hukukçular kararın esasa ilişkin nihai bir hüküm olmadığını, davanın alt mahkemelerde görülmeye devam edeceğini hatırlatıyor.

Ve teknoloji cephesi. Beyaz Saray'da dün düzenlenen zirvede Başkan Trump ile sektörün önde gelen isimleri, yapay zeka geliştirme süreçleri için gönüllü bir güvenlik mutabakatı imzaladı. Masada Sundar Pichai, Elon Musk, Dario Amodei, Mark Zuckerberg, Greg Brockman ve Jensen Huang vardı. Metin dört katmanlı bir denetim öngörüyor: siber, biyolojik ve kimyasal risklere karşı şirket içi izleme, bağımsız bir iç inceleme ekibi, dışarıdan bir denetçi ve yönetim kurulu düzeyinde bir gözetim komitesi. Trump, düzenleme çağrılarına karşı sektörün geniş çaplı öz denetimini savundu ve belgeyi "ahlaken bağlayıcı" olarak tanımladı; metnin kendisi ise bu adımların ileride yasal zorunluluğa dönüşebileceğini not ediyor. Aynı toplantıda, federal hizmetlere erişimi kolaylaştırmayı hedefleyen yapay zeka destekli America.gov portalı da tanıtıldı. Anlaşmanın kapsamı ve yaptırım gücü konusunda ayrıntılar henüz tam olarak paylaşılmış değil.

Bu kadar farklı başlık aynı güne sığınca insanın kafası karışıyor doğrusu. Sen ne dersin, bu tabloda ortak bir hat var mı?

[YORUMCU] Bence var ve oldukça net: bugünün haberlerinin neredeyse tamamı, güçlü aktörlerin sorumluluğu başkasına devrettiği bir günü anlatıyor. Irak'ta Washington yirmi yılı aşkın bir askeri varlığı kapatıp güvenliği tamamen yerel aktörlere bırakıyor; yapay zekada devlet denetimi kurmak yerine şirketlerden kendi kendilerini denetlemelerini istiyor; İspanya'da ise tam tersi bir refleksle devlet, piyasanın çözemediği bir soruna doğrudan müdahaleyle giriyor. Moldova'daki patlama ve Romanya'nın uçak kaldırması ise bu devir teslimlerin ne kadar kırılgan bir zeminde yapıldığını gösteriyor; çünkü bir ülkenin hava sahası, o ülke savaşın tarafı olmasa bile korunmasız kalabiliyor. İran'daki para birimi çöküşü de aynı tablonun ekonomik yüzü: savaş uzadıkça faturayı en ağır biçimde ödeyen, masadaki hiçbir kararın parçası olmayan sıradan insanlar oluyor. Önümüzdeki günlerde asıl izlenmesi gereken şey, bu boşlukların kim tarafından ve nasıl doldurulacağı.

[SPIKER] Teknoloji ve yapay zekâ cephesinde gün hayli hareketli geçti, başlıklara geçiyorum.

[SPIKER] OpenAI, dün San Francisco'da düzenlediği yıllık geliştirici etkinliği DevDay, yani Geliştirici Günü'nde 20'nin üzerinde duyuru yaptı. Şirketin tanıttığı yeni model GPT-6.1 Sol, profesyonel işlerde, bilgisayar kullanımında ve kod yazımında önemli bir sıçrama olarak sunuldu. Aynı sahnede, kullanıcı adına sürekli çalışan dots adlı ajanlar ile ekiplerin yapay zekâyla birlikte çalışabileceği ChatGPT Space ve Pages, yani Sayfalar duyuruldu. Öte yandan aynı şirket, GPT-6.1 Astra modelini güvenlik standartlarını karşılamadığı gerekçesiyle yayımlamaktan vazgeçtiğini açıkladı.

[SPIKER] Washington'da ise dün Beyaz Saray'da imzalar atıldı. ABD Başkanı Donald Trump ile önde gelen yapay zekâ şirketlerinin yöneticileri, Joint Commitment on Frontier Responsibilities, yani Öncü Sorumluluklar Ortak Taahhüdü adı verilen gönüllü bir güvenlik metnini imzaladı. Masada Mark Zuckerberg, Elon Musk, Dario Amodei, Sundar Pichai, Jensen Huang ve Greg Brockman vardı. Metin, modellerin hem eğitim sürecinde hem yayına alındıktan sonra izlenmesini, siber saldırılara ya da biyolojik ve kimyasal tehditlere yardımcı olup olmadıklarının ölçülmesini ve bağımsız denetçilerle çalışılmasını öngörüyor. Ancak herhangi bir yaptırım, ceza ya da takvim içermiyor; Trump metni "ahlaken bağlayıcı" olarak nitelendirdi.

[SPIKER] Yapay zekâ şirketi Anthropic'in halka arz için hazırladığı izahnamenin ayrıntıları basına yansıdı. Belgeye göre şirket, yaklaşık 10 yıla yayılan en az 518 milyar dolarlık işlem gücü ve altyapı taahhüdünün altına girmiş durumda ve bu taahhütlerin yaklaşık %80'i iptal edilemez nitelikte. Google ile 111,1 milyar, Amazon ile 110 milyar, Microsoft ile 31,4 milyar dolarlık yükümlülükler öne çıkıyor. Şirketin 2025 geliri 4,6 milyar dolara yaklaşırken faaliyet zararı 8,06 milyar dolara çıktı; halka arzın 2 trilyon doların üzerinde bir değerleme getirmesi bekleniyor.

[SPIKER] Çip üreticisi AMD, Fei-Fei Li'nin kurduğu World Labs'i 8,2 milyar dolara satın almak için anlaşmaya vardı. Önceki gün duyurulan ve tamamı hisse takasıyla yapılacak işlemin, düzenleyici onayların ardından yıl sonuna kadar tamamlanması öngörülüyor. Fiziksel dünyayı anlayan modeller üzerine çalışan ekip, robotlardan otonom araçlara uzanan alanda alıcı şirkete teknoloji kazandıracak; Li ise baş bilim insanı olarak göreve başlıyor.

[SPIKER] Türkiye'de ise TÜSİAD bugün, teknoloji liderlerini bir araya getiren bir yapay zekâ ve dijital dönüşüm buluşması düzenledi. Sektörün konuştuğu bir diğer başlık enerji: dünya genelindeki veri merkezi sayısı eylül sonu itibarıyla 12 bin 259'a ulaştı ve bunların yaklaşık %40'ı ABD'de bulunuyor. Listede ABD'yi %4,6 ile Birleşik Krallık, %4,3 ile Almanya, %3,2 ile Fransa ve %3,1 ile Çin izliyor. Türkiye tarafında ise HIT-30 programı kapsamında 2030'a kadar en az 1 gigavatlık veri merkezi kurulu gücü ve 10 teravatsaatlik düşük karbonlu elektrik alım anlaşması hedefleniyor.

[SPIKER] Barış, bu başlıkları yan yana koyunca ortaya nasıl bir tablo çıkıyor, söz sende.

[YORUMCU] Bugünün haberlerini üst üste koyduğunda tek bir tema çıkıyor ortaya: yapay zekâ artık bir yazılım tartışması olmaktan çıktı, beton, bakır ve elektrik tartışmasına dönüştü. Anthropic'in izahnamesindeki 518 milyar dolarlık taahhüt bunun en çıplak göstergesi, çünkü o rakamın büyük bölümü modeller tutsun ya da tutmasın ödenecek; yani geri dönüşü zor bir sermaye bahsi söz konusu. AMD'nin fiziksel dünyayı anlayan bir ekibe bu kadar yüklü bir bedel ödemesi de aynı yerden besleniyor, hedef ekrandaki asistandan fabrikadaki ve yoldaki makineye geçmek. Beyaz Saray'daki metin ise bu hızın yanında tamamen gönüllülük esasına dayanıyor; denetim fikri kıymetli ama yaptırımı ve takvimi olmayan bir taahhüdün pratikte ne kadar işleyeceğini zaman gösterecek. Türkiye açısından asıl mesele de burada düğümleniyor, bu dalgada yer tutmak artık sadece yazılımla değil, enerji ve veri merkezi kapasitesiyle ölçülüyor.

[SPIKER] Ekonomi ve piyasalar tarafında eylülün son işlem günü de oldukça hareketli geçti; başlıklara sırayla bakalım.

[SPIKER] Borsa İstanbul'da satış baskısı bu hafta hız kesmedi. BIST 100 endeksi dün yüzde 2,40 kayıpla 12.290,58 puandan kapanmıştı; bugün de 12.206,89 puandan düşüşle açıldı ve gün içinde 11.961 puana kadar, yani 12 bin puanın altına sarktı. Kaybın yüzde 2,7'ye yaklaştığı seansta sanayi endeksi yüzde 1,74, mali endeks yüzde 2,15 geriledi; teknoloji endeksi ise yüzde 1,64 artışla yönü ayırdı. Piyasa kaynakları satış dalgasını fon soruşturmasının yarattığı tedirginliğe ve kaldıraçlı pozisyonların kapatılmasına bağlıyor.

[SPIKER] Kur tarafında tablo daha sakin. Dolar 49,02 lira, euro 55,72 lira, sterlin ise 65,08 lira seviyesinde işlem gördü. Altında yukarı eğilim korunuyor: gram altın 6.588 lira, ons altın da 4.190 dolar bandında el değiştirdi. Petrolde kasım vadeli Brent tipi ham petrolün varili 103,3 dolara çıktı. Küresel piyasalarda gözler bugün Amerika Birleşik Devletleri'nde açıklanan büyüme ve çekirdek kişisel tüketim harcamaları verisindeydi; tahvil faizlerindeki yükseliş risk iştahını sınırlıyor.

[SPIKER] Gündemin merkezinde yatırım fonları soruşturması var. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan dün akşam Beştepe'de ekonomi yönetimi ile düzenleyici ve denetleyici kurum başkanlarını topladı; yaklaşık 3 saat süren Ekonomi Eşgüdüm Toplantısı'nın ardından tasfiye süreci için Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında tam yetkili bir kurul oluşturulduğunu duyurdu. Erdoğan yol haritasının belirlendiğini, yatırımcı haklarının korunmasının ve ödemelerin mümkün olan en kısa sürede yapılmasının temel öncelik olduğunu söyledi; süreçte Devlet Denetleme Kurulu da görevlendirildi.

[SPIKER] Rakamlar meselenin boyutunu gösteriyor. Sermaye Piyasası Kurulu 17 Eylül'de 7 portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar vermişti; bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor. Kurul, 21 Eylül'de azami tasfiye süresini 3 aydan 6 aya çıkardı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın piyasa dolandırıcılığı ve suçtan kaynaklanan malvarlığını aklama iddialarıyla yürüttüğü soruşturma da sürüyor.

[SPIKER] Bugün bu dosyaya siyaset cephesinden de bir halka eklendi. AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Ekonomi İşleri Başkanı Nihat Zeybekci, ortağı olduğu 4 şirketin tasfiye kapsamındaki TP2 fonuna yatırım yaptığını, paralarının fonda kaldığını açıkladı. Zeybekci kendisini "mağdur 455 bin kişiden biri" olarak tanımladı ve ilgili kurumların piyasadaki işlemleri denetleme imkânına sahip olduğunu belirterek denetimde ihmal bulunduğunu söyledi.

[SPIKER] Veri gündeminde ise Türkiye İstatistik Kurumu ağustos rakamlarını paylaştı. Dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 22,3 artarak 5,24 milyar dolara yükseldi. İhracat yüzde 8,1 artışla 23,47 milyar dolar, ithalat yüzde 10,5 artışla 28,71 milyar dolar oldu; ihracatın yüzde 93,6'sını imalat sanayi oluşturdu. İşgücü tarafında mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı 0,3 puan düşüşle yüzde 7,8'e geriledi, ancak atıl işgücü oranının yüzde 31 seviyesine çıkması dikkat çekti.

[SPIKER] Ticaret Bakanı Ömer Bolat da bugün Amerika Birleşik Devletleri'nin Milwaukee kentinde düzenlenen G-20 Ticaret Bakanları toplantısına katıldı; görüşmelerde küresel ticarette artan korumacılık ve tedarik zincirleri masada.

[SPIKER] Barış, epey yoğun bir tablo çıktı karşımıza. Bu resmin bütününde sence asıl hikâye ne?

[YORUMCU] Bence bugünün asıl hikâyesi fiyatlar değil, güven. Borsadaki satış 12 bin puanın altına sarkarken kurun 49,02 lirada, altının 6.588 lirada nispeten sakin kalması bize şunu söylüyor: bu bir makro panik değil, sermaye piyasalarına özel bir güven sarsıntısı, yani sorun fonlardaki 455 bin yatırımcının ne zaman ve ne kadar ödeme alacağı belirsizliğinde. Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki kurul ve tasfiye süresinin 6 aya çıkarılması bu belirsizliği yönetme çabası; piyasa ise takvim ve yöntem netleşmeden kenarda beklemeyi tercih ediyor. Zeybekci'nin açıklaması da meselenin ne kadar geniş bir kesime dokunduğunu gösteriyor; denetim tartışmasının bundan sonra teknik düzenleme başlıklarına dönmesi kaçınılmaz görünüyor. Veri tarafına gelince, işsizliğin yüzde 7,8'e inmesi kâğıt üstünde iyi haber ama atıl işgücünün yüzde 31'e çıkması ve dış ticaret açığının yüzde 22,3 büyümesi, iç talebin ithalatla beslenmeye devam ettiğini, büyümenin ise nefesini biraz zorlukla aldığını söylüyor.

[SPIKER] Türkiye gündeminde yoğun bir gün yaşandı; güvenlik başlığıyla açıyoruz. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Millî Güvenlik Kurulu'na başkanlık etti; toplantı 17.19'da başladı. Masadaki ilk başlık Terörsüz Türkiye süreci ve terör örgütünün silah bırakma aşamasında sahadaki durumun doğrulanması oldu. Kurul ayrıca Rusya-Ukrayna savaşı ve Karadeniz'de deniz ulaştırma güvenliğini, Gazze'deki ateşkes sürecini, Yemen üzerinden Suudi Arabistan'a yönelen saldırıları ve Bab-ül Mendep Boğazı'nda seyrüsefer güvenliğini ele aldı. Ege ve Doğu Akdeniz'de Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin hak ve menfaatlerinin korunmasına ilişkin tedbirler de gündemdeydi. Toplantının ardından İletişim Başkanlığı imzalı bildirinin yayımlanması bekleniyor.

[SPIKER] Meclis cephesinde süreç trafiği hızlanıyor. Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'na bağlı alt komisyonların çalışma biçiminin netleştirilmesi kulislerin ana konusu. Edinilen bilgilere göre komisyon ve ona bağlı alt komisyonlar en geç ekim ayının ikinci haftasına kadar fiilen çalışmaya başlayacak. Alt komisyonların görev alanları hukuki ve adli süreçler, toplumsal uyum, sahada izleme ve doğrulama ile silah bırakma başlıklarında şekilleniyor. Komisyonun, sürecin bundan sonraki adımlarına ilişkin bir çerçeveyi Genel Kurul'a sunması bekleniyor. Yani ekim ayı, bu dosyada takvimin somutlaştığı ay olacak.

[SPIKER] Ana muhalefet cephesinde tablo hâlâ yeniden kuruluyor. Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu bugün partisinin Merkez Yönetim Kurulu toplantısına başkanlık etti; gündemin başında olağan kurultay takvimi ve il-ilçe kongrelerinin programı var. Hatırlatmak gerekirse, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi 21 Mayıs'ta 38. Olağan Kurultay'a ilişkin mutlak butlan kararı vermiş, parti eylül ortasında bu karara yönelik temyiz başvurusundan feragat etmişti. Gerekçe olarak, temyize taraf olan isimlerin partiden ayrılmış olması gösterildi. Öte yandan Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel de bugün milletvekili çalışma toplantısına katıldı. Özel ve beraberindeki 91 milletvekili, 24 Temmuz'da istifa ederek yeni partinin kurucuları arasında yer almıştı.

[SPIKER] Yargı gündeminde fon soruşturmaları var. İstanbul Başsavcılığı Aklama Suçları Soruşturma Bürosu'nun yürüttüğü dosyada bugün 5. dalga operasyon düzenlendi; 34 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildi. Adalet Bakanı Akın Gürlek'in verdiği bilgilere göre soruşturmalarda bugüne kadar işlem yapılan şüpheli sayısı 217'ye ulaştı, 56 şüpheli tutuklandı, 88 şüpheli hakkında adli kontrol tedbiri uygulandı. Soruşturmanın mevcut fonlarla sınırlı kalmadığı, spekülatif ve manipülatif işlemlere konu olduğu değerlendirilen 26 hisse senedinin de ayrıntılı biçimde incelendiği belirtildi. Gürlek, yatırımcı vatandaşın hakkının korunacağını ve sermaye piyasalarının güvenli işleyişinin güçlendirileceğini vurguladı.

[SPIKER] Aynı dosyanın siyasi tartışması da büyüyor. Adalet Bakanı Gürlek, Türkiye İşçi Partisi İstanbul Milletvekili Ahmet Şık hakkında suç duyurusunda bulundu ve manevi tazminat davası açtı. Şık, sosyal medya paylaşımlarında fon soruşturmalarını Süzer Plaza üzerinden yargı-iktidar ilişkilerine bağlayan iddialar dile getirmişti. Gürlek'in avukatı, bakanın ve eşinin Adalet Bakanlığı tarafından tahsis edilen lojmanda ikamet ettiğini, ayrıca bir konut kiralandığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını bildirdi; elinde kira sözleşmesi ya da ödeme belgesi varsa bunu kamuoyuyla paylaşması çağrısında bulundu.

[SPIKER] Ekonomide veri günüydü. Türkiye İstatistik Kurumu ağustos ayı iş gücü istatistiklerini açıkladı; işsizlik oranı 0,3 puan azalarak %7,8 oldu. Oran erkeklerde %6,6, kadınlarda %10,1 olarak tahmin edildi. Buna karşılık zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel iş gücü ve işsizlerden oluşan atıl iş gücü oranı bir önceki aya göre 0,4 puan artışla %31,0 seviyesine çıktı. Dış ticarette ise açık ağustosta %22,3 artışla 5 milyar 239 milyon dolara yükseldi. Ocak-ağustos döneminde dış ticaret açığı %9,5 artarak 61 milyar 341 milyon dolardan 67 milyar 195 milyon dolara çıktı.

[SPIKER] Piyasalarda döviz tarafı yine ön plandaydı. Dolar 49,01 lira seviyesinde zirvesini korudu, euro 55,59 lira, sterlin 64,88 lira bandında dengelendi. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü düşüşle, 12 bin 200 puan civarında tamamladı. Konut tarafında ise bir uzatma kararı var: Cumhurbaşkanı Erdoğan, yıl sonunda bitmesi planlanan Yarısı Bizden kampanyasının süresinin 31 Aralık 2027'ye kadar uzatıldığını açıkladı. Kampanyada konut başına 875 bin lira hibe, 875 bin lira kredi ve 125 bin lira taşınma desteğiyle toplam 1 milyon 875 bin liralık finansman sağlanıyor. Kredi taksitleri yapı ruhsatından iki yıl sonra başlıyor, 10 yıl vadeyle ödeniyor ve ilk yıl faiz uygulanmıyor. Şimdiye kadar dönüşüm sürecine dahil edilen bağımsız bölüm sayısı 376 bin 212 olarak açıklandı.

[SPIKER] Bu başlıkların hepsi aslında aynı haftaya sıkışmış durumda. Bu tabloyu bir arada okuyunca sende ne çağrıştırıyor?

[YORUMCU] Bence bugünün ortak paydası kurumsallaşma çabası: hem güvenlik hem ekonomi tarafında kararlar artık takvime ve çerçeveye bağlanıyor. Millî Güvenlik Kurulu'nun süreci sahadaki doğrulamayla birlikte ele almasıyla Meclis'te alt komisyonların ekim ortasına kadar çalışmaya başlaması aynı mantığın iki ayağı; siyasi iradenin yasal zemine oturtulması isteniyor. Fon soruşturmalarında beşinci dalgaya ulaşılması ve incelenen hisse sayısının 26'ya çıkması, sermaye piyasasındaki güven kaybının idari tedbirlerle değil doğrudan yargı eliyle onarılmaya çalışıldığını gösteriyor; tartışmanın milletvekili beyanları üzerinden hukuki bir boyut kazanması da bu dosyanın uzun süre gündemde kalacağının işareti. Ekonomide ise veriler iki yönlü: işsizlik oranı geriliyor ama atıl iş gücünün %31,0'a, dış ticaret açığının 5 milyar doların üzerine çıkması talep ve maliyet baskısının sürdüğünü söylüyor. Muhalefet kanadında kurultay takviminin netleşmesi ve yeni partinin grup yapısının oturması, önümüzdeki dönemin siyasi rekabetini büyük ölçüde belirleyecek gibi görünüyor.

[SPIKER] Sporda günün gündemi sahadan çok disiplin masasında; hemen başlıyoruz.

[SPIKER] Türkiye Futbol Federasyonu, bahis soruşturmasında yeni bir aşamaya geçti. Federasyonun bugün paylaştığı açıklamaya göre, Süper Lig ve TFF 1. Lig kulüplerinde son 5 yıl içinde idareci olarak görev yapan ve bu dönemde bahis oynadığı tespit edilen 448 kişi, Futbol Disiplin Talimatı'nın 57. maddesi uyarınca Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu'na sevk edildi. Sevkler 30 Eylül itibarıyla tedbirli olarak işleme alındı. Listede Trabzonspor'dan 13, Beşiktaş'tan 10, Galatasaray'dan 5 ve Fenerbahçe'den 3 yönetici yer alıyor; Trabzonspor Başkanı Ertuğrul Doğan da adı geçen isimler arasında. Doğan, kapattığı hesabın kendi kastı dışında işlem görmüş olabileceğini savundu. Nihai karar, kurulun değerlendirmesinin ardından açıklanacak.

[SPIKER] A Milli Futbol Takımı'nda ise Uluslar Ligi'nin ikinci maçının yorgunluğu var. Ay-Yıldızlılar hafta başında Bursa'da İtalya'ya 4-1 yenildi; A Ligi 1. Grup'ta Fransa mağlubiyetinin ardından ikinci karşılaşma da puansız kapandı. Teknik direktör Vincenzo Montella, maçın ardından gelen istifa sorularına kapıyı kapattı, yaptığı çalışmaya inandığını söyledi ve eleştirilerin hedefindeki oyuncularını savundu. Grupta sıradaki randevu 2 Ekim Cuma: Belçika deplasmanı, Liège'de, 21.45'te.

[SPIKER] Basketbolda tablo daha olumlu. Anadolu Efes, EuroLeague'in ikinci haftasında kendi sahasında Real Madrid'i 94-84 yenerek sezonun ilk galibiyetini aldı. Bu akşam sıra Beşiktaş'ta; siyah-beyazlılar 21.05'te Maccabi Tel Aviv deplasmanına çıkacak. Fenerbahçe Beko ise EuroLeague'deki iyi başlangıcını sürdürerek üst sıralardaki yerini koruyor.

[SPIKER] Günün bir başka başlığı Konya'dan geliyor. Konyaspor, Filistin Millî Takımı'nı Konya Büyükşehir Stadyumu'nda ağırlıyor; dostluk maçı 20.00'de başlayacak ve TRT Spor'dan canlı yayımlanacak. Karşılaşma, İslam İşbirliği Teşkilatı'nın 2026 Gençlik Başkenti ilan ettiği Konya'daki program dizisinin parçası. Maçı stadyumdan izlemek isteyenler için girişler ücretsiz.

[SPIKER] Kadın futbolunda da bir Avrupa randevusu var. Fenerbahçe arsaVev, Avrupa Kupası ikinci eleme turunun rövanşında Belarus ekibi FC Minsk'i İstanbul'da konuk ediyor. İlk maçı deplasmanda 4-1 kazanan sarı-lacivertliler, bu akşam 20.00'de sahaya çıkıyor; Minsk karşısında hedef, tur biletini kesin olarak masaya koymak.

[SPIKER] Kültür ve sanat gündemine geçiyoruz; bu akşam sahneler, müzeler ve müzayede salonlarından haberler var.

[SPIKER] İstanbul Kültür Yolu Festivali bugün en yoğun günlerinden birini yaşıyor. Atatürk Kültür Merkezi'nde İstanbul Devlet Opera ve Balesi, İbrahim Yazıcı'nın yönetimindeki gala konseriyle 2026-2027 sanat sezonunu açtı; sopranodan bas sese kadar geniş bir solist kadrosu sahne aldı. Aynı akşam Rusya'nın köklü topluluklarından Stanislavski ve Nemiroviç-Dançenko Bale Topluluğu, Türkiye'deki ilk gösterisini 20.00'de Tiyatro Salonu'nda verdi. Stanislavski topluluğunun yaklaşık 90 dakika süren galası için biletler program başlamadan tükendi. Festival 4 Ekim'e kadar sürüyor; Tophane-i Amire'deki fotoğraf ve botanik sergileri ile çocuk atölyeleri de programda yer alıyor.

[SPIKER] Pera Müzesi dün iki yeni sergiyi birden ziyarete açtı. Küratörlüğünü Alistair Hicks'in yaptığı Frank Bowling sergisi, sanatçının altmış yılı aşan üretimini Francis Bacon ve Victor Willing'in yapıtlarıyla yan yana getiriyor; Bowling'in eserleri İstanbul'da ilk kez topluca izleyici karşısında. Müzenin ikinci sergisi ise İstanbul Araştırmaları Enstitüsü'nün 20. yılı için hazırlanan Cumhuriyetin Kamera Arkası. Sergi, 90 bini aşkın kareden oluşan Basın Fotoğrafları Arşivi'nden yapılan seçkiyle 1920'lerden 1950'lerin başına uzanan İstanbul'un gündelik hayatına bakıyor.

[SPIKER] Uluslararası sanat piyasasından dikkat çeken bir gelişme de dün duyuruldu. İngiliz ressam J. M. W. Turner'ın 1836 tarihli tablosu Rome, from Mount Aventine, yani Aventino Tepesi'nden Roma, 9 Aralık'ta Londra'da Sotheby's, yani Sotheby's müzayede evinde satışa çıkacak. Beklenen fiyat 50 milyon sterlin civarında; aynı tablo 12 yıl önce yine aynı salonda 27 milyon sterlinlik bir rekor kırmıştı. Satış öncesinde eser, resmettiği şehirde, Roma'daki Palazzo Rondinini, yani Rondinini Sarayı'nda ilk kez halkın karşısına çıkarıldı.

[SPIKER] Kültür takviminde bir başka hareketlilik de Ege'de. İzmir'de yeni sanat sezonu 1 Ekim'de tiyatro, opera ve konserlerle başlıyor. Kent bugünlerde söyleşiler ve atölyelerle ısınıyor; İzmir Kültür Sanat Fabrikası'nda ebru atölyesi ve kentsel dönüşüm başlıklı bir söyleşi bugünün programındaydı. Seda Özbekli'nin Renk Üzerine adlı karma sergisi ise dünden 11 Ekim'e kadar Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'nde gezilebiliyor.

[SPIKER] Günün başlıklarından çıkıp şimdi de önümüzdeki saatlerde ve gelecek hafta izleyeceğimiz konulara bakalım.

[SPIKER] Bu akşamın ilk başlığı Milli Güvenlik Kurulu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında Külliye'de toplanan Kurul'un masasında terörsüz Türkiye süreci ve örgütün silah bırakma takvimi, Rusya-Ukrayna savaşı ile Karadeniz'de seyir güvenliği, ABD-İran müzakereleri, Gazze'deki durum ve Kızıldeniz hattındaki güvenlik başlıkları vardı. Ekonomik güvenliğe yönelik tedbirlerin de ele alınması bekleniyordu. Toplantının ardından İletişim Başkanlığı'nın yayımlayacağı bildiri, gece boyunca takip edeceğimiz metin olacak.

[SPIKER] İkinci başlık sermaye piyasalarındaki fon krizi. Soruşturmada bugün beşinci dalga gerçekleşti ve 34 kişi hakkında gözaltı kararı verildi. Böylece dosyadaki şüpheli sayısı 217'ye, gözaltına alınanların sayısı 56'ya çıktı. Sermaye Piyasası Kurulu, 17 Eylül'de 7 portföy şirketinin yönettiği 131 fonda işlemleri durdurmuş, tasfiye için bankaları görevlendirmişti. Resmî verilere göre süreçten etkilenen tekil yatırımcı sayısı 455 bin 758. Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında kurulan Fon Koordinasyon Kurulu'nun adımlarını, ödeme takvimini ve yeni operasyonları önümüzdeki günlerde yakından izleyeceğiz. Basın özgürlüğü tartışmasını büyüten T24 hakkındaki erişim kararının hukuki seyri de gündemde kalmaya devam edecek.

[SPIKER] Yarın 1 Ekim. Türkiye Büyük Millet Meclisi 28. Dönem 5. Yasama Yılı'na başlıyor. Genel Kurul saat 14.00'te Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş başkanlığında toplanacak, Cumhurbaşkanı Erdoğan açılış konuşmasını yapacak. Dış politikadan ekonomiye verilecek mesajlar, yeni dönemin yasama başlıklarını da belirleyecek. Genel Kurul ilk normal birleşimini 6 Ekim'de yapacak.

[SPIKER] Ekonomi tarafında kritik gün 5 Ekim Pazartesi. Türkiye İstatistik Kurumu saat 10.00'da eylül enflasyonunu açıklayacak. Hatırlatalım, ağustosta tüketici fiyatları aylık %1,84 artmış, yıllık enflasyon %31,51 olmuştu. Anketlerde piyasa katılımcılarının 12 ay sonrasına ilişkin beklentisi %23,70, hanehalkında ise %45,60 düzeyinde. 6 Ekim'de Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, Plan ve Bütçe Komisyonu'nda sunum yapacak. 8 Ekim'de yatırım araçlarının reel getirileri, 9 Ekim'de sanayi üretimi açıklanacak. Ayın büyük randevusu ise 22 Ekim'deki faiz kararı.

[SPIKER] Dış gündemde Fas'ta hükümeti kurmakla görevlendirilen ilk kadın başbakan Fatima Ezzahra El Mansouri'nin kabine çalışmaları, Gazze'de ateşkesin seyri ve insani yardım akışı öne çıkıyor. Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın Milwaukee'de katıldığı G-20 ticaret bakanları toplantısında çelikte kapasite fazlası tartışması, Bakü'de başlayan uluslararası savunma fuarı ise izleyeceğimiz diğer başlıklar.

[SPIKER] Şimdi de hava durumuna bakalım; bugün ülke genelinde yağışlı bir tablo vardı ve bu tablo yarın da sürüyor.

[SPIKER] Meteoroloji Genel Müdürlüğü, İzmir'in de aralarında bulunduğu 20 il için sarı kodlu uyarı verdi; İstanbul Valiliği de gün içinde sağanağa karşı vatandaşları uyardı.

[SPIKER] İstanbul'da bugün en yüksek sıcaklık 22 derece ölçüldü, gün aralıklı sağanak ve yer yer gök gürültülü yağışla geçti.

[SPIKER] Ankara'da termometreler 19 dereceyi gösterdi, başkentte de sağanak ve gök gürültülü sağanak etkili oldu.

[SPIKER] İzmir'de sabah 19 derece olan sıcaklık öğleden sonra 27 dereceye kadar çıktı, ancak rüzgârla başlayan gün öğleden sonra gök gürültülü sağanağa döndü.

[SPIKER] Yarına geldiğimizde İstanbul'da hava yine yağışlı; beklenen en yüksek sıcaklık 21 derece, gök gürültülü sağanak sürüyor.

[SPIKER] Ankara'da yarın sıcaklık 18 dereceye geriliyor, yağış ihtimali devam ediyor.

[SPIKER] İzmir'de ise 25 derece bekleniyor, yerel sağanak geçişleri aralıklarla görülebilir.

[SPIKER] Kıyı kesimlerde rüzgârın saatte 70 kilometreye ulaşabileceği belirtiliyor; sürücülerin ve denizde seyahat edeceklerin dikkatli olması isteniyor.

[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.