Akşam Haberleri — 25 Eylül 2026

Bölüm metni

[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün yirmi beş Eylül iki bin yirmi altı, Cuma. Ben Pınar.

[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.

[SPIKER] Dünya ve ABD başlığına geçiyoruz; bugün masada yoğun bir diplomasi trafiği ve birkaç kritik rakam var, sırasıyla aktaralım.

[SPIKER] İlk başlık İran cephesinden. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun kulislerinde dün düzenlenen kapalı bir toplantıda, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için Washington'a somut bir takvim önerdiklerini duyurdu. Öneriye göre Amerika Birleşik Devletleri deniz ablukasını kaldırır, İran'ın petrol satışlarına yönelik yaptırımları askıya alır ve Lübnan'ı da kapsayacak bir ateşkese uyarsa, Tahran 7 gün içinde boğazı kademeli olarak trafiğe açacak ve nükleer programına ilişkin müzakerelere dönecek. Bu teklif, İran'ın geçen hafta Amerikan tarafına yazılı olarak ilettiği ve bölge genelinde 60 güne kadar uzanan bir ateşkes öngören yol haritasının devamı niteliğinde. Araghchi, 7 günlük sürenin ancak Washington teklifi kabul ettiği günün ertesinde işlemeye başlayacağını, şu aşamada Amerikan tarafından yanıt beklediklerini söyledi. Boğazın kapalı kaldığı her gün küresel enerji akışında maliyet yarattığı için piyasalar bu yanıtı yakından izliyor. Aynı saatlerde Husilerin Riyad'a ve Yanbu'daki petrol tesislerine yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları da sürdü; Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon 6 balistik füzeyi havada düşürdüğünü açıkladı.

[SPIKER] Bu dosyanın Washington ayağında ise Senato'da kritik bir oylama yapıldı. Trump yönetiminin İran'daki askerî operasyonlarını Kongre onayı olmaksızın sürdürmesini sınırlamayı amaçlayan savaş yetkileri kararı, dün 49'a 50'lik farkla reddedildi. Temsilciler Meclisi'nin temmuz ayında 214'e 208'le kabul ettiği metne bu kez 4 Cumhuriyetçi senatör de destek verdi; Demokratlar arasından yalnızca 1 isim karşı oy kullandı. Ortak karar niteliğindeki metin kabul edilseydi bile başkanın imzasına sunulmayacaktı; yani siyasi ağırlığı hukuki bağlayıcılığından daha büyüktü. Sonuç, savaşın yönetimine ilişkin Cumhuriyetçi kanatta büyüyen rahatsızlığın henüz çoğunluğa dönüşmediğini gösteriyor.

[SPIKER] Başkentteki ikinci büyük başlık, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in devlet ziyareti. Xi, çarşamba günü havaalanında bizzat Donald Trump tarafından karşılanmıştı; dün akşam Beyaz Saray'da verilen resmî yemekle süren program, bugün bir çay sohbeti ve National Archives, yani Ulusal Arşivler ziyaretiyle tamamlanıyor. Ziyaretin somut çıktısı ticaret cephesinden geldi: Hazine Bakanı Scott Bessent, kasımda sona erecek olan gümrük tarifesi ateşkesinin 10 Ocak'a kadar uzatıldığını açıkladı. Bu ateşkes, iki liderin 2025'in ekim ayında Busan'da vardığı mutabakata dayanıyor; karşılıklı tarife indirimlerinin yanı sıra Çin'in nadir toprak elementi ihracatındaki kısıtlamaları askıya almasını ve Amerikan soya fasulyesi alımlarını sürdürmesini içeriyor. Yaklaşık 2 aylık bu kısa uzatma, tarafların daha kapsamlı bir anlaşmanın teknik detaylarını müzakere etmek için zaman kazandığı şeklinde yorumlanıyor. Resmî yemekte Xi'nin, yapay zekânın insan denetiminde kalması gerektiğine yaptığı vurgu da dikkat çeken başlıklardan biriydi.

[SPIKER] New York'ta ise Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun yüksek düzeyli haftası sürüyor. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu dün büyük ölçüde boşalmış bir salona hitap etti; birçok ülkenin heyeti konuşma sırasında salonu terk etti, kent genelinde protesto gösterileri düzenlendi. Netanyahu kürsüde Gazze'deki operasyonları savunarak soykırım suçlamalarını yüzyılın en büyük yalanı olarak nitelendirdi ve konuşmasının önemli bölümünü İran'a ayırdı. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ise Amerika Birleşik Devletleri kendisine vize vermediği için salona gelemedi, mesajını video bağlantısıyla iletti ve kasım ayında 20 yıl aradan sonra ilk kez parlamento seçimi düzenleme hedefini yineledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da kürsüden veto mekanizmasının kaldırılması çağrısını yineleyerek, 190'ı aşkın üyenin iradesinin 5 daimî üyenin vetosuna bağlanmasının küresel adaleti mümkün kılmadığını söyledi.

[SPIKER] Genel Kurul haftasının en çarpıcı raporu da Cenevre'den geldi. United Nations Conference on Trade and Development, yani BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı'nın yayımladığı değerlendirmeye göre Gazze ekonomisi kayıtlara geçen en ağır krizi yaşıyor. Dünya Bankası, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler'in ortak hesaplamasına göre yeniden inşa ihtiyacı 71,5 milyar dolara ulaştı ve bu rakamın daha da artması bekleniyor. Raporda kişi başına düşen gelirin 2025'te 212 dolara, yani 2022 seviyesinin yalnızca %17'sine gerilediği, işsizliğin %78'e çıktığı belirtiliyor. İstihdam üreten işletmelerin %92'si hasarlı ya da kullanılamaz durumda; okulların %93'ü kapsamlı onarım gerektiriyor, hastanelerin yarıdan fazlası hizmet dışı. BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı, alıkonulan Filistin vergi gelirlerinin aktarılmasını ve bankacılık sisteminin korunmasını üç acil öncelik arasında sayıyor.

[SPIKER] Ukrayna dosyasında ise Türkiye yeniden gündemde. Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy, New York'ta Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yaptığı görüşmenin ardından, Rusya'yla yapılacak üçlü liderler zirvesine Türkiye'nin ev sahipliği yapması fikrine çok açık olduklarını söyledi. Zelenskyy, Erdoğan'ın böyle bir toplantıyı ağırlamaya hazır olduğunu ilettiğini, kendilerinin de bu formata katılmaya hazır olduklarını belirtti. Aynı gün Kremlin'in özel temsilcisi Kirill Dmitriev'in, Steve Witkoff ve Jared Kushner ile New York'ta bir araya gelmesi, arka kanal diplomasisinin sürdüğünü gösterdi. Zelenskyy ayrıca Amerikan tarafının alternatif olarak Birleşik Arap Emirlikleri'ni önerdiğini aktardı; yani zirvenin adresi henüz netleşmiş değil. Sahada ise çatışma sürüyor; dün yapılan saldırılarda bir rafineri ve bir yolcu treni zarar gördü.

[SPIKER] Amerika Birleşik Devletleri'nin batısında ise doğa kaynaklı bir alarm var. Nolo, perşembe akşamı kasırgaya dönüştü ve bugün itibarıyla saatte yaklaşık 137 kilometre hızla Hawaii'nin Büyük Ada'sına yaklaşıyor. National Hurricane Center, yani Ulusal Kasırga Merkezi, fırtınanın merkezinin adaların güneyinden geçmesinin beklendiğini, buna rağmen bazı bölgelerde 90 santimetreye varan yağış ve felakete yol açabilecek ani sel riski bulunduğunu duyurdu. Büyük Ada için kasırga izleme uyarısı, Maui için tropik fırtına uyarısı yürürlükte; yerel yönetim bu sabah 5 yeni barınma merkezi daha açtı. Nolo'nun hafta sonu şiddetli kasırga kategorisine yükselmesi ve 1950'lerin sonundan bu yana adaya en yakın geçen en güçlü sistem olması bekleniyor. Meksika'nın Pasifik kıyısında ise Polo Kasırgası nedeniyle sahil şeridinde tahliyeler sürüyor.

[SPIKER] Epey yüklü bir tablo çıktı ortaya; buradan sen ne okuyorsun Barış?

[YORUMCU] Bugünün tablosunda ortak payda şu: taraflar artık masaya oturmayı reddetmiyor, ama hiçbiri imza atacak kadar da yaklaşmıyor. Hürmüz için verilen 7 günlük takvim de, Çin'le yapılan ve yalnızca 10 Ocak'a uzatılan ticaret ateşkesi de aslında aynı refleksin ürünü; kalıcı çözüm yerine kontrollü bir bekleme süresi satın alınıyor. Genel Kurul'daki boş koltuklar ve verilmeyen vize ise küresel kurumların bu bekleyişi yönetecek kapasiteyi giderek kaybettiğini gösteriyor; Gazze'deki 71,5 milyar dolarlık tablo da bunun faturasının ne kadar ağırlaştığını rakamla ortaya koyuyor. Bu ortamda Türkiye'nin üçlü zirveye ev sahipliği önerisinin hem Kiev hem Ankara nezdinde canlı kalması dikkate değer; çünkü mekanizmaların tıkandığı yerde devreye tek tek ülkelerin kolaylaştırıcılığı giriyor. Önümüzdeki günlerde izlenecek asıl gösterge, Washington'ın İran'ın takvimine vereceği yanıt olacak; oradan çıkacak sonuç hem enerji fiyatlarını hem de bu haftaki diplomasinin kalıcı olup olmadığını belirleyecek.

[SPIKER] Teknoloji ve yapay zeka başlıklarına geçiyoruz; bugünün gündeminde hem Türkiye'den taze bir rapor var hem de dünyadan epey dikkat çekici gelişmeler. Microsoft'un bugün yayımladığı AI Diffusion, yani Yapay Zeka Yayılımı raporuna göre Türkiye'de çalışma çağındaki nüfus içinde üretken yapay zeka kullananların oranı yılın ikinci çeyreğinde %18,9'a çıktı. Bu oran ilk çeyrekte %17,4 seviyesindeydi; yani 1,5 puanlık bir sıçrama söz konusu ve Türkiye böylece %18,8 olan küresel ortalamanın üzerine geçmiş oldu. Yapay Zeka Yayılımı raporunda ülke sıralamasının zirvesinde %73,3 ile Birleşik Arap Emirlikleri, hemen ardından %64,3 ile Singapur bulunuyor; onları %49,9 ile İrlanda ve %49,6 ile Fransa izliyor.

[SPIKER] Google cephesinde dün önemli bir duyuru geldi. Şirket, Gemini 3.8 Live sürümüne Live Avatar, yani Canlı Avatar özelliğini ekledi ve kurumsal paketi Gemini Enterprise üzerinden genel kullanıma açtı. Özellik, modelin konuşmasını neredeyse gerçek zamanlı üretilen bir videoyla birleştiriyor; karşınızda dudak hareketleri sesle uyumlu, yüz ifadeleri değişen insan ya da çizgi karakter görünümlü bir muhatap oluyor. Google, 97 dilde çalıştığını söylediği bu altyapıyı müşteri hizmetleri, otel girişi ve etkileşimli ürün tanıtımı gibi senaryolar için konumlandırıyor.

[SPIKER] Çin'den gelen habere göre yapay zeka şirketi DeepSeek'in yıllıklandırılmış gelir hızı 1 milyar dolar seviyesine ulaştı. Şirket önceki 7 aylık dönemde 71 milyon dolar gelir bildirmişti; yani kısa sürede ciddi bir ivme var. Aktarılanlara göre DeepSeek şu sıralar 7,5 milyar dolarlık yeni bir yatırım turu için görüşmeler yürütüyor ve bu turda şirkete yaklaşık 74 milyar dolar değer biçiliyor.

[SPIKER] Dün Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde yapay zeka ve uluslararası güvenlik başlığıyla bir toplantı düzenlendi. OpenAI'ın üst yöneticisi Sam Altman, Anthropic'in üst yöneticisi Dario Amodei ve Hugging Face'in üst yöneticisi Clément Delangue, en ileri modellerin bir tür uluslararası koordinasyon gerektirdiğini ifade etti. Altman, geliştirme hızının olumlu sonuçları somutlaştırdığı kadar riskleri de daha acil hale getirdiğini söyledi. Aynı gün aktarılan bir başka gelişmeye göre Google, OpenAI ve Anthropic, Frontier AI Standards Agency, yani Öncü Yapay Zeka Standartları Ajansı adıyla gönüllü bir sektör standartları kuruluşu için hazırlık yapıyor.

[SPIKER] Son olarak Google, Project Suncatcher, yani Güneş Yakalayıcı programının ilk deneysel uydusunu 1 Ekim'de yörüngeye göndermeye hazırlanıyor. Amaç iddialı: yapay zeka hesaplamasının uzayda, güneş enerjisiyle beslenen donanım üzerinde yapılabilir olup olmadığını test etmek. Güneş Yakalayıcı, veri merkezlerinin enerji ve soğutma yükünü Dünya'nın dışına taşıma fikrinin ilk somut adımlarından biri sayılıyor.

[SPIKER] Barış, bugünün tablosunda seni en çok ne düşündürdü?

[YORUMCU] Beni en çok düşündüren şey, bu haberlerin aslında aynı hikâyenin farklı katmanları olması. Bir tarafta kullanım yayılıyor; Türkiye'nin küresel ortalamayı geçmesi, teknolojinin artık meraklı bir azınlığın değil, sıradan iş gününün parçası olduğunu gösteriyor. Öte yanda şirketler yarışı arayüz tarafına taşıyor; Google'ın avatarlı sürümü, yapay zekayla konuşmayı bir metin kutusundan çıkarıp yüz yüze bir deneyime dönüştürme denemesi, ki bu benimsemeyi hızlandırırken karşımızdakinin insan mı makine mi olduğu sorusunu da gündelik hale getiriyor. DeepSeek'in gelir eğrisi ise maliyet baskısının nereden geleceğini anlatıyor; pazar tek merkezli değil ve fiyat rekabeti sertleşiyor. Tam bu noktada Güvenlik Konseyi'ndeki tablo anlamlı: şirketler kendi kurallarını yazmaya çalışırken devletler denetim çerçevesini kurmaya çalışıyor, ve bu iki hızın uyuşup uyuşmayacağını önümüzdeki aylar gösterecek.

[SPIKER] Ekonomi ve piyasalar tarafına geçiyoruz; bugün masada hem Borsa İstanbul'un toparlanma çabası hem de fon soruşturmasının yeni adımları vardı.

[SPIKER] Borsa İstanbul, dünkü sert satış dalgasının ardından haftanın son gününde soluklandı. Dün yüzde 2,74 kaybederek 13 bin puan desteğinin altına inen BIST 100, bugüne 12.885,57 puandan yatay bir açılışla başladı ve gün içinde 12.840 ile 12.997 puan arasında dalgalandıktan sonra 12.898 puandan, yüzde 0,08 sınırlı artışla kapandı. Sektör bazında tablo ayrıştı; bankacılık endeksi yüzde 0,72 değer kazanırken holding endeksi yüzde 1,32 geriledi. Döviz tarafında dolar 48,96 lira, euro ise 55,87 lira seviyesinde işlem gördü.

[SPIKER] Piyasaların gündemindeki en ağır başlık hâlâ fon soruşturması. Sermaye Piyasası Kurulu, 7 portföy yönetim şirketine bağlı 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar vermişti; kurul, fonların portföy yapısını ve piyasa koşullarını gerekçe göstererek tasfiye süresini 3 aydan 6 aya çıkardı. Kayıtlara göre süreçten yaklaşık 455 bin 758 yatırımcı etkileniyor ve çıkış talepleri 300 milyar lira düzeyine ulaşmış durumda. Süreci İş Bankası ile Ziraat Bankası yürütüyor; yatırımcıların fonlardaki tutarları, haciz ve bloke kayıtları belirlendikten sonra ödemeler başlayacak.

[SPIKER] Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dün New York'ta Türkevi'nde konuya ilişkin ilk değerlendirmesini yaptı. Erdoğan, yaşananların sermaye piyasalarının sınırlı bir alanında ve belirli sayıda fonda ortaya çıkan bir sorun olduğunu, bunun ne finansal sistemin bütününe ne de Türkiye ekonomisine yönelik bir risk anlamına geldiğini söyledi. Soruşturma kapsamında piyasa dolandırıcılığı iddialarıyla gözaltına alınan isimler hakkındaki adli sürecin de sürdüğü belirtildi.

[SPIKER] Altın cephesinde haftayı kayıpla kapatıyoruz. Ons altın 4.270 dolar seviyesine gerilerken gram altın 6.720 lira bandına indi; Kapalıçarşı'da gram altının satış fiyatı 6.749,30 lira, çeyrek altın ise 11.035 lira civarında fiyatlandı. Haftalık kayıp yüzde 2'yi aştı. Bu geri çekilmede, Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası Fed yetkililerinden gelen şahin tondaki açıklamalar ve güçlenen dolar belirleyici oldu; piyasalar önümüzdeki hafta açıklanacak kişisel tüketim harcamaları enflasyonu verisini bekliyor.

[SPIKER] Merkez Bankası'nın dün yayımladığı verilere göre 18 Eylül haftasında toplam rezervler 174 milyar 405 milyon dolar oldu. Brüt döviz rezervleri 5 milyar 636 milyon dolar azalarak 62 milyar 808 milyon dolara inerken, altın rezervleri 1 milyar 317 milyon dolar artışla 111 milyar 597 milyon dolara yükseldi. Hazine ve Maliye Bakanlığı ise geçtiğimiz günlerde dolar cinsinden, 2037 vadeli sürdürülebilir tahvil ihracıyla 1,5 milyar dolarlık kaynak sağladı.

[SPIKER] Son olarak cepten çıkan paraya bakalım. Akaryakıtta tabela iki gündür oynuyor; motorinde dün yapılan indirimin ardından bu gece yarısı yeniden artış geldi, pompada benzinin litresi 80,39 lira, motorinin litresi 93,41 lira seviyesinde. Ekim ayında benzindeki özel tüketim vergisinin litre başına 4,43 liradan 14,83 liraya çıkması bekleniyor, bu da fiyatlarda yeni bir baskı anlamına geliyor. Türkiye İstatistik Kurumu'nun dün açıkladığı eylül ayı verilerinde ise hizmet sektörü güven endeksi 111,9 ile değişmedi, perakende ticaret yüzde 1,1 artışla 111,3'e çıktı, inşaat yüzde 0,2 azalışla 83,0'e indi.

[SPIKER] Tablo epey karışık görünüyor, sen ne dersin?

[YORUMCU] Bence buradaki asıl mesele güven, rakamlar değil. Borsanın dün yüzde 2,74 düşüp bugün yüzde 0,08'le kapanması bir toparlanma değil, nefes alma; yatırımcı fon tarafındaki belirsizlik netleşmeden pozisyon büyütmek istemiyor ve tasfiye süresinin 6 aya uzatılması da bu bekleyişi uzatan bir karar. Öte yandan sürecin bankalar eliyle yürütülüyor olması, paranın ne zaman değilse bile nasıl geri döneceği konusunda bir çerçeve sunuyor, bu önemli. Altındaki geri çekilme ise tamamen dışarıdan gelen bir rüzgâr; Fed'in şahin tonu sürdükçe gram altında sert ralli beklemek gerçekçi değil, ama rezervlerdeki altın kalemi de gösteriyor ki kurumsal tarafta tercih hâlâ altından yana. Vatandaş açısından bakarsak gündemin en somut başlığı akaryakıttaki vergi düzenlemesi olacak; ekimde pompa fiyatlarında görülecek hareket, enflasyon beklentilerini fon tartışmasından daha doğrudan etkileyecek gibi duruyor.

[SPIKER] Şimdi Türkiye gündemine dönüyoruz; bugün diplomasi, yargı ve ekonomi cephesinde oldukça yoğun bir gün yaşandı.

[SPIKER] Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu temaslarının ardından dönüş yolunda gazetecilerin sorularını yanıtladı. Erdoğan, kamuoyunda Mekke Savunma İttifakı olarak anılan düzenlemenin üçüncü bir ülkeye karşı kurulmadığını, ortak sorumluluğun ifadesi olduğunu söyledi. Tehdidin boyutuna göre daha ileri askeri desteğin gündeme gelebileceğini belirten Erdoğan, Yunanistan konusunda da Türkiye'nin komşusunun düşmanı olmadığını, iki ülkenin NATO şemsiyesi altında müttefik olduğunu vurguladı. İlişkilerin seçim malzemesi yapılmayacak kadar hassas olduğunu ifade eden Erdoğan, Ege ve Doğu Akdeniz'de sükûnetin korunmasının Türkiye'nin önceliği olduğunu söyledi.

[SPIKER] Günün bir diğer ana başlığı sermaye piyasalarındaki fon soruşturması. Cumhurbaşkanı Erdoğan, meselenin belirli fonlarla sınırlı olduğunu, yaklaşık 455 bin yatırımcıyı doğrudan etkilediğini, buna karşın finansal sistem ve ekonominin bütünü açısından bir risk bulunmadığını belirtti; sorumlu kim varsa hukuk önünde hesap vereceğini söyledi. Adalet Bakanı Akın Gürlek ise soruşturmada 76 şüpheli hakkında işlem yapıldığını, 45 kişinin tutuklandığını, 12 şüpheli için de yakalama kararı çıkarıldığını açıkladı. Gürlek, fon sahipleri ile yönetici konumundaki şüphelilerin mal varlıklarına el konulduğunu, birinci derece yakınlarının varlıklarının da donduruldugunu kaydetti. Dosya, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Mali Suçları Araştırma Kurulu, yani MASAK'ın desteğiyle yürütülüyor.

[SPIKER] Parti içi hareketlilik de sürüyor. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, 23 Eylül Çarşamba günü Cumhuriyet Halk Partisi'nden istifa ettiğini duyurdu ve siyasi yoluna bağımsız olarak devam edeceğini açıkladı. Yavaş, parti yönetimiyle yaşanan tartışmaların ve kendisine yönelik eleştirilerin bu kararda belirleyici olduğunu söyledi. İstifasının bir cumhurbaşkanlığı adaylığı hazırlığı olduğu yönündeki iddiaları ise açık biçimde reddetti.

[SPIKER] Cumhuriyet Halk Partisi cephesinde takvim netleşiyor. Mayıs ayında Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin verdiği mutlak butlan kararının ardından istinaf başvurusundan vazgeçen parti, olağan kurultay sürecini işletme kararı aldı. Bu takvime göre üye listeleri 28 Ekim'de askıya çıkacak, ilçe kongreleri 12 Aralık'ta, il kongreleri 16 Ocak'ta başlayacak ve tüm süreç 14 Şubat'ta tamamlanacak. Parti ayrıca bugün başlayan ve 27 Eylül'e kadar sürecek Abant'taki milletvekili kampında yeni dönem stratejisini masaya yatırıyor. Temmuz ayında Özgür Özel ile 91 milletvekilinin ayrılmasıyla kurulan YENİ Parti ise dün açıkladığı kararla 1 Ekim'deki Meclis açılışına katılacağını, ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan için ayağa kalkmayacağını ve resepsiyonda yer almayacağını duyurdu.

[SPIKER] Türkiye Büyük Millet Meclisi, 1 Ekim Perşembe günü saat 14.00'te yeni yasama yılına başlıyor; açılış oturumunda Cumhurbaşkanı Erdoğan milletvekillerine hitap edecek. Yeni dönemin ilk sıralarında Terörsüz Türkiye başlığı altında Türk Ceza Kanunu, infaz mevzuatı ve Terörle Mücadele Kanunu'nda yapılması planlanan değişiklikler bulunuyor. Ekonomi takvimi de yoğun: 7 Ekim'de Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan Plan ve Bütçe Komisyonu'na sunum yapacak, merkezi yönetim bütçe teklifinin ise 17 Ekim'e kadar Meclis'e gönderilmesi öngörülüyor.

[SPIKER] Ekonomide günün konusu akaryakıt. Benzinde uygulanan eşel mobil sistemi 1 Ekim'de sona eriyor; litrede 4,43 lira olarak uygulanan özel tüketim vergisi 14,83 liraya çıkacak. Sektör kaynaklarına göre bu değişim pompaya litrede 12,48 liraya kadar yansıyabilir ve benzinin litresi 90 lirayı aşabilir. Bugün itibarıyla İstanbul'da benzinin litresi 80,40 lira, Ankara'da 81,40 lira, İzmir'de 81,70 lira; motorine ise gece yarısı 2,55 lira zam yapıldı.

[SPIKER] Piyasalarda ise Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, dün %2,74 kayıpla 12.888,33 puandan kapandıktan sonra bugüne yatay bir seyirle başladı. Dolar 48,96 lira, euro 55,87 lira, gram altın ise 6.731,67 lira seviyesinde işlem gördü. Politika faizinin 10 Eylül'deki toplantıda %37'de sabit tutulduğunu da hatırlatalım. Adli haberlerde ise 118 milyon GSM numarasının satışa çıkarıldığı bir panele yönelik soruşturmada 2 kişi tutuklandı. Meteoroloji Genel Müdürlüğü de hafta sonu için kuvvetli sağanak uyarısında bulundu.

[SPIKER] Barış, bu başlıkların hepsi bir arada durunca ortaya ilginç bir tablo çıkıyor; sen ne dersin, nereden bakmak lazım?

[YORUMCU] Bugünün tablosunda birbirine bağlı üç hat var: dış politikada denge arayışı, yargı cephesinde güven onarımı, ekonomide ise vergi ve fiyat takvimi. Mekke Savunma İttifakı ile Yunanistan mesajları birlikte okunduğunda, Ankara'nın hem bölgesel savunma iş birliğini derinleştirme hem de komşularıyla gerilimi yönetilebilir bir çerçevede tutma çizgisini koruduğu görülüyor. Fon soruşturmasında mal varlığına el koymaya kadar giden adımlar, mağduriyetin büyüklüğü kadar sermaye piyasalarına duyulan güvenin de hızla tamir edilmek istendiğini gösteriyor; buradaki asıl sınav, tasarrufunu kaybeden 455 bin yatırımcının zararının ne ölçüde telafi edilebileceği olacak. Siyaset tarafında ise ana muhalefetteki ayrılıklar, bağımsızlaşan isimler ve uzun bir kurultay takvimi, 1 Ekim'de açılacak yasama yılını alışılmıştan daha hareketli bir zemine taşıyor. Ekonomide de 1 Ekim kritik bir eşik; eşel mobilin sona ermesiyle akaryakıtta oluşacak fiyat farkı, enflasyonun ana eğilimine dair beklentileri doğrudan test edecek ve hem bütçe görüşmelerinin hem de faiz tartışmasının tonunu belirleyecek.

[SPIKER] Sporda bugün bütün gözler Kocaeli'nde. A Milli Futbol Takımı, UEFA Uluslar Ligi A Ligi'ndeki ilk maçında saat 21.45'te Kocaeli Stadyumu'nda Fransa'yı konuk ediyor. Vincenzo Montella yönetimindeki ay-yıldızlılar; Fransa, İtalya ve Belçika'nın yer aldığı zorlu grupta ilk iki sırayı hedefliyor. Ayak ağrısı süren Orkun Kökçü'nün bu akşam forma giymesi beklenmiyor. Milli takım, grubundaki ikinci maçında 28 Eylül Pazartesi günü Bursa'da İtalya ile karşılaşacak.

[SPIKER] Basketbolda ise dün geceden buruk bir haber geldi. Anadolu Efes, EuroLeague, yani Avrupa Basketbol Ligi'ndeki sezonun ilk maçında deplasmanda Barcelona'ya 89-82 yenildi. Karşılaşmaya çok iyi başlayıp ilk periyodu 25-16 önde kapatan ve son bölüme 67-63 üstünlükle giren lacivert-beyazlılar, dördüncü çeyrekte yaptığı basit hatalarla avantajını koruyamadı. Efes'te 22 sayı üreten Mike James, maçın en skorer ismi oldu.

[SPIKER] Avrupa Basketbol Ligi'nde bu akşam iki temsilcimiz daha parkeye çıkıyor. Beşiktaş saat 20.00'de Valencia'yı, Fenerbahçe ise 20.45'te Virtus Bologna'yı ağırlayacak. İki takım da sezona iç sahada galibiyetle başlamanın hesabını yapıyor.

[SPIKER] Voleybolda bugün Avrupa Erkekler Şampiyonası'nda yarı final heyecanı var. Milano'da oynanacak maçlarda Polonya Slovenya ile, Fransa ise Finlandiya ile eşleşti. Çeyrek finallerde Polonya Almanya'yı 3-0, Slovenya Belçika'yı 3-1 yenmişti. Turnuvanın sürprizi ise dünya şampiyonu İtalya'yı 3-2'lik skorla saf dışı bırakan Finlandiya oldu. Avrupa'nın yeni şampiyonu yarın akşam belli olacak.

[SPIKER] Lig cephesinde milli ara sürerken kulüplerden de açıklamalar geldi. Beşiktaş Teknik Direktörü Vincenzo İtaliano, yönetimle üzerinde anlaştıkları hedefleri anlattı ve kendisinden şampiyonluk istenmediğini, buna karşılık zirve yarışının gerisinde kalınmaması gerektiğini söyledi. İtaliano'nun sıraladığı dört başlık; Avrupa kupalarında kalıcılık, üst sıralara yakın durmak, takıma bir oyun kimliği kazandırmak ve genç oyuncuları geliştirmek oldu. Galatasaray'da Okan Buruk hücum hattındaki tercihlerini netleştirirken, Fenerbahçe ligde hem kontratakta hem de duran toplarda gol yemeyen tek takım olarak öne çıkıyor.

[SPIKER] Kültür ve sanat tarafında da hareketli bir gün yaşandı; sahnelerden kazı alanlarına, öne çıkan başlıkları sıralıyoruz.

[SPIKER] Türkiye Kültür Yolu Festivali'nin 20'nci durağı İstanbul oldu. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın düzenlediği festival yarın, 26 Eylül'de başlayacak ve 4 Ekim'e kadar 9 gün boyunca sürecek. Müzik, sahne sanatları, sergi, söyleşi, atölye, çocuk etkinlikleri ve gastronomi programları şehrin farklı semtlerine yayılacak. Sergi programında AKM Galeri'de açılacak olan, Taviloğlu Koleksiyonu'ndan eserlerin yer aldığı "Üç Ressam: Alaettin Aksoy, Mehmet Güleryüz, Komet" sergisi dikkat çekiyor. Konser ayağında ise İngiltere'nin köklü topluluklarından Royal Philharmonic Orchestra, yani Kraliyet Filarmoni Orkestrası ile Arap müziğinin klasik ve çağdaş yorumlarını bir araya getiren National Arab Orchestra, yani Ulusal Arap Orkestrası sahne alacak.

[SPIKER] Bugün 94. Dil Bayramı kutlandı. Türk Dil Kurumu, kısaca TDK, bu yılın Türk Diline Hizmet Ödülleri'ni sahiplerine takdim etti. Tarih tesadüf değil; 25 Eylül, 1932'de Atatürk'ün bizzat katılımıyla toplanan Birinci Türk Dili Kurultayı'nın yıl dönümü. Bu yılın ödülleri, akademik çalışmalarıyla katkı sunan Prof. Dr. Gülsün Leyla Uzun'a, Balkanlar'da Türkçenin mirasını koruyan çalışmalarıyla Doç. Dr. Menent Shukrieva'ya, Türkmen Televizyonu'na ve Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'ne verildi.

[SPIKER] Haydarpaşa Garı'nda restorasyon takvimi netleşti. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, çalışmaların ilk etabının 2027 yılı içinde tamamlanarak ziyarete açılmasının hedeflendiğini açıkladı. Bakan Ersoy, zemindeki sıvılaşma riskinin ve arkeoparkta ortaya çıkan yeni buluntuların takvimi etkilediğini belirtti. Yapının orijinal projelerinde yer alan yaklaşık 1000 ahşap kazıktan yalnızca 200'ünün yerinde tespit edilebildiği de paylaşılan ayrıntılar arasında.

[SPIKER] Kapadokya'da ise risk grubundaki peribacaları için yürütülen koruma çalışmalarında sona yaklaşıldı. Nevşehir'in Göreme beldesinde iki yıl önce başlatılan ve Kapadokya Alan Başkanlığı koordinasyonunda sürdürülen çalışmada, iklim koşulları, zaman ve insan etkisiyle yıpranan 5 peribacasının restorasyonunda son aşamaya gelindi. Alan Başkanı Aydın Cem Aslanbay, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan bölgenin gelecek nesillere aktarılması için çalışmaların kesintisiz süreceğini söyledi. Toplamda 7 peribacası için koruma planlaması yapıldığı belirtiliyor.

[SPIKER] Günün başlıklarını geride bırakırken, bu akşamdan itibaren ve önümüzdeki hafta boyunca takip edeceğimiz konulara bakalım.

[SPIKER] Bu akşamın ilk başlığı Kocaeli'den geliyor. A Milli Futbol Takımı, UEFA Uluslar Ligi A Ligi'ndeki ilk maçında saat 21.45'te Fransa'yı ağırlıyor. Milliler bu kategoride ilk kez mücadele ediyor ve grupta Fransa'nın yanı sıra İtalya ile Belçika da yer alıyor. Karşılaşmanın sonucunu ve saha içi ayrıntıları gece boyunca aktaracağız.

[SPIKER] Hafta sonuna girerken hava koşulları da yakın takibimizde. Meteoroloji, Karadeniz kıyıları, Doğu Karadeniz, Hatay kıyı kesimleri ile Erzincan ve Ardahan çevrelerinde kuvvetli sağanak ve gök gürültülü yağış bekliyor. Yağışların hafta sonu boyunca sürmesi öngörülüyor.

[SPIKER] Adli süreçlerde ise Muhsin Yazıcıoğlu ve beraberindekilerin hayatını kaybettiği helikopter kazasına ilişkin soruşturmanın ikinci dalgası var. Ankara merkezli 16 ilde 45 adrese düzenlenen eş zamanlı operasyonlarda 33 şüpheli gözaltına alındı. Gözaltına alınanların ifade işlemleri ve savcılığın atacağı yeni adımlar hafta başında gündemde olacak.

[SPIKER] Diplomasi cephesinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. oturumundaki genel görüşmeler 28 Eylül'e kadar sürüyor. Gazze'deki insani durum, Ukrayna savaşı ve küresel güvenlik başlıkları kürsüde ağırlığını koruyor. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu da pandemilere hazırlık konulu üst düzey toplantıda Türkiye'nin yaklaşımını anlattı. New York'taki temasların ardından açıklanacak ikili görüşme trafiğini de izleyeceğiz.

[SPIKER] Önümüzdeki haftanın ekonomi ve siyaset takvimi yoğun. 1 Ekim Perşembe günü saat 14.00'te Türkiye Büyük Millet Meclisi yeni yasama yılına başlıyor; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Genel Kurul'a hitap edecek. Terörsüz Türkiye sürecine bağlı yasal düzenlemeler bu dönemin ana başlıklarından biri olacak.

[SPIKER] Veri tarafında kritik gün 5 Ekim Pazartesi. Türkiye İstatistik Kurumu eylül ayı enflasyon rakamlarını açıklayacak; bu veri, ekim ayında sözleşmesi yenilenecek kiracılar açısından da belirleyici olacak. 7 Ekim'de Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan Plan ve Bütçe Komisyonu'na sunum yapacak, 17 Ekim'e kadar 2026 bütçe teklifi Meclis'e gelecek. Ayın faiz kararı ise 22 Ekim'de. Politika faizi şu anda %37 seviyesinde bulunuyor.

[SPIKER] Şirketler tarafında ise Emlak Katılım'ın Katılımevim, Birevim ve İktisat Katılım Bankası'nın devralınmasına yönelik başvuruları var. Düzenleyici kurumların vereceği onaylar ve sürecin takvimi, yüz binlerce tasarruf sahibini ilgilendirdiği için önümüzdeki günlerde masamızda olacak.

[SPIKER] Gelelim hava durumuna; hafta sonuna girerken tablo yer yer değişiyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün bugünkü tahminlerine göre İstanbul bugün az bulutlu bir hava gördü, en yüksek sıcaklık 23 derece civarında seyretti ve gece 14 dereceye kadar iniyor. Ankara'da gün yağışsız geçti, termometreler 20 derece dolayında kaldı, sabaha karşı 9 derece bekleniyor. İzmir ise açık bir havayla 26 dereceyi buldu, gece 14 derece öngörülüyor.

[SPIKER] Yarına baktığımızda İstanbul için tablo değişiyor; yurdun kuzeyine sokulan serin ve nemli hava nedeniyle aralıklı gök gürültülü sağanak bekleniyor, sıcaklık 24 derece dolayında olacak. Ankara'da parçalı bulutlu bir gün öngörülüyor, yerel sağanak ihtimali düşük de olsa sürüyor ve sıcaklık 22 ile 24 derece arasında kalıyor. İzmir'de ise hava büyük ölçüde açık ve güneşli geçecek, sıcaklığın 25 derece civarında olması bekleniyor.

[SPIKER] Meteoroloji, özellikle Marmara ve Karadeniz kıyıları için kuvvetli sağanak uyarısında bulunarak ani su baskınlarına, yıldırım ve dolu riskine karşı dikkatli olunmasını istedi. Sıcaklıklar genel olarak mevsim normalleri dolayında seyrediyor.

[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.