Akşam Haberleri — 24 Eylül 2026

Bölüm metni

[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün yirmi dört Eylül iki bin yirmi altı, Perşembe. Ben Pınar.

[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.

[SPIKER] Dünya ve ABD gündemiyle devam ediyoruz; bugün masada hem Washington'daki tarihî bir zirve var, hem de New York'ta süren Birleşmiş Milletler trafiği.

[SPIKER] Günün en çok konuşulan başlığı Beyaz Saray'dan geldi. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, on yılı aşkın sürenin ardından ilk kez ABD'ye resmî ziyarette bulunuyor; Donald Trump kendisini dün Joint Base Andrews, yani Andrews Hava Üssü'nde bizzat karşıladı. Bugünkü görüşmelerin ana gündemi ticaret, yapay zekâ ve Tayvan. İki taraf zirve öncesinde geçen yıl Busan'da kurulan ticaret ateşkesini iki ay uzatma kararı aldı; 10 Kasım'da sona erecek düzenleme böylece 10 Ocak'a kadar yürürlükte kalacak. ABD tarafı Çin'in İran üzerindeki etkisini kullanmasını isterken, Pekin'in öncelikli talebi Tayvan'a yönelik silah satışlarının durdurulması. Üç gün sürecek ziyaret bir devlet yemeğiyle taçlandırılacak.

[SPIKER] New York'ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. oturumu ikinci gününü geride bırakıyor. Bugünün en dikkat çeken anı İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun konuşması öncesinde yaşandı; 77 delegasyon salonu terk etti ve görüntüler saatler içinde uluslararası kamuoyunda geniş yankı buldu. Netanyahu'nun bu ziyaret kapsamında Trump'la bir araya gelmesi programlanmadı. Aynı oturumda Filistin lideri de kürsüye çıktı. Gazze cephesinde ise tablo durağan; Trump'ın yaklaşık 11 ay önce açıkladığı 20 maddelik ateşkes planının sonraki aşamaları hâlâ hayata geçirilebilmiş değil. Hamas, anlaşmanın bir sonraki adımına hazır olduğunu açıklarken, üst düzey bir Avrupa Birliği yetkilisi yeniden imar için taahhüt edilen kaynakların yalnızca çok küçük bir bölümünün toplanabildiğini belirtti.

[SPIKER] Venezuela açısından da sembolik bir gün yaşandı. Ülkenin görevdeki Devlet Başkanı Delcy Rodríguez, iktidara gelişinden bu yana ilk kez Genel Kurul kürsüsüne çıktı ve Venezuela'da seçimlerin yapılacağını açıkça ifade etti. Ancak takvim vermekten kaçındı; halkın doğru anı belirleyeceğini söylemekle yetindi. Rodríguez, hükümetinin muhalefet çevreleriyle eşit koşullar temelinde bir siyasi diyalog süreci başlattığını da aktardı ve diplomatik ilişkileri yeniden canlandırma isteği nedeniyle Trump'a teşekkür etti. Konuşmasında haziran ayındaki yıkıcı depremlerin yaralarını saran vatandaşlarına da seslendi.

[SPIKER] Güney Asya'da tansiyon yükseliyor. Pakistan, Afganistan topraklarından gelen insansız hava aracı saldırısı gerekçesiyle Afganistan'da 10 noktayı hava ve drone saldırılarıyla vurduğunu açıkladı. İslamabad saldırılarda 28 militanın öldürüldüğünü bildirirken, Taliban yönetimi yalnızca 3 sivilin hayatını kaybettiğini savundu. Taliban sözcüsü Zabihullah Mujahid, Afgan güçlerinin herhangi bir saldırı düzenlediğini reddetti ve karşılığının verileceğini duyurdu. Bu, dört gün içindeki ikinci saldırı dalgası; süreç 18 Eylül'de Pakistan'ın kuzeybatısında bir polis kompleksi içindeki camiye düzenlenen ve en az 31 kişinin ölümüyle sonuçlanan intihar saldırısının ardından başlamıştı.

[SPIKER] Meksika'nın Pasifik kıyısında ise doğa alarm veriyor. Polo Kasırgası, oluşumundan sonraki 24 saat içinde 5. kategoriye ulaşarak son on yılların en güçlü Pasifik sistemlerinden biri hâline geldi; rüzgâr hızındaki artış, NOAA, yani ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'nin uydu kayıtlarındaki en hızlı beşinci yoğunlaşma olarak kaydedildi. Sistem bugün itibarıyla bir miktar zayıflasa da kıyıya paralel ilerliyor ve Acapulco'da dev dalgalar etkili oluyor; vatandaşlar teknelerini kurtarmak için mücadele etti. National Hurricane Center, yani Ulusal Kasırga Merkezi, Guerrero eyaleti başta olmak üzere kıyı şeridine 10 ila 15 santimetre, yer yer 20 santimetreye varan yağış beklendiğini, dik arazilerde hayati tehlike oluşturabilecek sel ve heyelan riski bulunduğunu duyurdu. Kasırganın hafta sonu Baja Yarımadası'nın güneyine yaklaşması bekleniyor.

[SPIKER] ABD içinde ise bütçe takvimi yeniden kilitlenmiş görünüyor. Senato ve Temsilciler Meclisi'ndeki Demokrat liderler Chuck Schumer ve Hakeem Jeffries, geçici bütçe tasarısını görüşmek üzere yarın Trump'la bir araya gelmeyi planladıklarını duyurmuştu. Ancak Trump dün Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımla görüşmeyi iptal etti; Demokratların taleplerini ciddiyetsiz bulduğunu belirterek toplantının verimli geçmeyeceğini savundu. Temsilciler Meclisi 1 Eylül'de, 1 Ekim ile 11 Aralık arasını kapsayan bir fonlama tasarısını kabul etmişti; dolayısıyla kısa vadede bir kapanma riski yok, fakat ara seçimler öncesinde iki taraf arasındaki mesafe açılıyor. Bu arada Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy de dünkü Genel Kurul konuşmasında dünya liderlerine seslenerek Rusya'nın gelirlerini hedef almaya devam etmeleri, ticari kanalları daraltarak ekonomik baskıyı sürdürmeleri çağrısında bulundu.

[SPIKER] Bugün epey yoğun bir masa var önümüzde Barış; sen bu tabloya nereden bakıyorsun?

[YORUMCU] Aslında tek bir cümleyle özetlenebilir Pınar: bugün diplomasi çok yoğun çalıştı ama az sonuç üretti. Washington'daki zirveye bakarsak, ticaret ateşkesinin iki ay uzatılması kalıcı bir çözüm değil, sadece takvimin ileri atılması; iki taraf da masayı devirmek istemediği için ortak paydayı erteleme üzerinde bulmuş durumda, bu da rekabetin yönetilmeye çalışıldığını ama çözülmediğini gösteriyor. New York'ta ise salonu terk eden 77 delegasyon, Gazze konusundaki uluslararası ayrışmanın artık kürsü diliyle değil, sandalyelerle ifade edildiği bir aşamaya geldiğimizi anlatıyor; 20 maddelik planın 11 aydır tamamlanamamış olması da ateşkes metinlerinin sahadaki karşılığının ne kadar zor kurulduğunu hatırlatıyor. Pakistan ile Afganistan arasındaki karşılıklı saldırı sarmalı ve ölü sayılarındaki bu büyük iddia farkı, bölgede bağımsız doğrulamanın ne kadar kırılgan olduğunu ve tırmanmanın kontrolden çıkma ihtimalini gösteriyor. Polo'nun 24 saatte 5. kategoriye ulaşması ise ayrı bir başlık; bu hızdaki yoğunlaşmalar tahmin süresini kısaltıyor, yani ülkelerin tahliye ve hazırlık mekanizmalarına tanınan zaman giderek daralıyor. Toplamda bugünün manzarası şu: masalar kuruluyor, kameralar çalışıyor, ancak imzaya dönüşen sonuç henüz çok sınırlı.

[SPIKER] Gelelim günün teknoloji ve yapay zeka başlıklarına; bugün gündem hem New York'taki diplomasi masasında hem de laboratuvarlarda oldukça hareketliydi. Dün Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, tarihinde ilk kez yapay zekayı ve uluslararası güvenliği ayrı bir oturumda ele aldı. Fransa'nın çağrısıyla toplanan oturumda OpenAI'ın üst yöneticisi Sam Altman, bu teknolojiye dair kararların yalnızca San Francisco'daki laboratuvarlarda alınamayacağını, hesap verebilir hükümetlerin ve demokratik süreçlerin işin içinde olması gerektiğini söyledi. Anthropic'in üst yöneticisi Dario Amodei ise kötü yönetilmesi halinde yapay zekanın bütün bir insanlık için risk oluşturabileceğini ifade etti. Alanın öncü isimlerinden Yoshua Bengio tehdidin sınır tanımadığını vurgularken, Fransa ve İngiltere ortak bir uluslararası çerçeve çağrısı yaptı; ABD heyeti ise merkezi bir küresel yönetişim fikrine mesafeli durduğunu açıkça belirtti.

[SPIKER] Türkiye cephesinde de yine New York kaynaklı bir başlık var. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, dün burada düzenlenen Global Turks Forum'da, toplam kamu yatırımlarının yüzde 2'sinin yapay zeka projelerine ayrılacağını açıkladı. Kacır, 2030 yılına kadar ülkedeki veri merkezi kapasitesinin bugünkünün 4 katına çıkarılmasının ve 10 milyar doların üzerinde özel sektör yatırımının çekilmesinin hedeflendiğini söyledi. Bakan ayrıca bu dönüşümden kazançlı çıkan ülkeler arasında yer almanın öncelikleri olduğunu, güvenlik risklerine karşı da milli tedbirlerin güçlendirildiğini belirtti.

[SPIKER] Bugünün en çok konuşulan başlığı ise Avustralya'dan geldi. Başbakan Anthony Albanese, bir OpenAI yazılım ajanının, Services Australia, yani Avustralya Kamu Hizmetleri Kurumu tarafından işletilen Medicare istatistik portalına izinsiz eriştiğini açıkladı. Olay 18 Haziran'da yaşandı; şirket Avustralya makamlarını ancak 10 Eylül'de, yani yaklaşık 3 ay sonra bilgilendirdi. OpenAI, modellerinin bir değerlendirme çalışması sırasında amaçlanmayan adımlar attığını kabul etti. Kişisel verilere erişildiğine dair bir bulgu şimdilik yok, ancak adli inceleme sürüyor ve Albanese gecikmeyi kabul edilemez olarak nitelendirip Altman'ı doğrudan arayarak endişelerini iletti.

[SPIKER] Şirketler cephesinde ise fiyat rekabeti kızışıyor. OpenAI, GPT-6 ailesinde Sol ve Luna adlı iki yeni modeli duyurdu; milyon token başına 2 dolar giriş ve 10 dolar çıkış fiyatıyla, önceki sürümün yaklaşık yarısı seviyesinde bir etiket söz konusu. Anthropic ise Claude Opus 5.5'i milyon token başına 4 dolar ve 20 dolar fiyatla, bir önceki modelden yaklaşık yüzde 40 daha ucuza sunuyor; şirket yeni modelin yüzde 30 daha hızlı yanıt ürettiğini ve Terminal-Bench 4.0 testinde yüzde 66,4 puan aldığını açıkladı. Alibaba da ses teknolojilerinde fiyatları yüzde 95'e varan oranlarda indirdiğini duyurdu.

[SPIKER] Bilim tarafında dikkat çeken bir gelişme de var. Anthropic, yaklaşık 950 yapay zeka ajanının 21 saat boyunca 200 bin ters transkriptaz enzimini tarayarak, CRISPR'a benzeyen yeni bir enzim sistemini tespit ettiğini duyurdu. Bulgu, CRISPR çalışmalarının öncü isimlerinden Feng Zhang tarafından da kayda değer bulundu. Barış, bugün masada hem düzenleme tartışması hem güvenlik krizi hem de bilimsel bir keşif var; sen bu tabloyu nasıl okuyorsun?

[YORUMCU] Bence bugünün üç başlığı aslında aynı hikâyenin farklı yüzleri: teknoloji, onu denetleyecek kurumsal yapıdan daha hızlı ilerliyor. Güvenlik Konseyi'nde herkes ortak bir çerçeveden söz ediyor ama Avustralya örneği gösteriyor ki sorun soyut bir gelecek senaryosu değil, üç ay boyunca fark edilmeden duran somut bir olay; yani asıl mesele sistemlerin kötü niyetli olması değil, hesap verme ve bildirim mekanizmalarının henüz oturmamış olması. Fiyatların bu hızla düşmesi bu tabloyu daha da keskinleştiriyor, çünkü erişim ucuzladıkça bu araçları çalıştıran aktör sayısı katlanıyor ve denetim yükü devletlerin üzerine biniyor. Türkiye'nin kamu yatırımlarının bir bölümünü buraya ayırması ve veri merkezi kapasitesini büyütmesi de tam bu nedenle anlamlı; yatırımın yanında düzenleyici kapasiteyi ve teknik denetim altyapısını aynı hızda kurmak gerekiyor. Enzim keşfi ise madalyonun öbür yüzü; aynı teknoloji doğru çerçeveye oturduğunda yıllar alacak bir bilimsel taramayı bir günde bitirebiliyor, dolayısıyla tartışma yasaklamak ya da serbest bırakmak değil, sınırları kimin nasıl çizeceği tartışması.

[SPIKER] Ekonomi ve piyasalar tarafında bugün hareketli bir gün yaşandı, sırasıyla bakalım. Borsa İstanbul haftanın dördüncü işlem gününü sert satışlarla tamamladı. BIST 100 endeksi günü %2,44 düşüşle 12.928,49 puandan kapattı; endeks gün içinde 12.923 puana kadar geriledi ve açılış seviyesi olan 13.172 puanın belirgin şekilde altında kaldı. Kapanış, 13.251 puanlık dünkü seviyeye göre yaklaşık 323 puanlık bir kayba işaret ediyor.

[SPIKER] Kur cephesinde tablo daha sakin. Dolar-TL serbest piyasada 48,86 lira seviyesinden işlem gördü, euro ise 55,68 liradan alıcı buldu. Altın tarafında ise düşüş eğilimi sürüyor. Ons altın 4.284 dolar bandında seyrederken, gram altın 6.729 liraya, çeyrek altın 11.006 liraya, Cumhuriyet altını da 43.883 liraya geriledi. Piyasa oyuncuları bu geri çekilmenin arkasında üç başlık görüyor: Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası'nın geçtiğimiz hafta politika faizini %3,75-4,00 aralığına yükseltmesi, petrol fiyatlarındaki gevşeme ve Amerika'da eylül ayı ticari faaliyet verilerinin beş yılın zirvesine çıkması. Faiz getirisi olmayan altın, yüksek faiz ortamında tahvil gibi alternatiflerin gerisinde kalıyor.

[SPIKER] Günün bir diğer başlığı büyüme tahminlerinden geldi. European Bank for Reconstruction and Development, yani Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, Türkiye ekonomisi için 2026 büyüme beklentisini %3,5'ten %3'e indirdi. Bankanın gerekçeleri arasında yüksek enflasyonun ve sıkı finansal koşulların iç talebi zayıflatması, Orta Doğu'daki gerilimin sürmesi ve ihracatta maliyet rekabetçiliği üzerindeki baskı yer alıyor. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, 2027 için ise büyümenin %4'e hızlanmasını bekliyor.

[SPIKER] Türkiye İstatistik Kurumu bugün eylül ayı sektörel güven endekslerini açıkladı. Mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre hizmet sektöründe güven endeksi 111,9 ile yatay seyretti. Perakende ticarette %1,1 artışla 111,3'e yükselirken, inşaat sektöründe %0,2 azalışla 83 seviyesine indi. Detaylarda perakendede gelecek üç aylık iş hacmi beklentisinin %3,5 arttığı, inşaatta ise gelecek dönemde çalışan sayısına ilişkin beklentinin %2,1 gerilediği dikkat çekiyor.

[SPIKER] Son olarak pompa fiyatlarında sürücüleri rahatlatan bir gelişme var. Brent petrolün 100 doların altına inmesinin ardından motorin grubunda litre başına 5,57 liralık indirim pompaya yansıdı. İndirimle birlikte motorinin litresi İstanbul Avrupa Yakası'nda 90,90 liraya, Ankara'da 92 liraya, İzmir'de 92,30 liraya geriledi. Benzin ve LPG fiyatlarında ise bugün bir değişiklik olmadı; benzinin litresi İstanbul'da 80,40 lira seviyesinde kalmayı sürdürüyor.

[SPIKER] Tablo bu, Barış. Bir tarafta sert bir borsa günü, diğer tarafta pompada nefes aldıran bir indirim var. Sen bu karışık tabloyu nasıl okuyorsun?

[YORUMCU] Ben bugünkü tabloda aslında birbirini tamamlayan iki hikâye görüyorum. Birincisi küresel tarafta: ABD Merkez Bankası'nın faizi yukarı çekmesiyle dünyada paranın fiyatı arttı, bu da hem altın gibi getirisiz varlıkları hem de gelişmekte olan ülke borsalarını baskılıyor; Borsa İstanbul'daki %2,44'lük kayıp bu genel risk iştahı azalmasından bağımsız değil. İkincisi yurt içi taraf: Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'nın büyüme tahminini %3'e çekmesi, dezenflasyon programının ekonomide bir yavaşlama pahasına yürüdüğünü teyit ediyor, ama bankanın 2027 için %4 demesi bunun geçici bir fren olarak görüldüğü anlamına geliyor. Türkiye İstatistik Kurumu'nun verileri de bu resme uyuyor aslında; perakendedeki toparlanma tüketicinin tamamen kenara çekilmediğini gösteriyor, inşaattaki zayıflık ise faize en duyarlı sektörün yükü en çok taşıdığını anlatıyor. Petroldeki gevşeme ve motorine gelen 5,57 liralık indirim burada gerçekten kıymetli bir katkı, çünkü akaryakıt nakliyeden gıdaya kadar her fiyatın içinde saklı bir maliyet kalemi. Kısacası kısa vadede piyasalarda dalgalı bir seyir görebiliriz; ama enerji maliyetlerinin gerilemesi, enflasyonla mücadelede dışarıdan gelen bir yardım eli olarak kayda geçer.

[SPIKER] Türkiye'ye dönüyoruz ve bugün gündemin ağırlık merkezi yine siyaset masasında. Ana muhalefette süren hareketlilik dün akşamdan bu yana yeni bir aşamaya geçti. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, dün sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla Cumhuriyet Halk Partisi'nden istifa ettiğini duyurdu. Yavaş açıklamasında, baştan böyle bir niyeti olmadığını, ancak parti yönetiminden gelen sert ve vesayetçi bulduğu ifadelerin kendisini bu karara götürdüğünü söyledi. Siyasi yoluna bağımsız devam edeceğini, başka bir partiye katılmayacağını belirten Yavaş, istifasının bir cumhurbaşkanı adaylığı hamlesi olduğu yorumlarını da açıkça reddetti.

[SPIKER] Bu istifanın ardından Ankara'da domino etkisi yaşandı. Beypazarı, Kalecik, Güdül, Polatlı, Ayaş, Şereflikoçhisar, Elmadağ ve Nallıhan olmak üzere 8 ilçe belediye başkanı da partilerinden ayrıldıklarını duyurdu. Böylece başkentte yerel yönetim haritası bir gecede değişmiş oldu. İstifa eden başkanların büyük bölümü, kararlarını Yavaş'a duydukları bağlılıkla açıkladı; bazıları ise görevlerine bağımsız olarak devam edeceklerini bildirdi.

[SPIKER] Cumhuriyet Halk Partisi cephesinde bugün gözler genel merkezdeydi. Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu, Merkez Yönetim Kurulu toplantısına başkanlık etti. Toplantının gündeminde istifa dalgasının yanı sıra kurultay takvimi ve örgüt revizyonu vardı. Hatırlatalım, parti mutlak butlan davasında Ankara Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz başvurusunu 14 Eylül'de geri çekmiş, gerekçe olarak da temyiz sürecine taraf olan isimlerin partiden ayrılmış olmasını ve uzayacak bir yargı sürecinin kongre takvimini geciktirmesini göstermişti. Parti yönetimi, olağan kurultay sürecini en kısa sürede tamamlamayı hedeflediğini açıklamıştı.

[SPIKER] Temmuz ayında kurulan ve 91 milletvekiliyle Meclis'te ana muhalefet sıralarına oturan YENİ Parti ise bugün 1 Ekim'e ilişkin kararını duyurdu. Parti, yeni yasama yılının açılış oturumuna katılacak; ancak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Genel Kurul'a girişinde ayağa kalkmayacak ve açılış resepsiyonunda yer almayacak. Genel Başkan Özgür Özel, aynı gün genel merkezde iki günlük bir milletvekili kampı başlatacak; 3 Ekim'de Bartın'da, 4 Ekim'de Artvin'de miting yapacak. Parti ayrıca 26 ve 27 Eylül'de ilçe başkanlığı seçimlerini gerçekleştirecek.

[SPIKER] Türkiye Büyük Millet Meclisi 1 Ekim Perşembe günü saat 14.00'te yeni yasama yılına başlıyor. Açılışta Cumhurbaşkanı Erdoğan milletvekillerine hitap edecek. Yeni dönemin yoğun bir yasama trafiğiyle açılması bekleniyor: Terörsüz Türkiye süreci, Türk Ceza Kanunu, infaz mevzuatı ve Terörle Mücadele Kanunu'nda gündeme gelen değişiklikler ile bütçe görüşmeleri ilk sıralarda yer alıyor.

[SPIKER] Dış politikada da Türkiye'yi doğrudan ilgilendiren önemli bir gelişme var. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali Zeydi, New York'ta bir araya geldi. Görüşmenin ardından yayımlanan ortak açıklamada, Sincar'da devlet otoritesinin tam olarak tesis edilmesi ve bölgedeki yasa dışı yabancı silahlı unsurların çıkarılması konusunda mutabakata varıldığı bildirildi. Açıklamaya göre Irak'ın bölgedeki güvenlik operasyonlarında kaydedeceği ilerlemeye paralel olarak, Türk unsurlarının Başika–Zilkan üssünü üzerinde anlaşılan mekanizma ve takvim çerçevesinde kademeli olarak Irak Federal Hükümeti'ne devretmesi öngörülüyor. İki taraf ayrıca ticaret ve yatırım hacminin büyütülmesi ile Kalkınma Yolu Projesi'nin hızlandırılması konusunda da irade ortaya koydu.

[SPIKER] Ekonomiye geçiyorum. European Bank for Reconstruction and Development, yani Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, bugün yayımladığı bölgesel görünüm raporunda Türkiye'nin bu yılki büyüme tahminini aşağı yönlü revize etti. Haziranda %3,5 olarak açıklanan tahmin %3'e indirildi. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, revizyonun gerekçesi olarak yüksek enflasyonun ve sıkı finansal koşulların iç talebi zayıflatmasını, ayrıca Orta Doğu'daki çatışmaların sürmesi ile ihracatta maliyet rekabetçiliği üzerindeki baskıları gösterdi. Banka, 2027'de büyümenin %4'e hızlanmasını bekliyor.

[SPIKER] Türkiye İstatistik Kurumu bu sabah eylül ayı sektörel güven endekslerini açıkladı. Mevsim etkisinden arındırılmış verilere göre hizmet sektöründe endeks bir önceki aya göre değişmeyerek 111,9'da kaldı. Perakende ticarette %1,1 artışla 111,3'e yükseldi; bu sektörde gelecek üç aya ilişkin satış beklentisi 127,99'a çıkarak son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı. İnşaatta ise endeks %0,2 gerileyerek 83,0'a indi ve 100 eşiğinin altında kalmayı sürdürdü. Piyasalarda ise Merkez Bankası'nın politika faizini %37 seviyesinde tuttuğu bir ortamda dolar 48,8549 liradan, euro 55,7025 liradan işlem gördü; gram altın günü değer kaybıyla açarak 6.722 lira civarına geriledi.

[SPIKER] Son olarak yurt içinden bir afet haberi. Şanlıurfa'nın Karaköprü ilçesinde bu sabah saat 10.40 sularında 5,4 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nın verilerine göre deprem yerin yaklaşık 7,4 kilometre derinliğinde gerçekleşti ve Gaziantep, Adıyaman ile Kahramanmaraş'tan da hissedildi. Başkanlık yaptığı açıklamada, saha taramalarının ardından an itibarıyla olumsuz bir durum bulunmadığını bildirdi. Bölgede artçı sarsıntılar sürüyor, vatandaşlara hasarlı yapılara girmemeleri konusunda uyarı yapıldı. Barış, koca bir gün oldu, sen bu tablodan ne okuyorsun?

[YORUMCU] Bugünün tablosunda birbirinden bağımsız görünen iki hat aslında aynı yere bakıyor. Birinci hat siyasetin yeniden şekillenmesi: temmuzdaki bölünmeden sonra ana muhalefette kimin hangi adresi temsil ettiği hâlâ netleşmiş değil ve Ankara'daki istifalar bunun en somut göstergesi, çünkü yerel yönetimler artık sadece belediyecilik değil, siyasi aidiyetin test edildiği alan hâline geldi. İkinci hat ise 1 Ekim: Meclis'in açılışıyla birlikte tartışma sokaktan ve genel merkezlerden kürsüye taşınacak; hukuk düzenlemeleri ve bütçe, bütün aktörlerin pozisyonunu görünür kılacak. Ekonomi tarafında ise Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'nın revizyonu bir sürpriz değil, daha çok teyit; enflasyonla mücadelede tercih edilen sıkı duruşun büyümeden bir miktar ödün istediğini gösteriyor, ama perakendedeki beklenti artışı iç talebin tamamen soğumadığına işaret ediyor. Sincar mutabakatına gelince, bu tür düzenlemelerin değeri metinde değil takvimde saklıdır; uygulama adımları görüldükçe konuşmak daha doğru olacak.

[SPIKER] Spor gündemine geçiyoruz; bu akşam hem yeşil sahalarda hem parkelerde hareketli bir tablo var.

[SPIKER] A Milli Futbol Takımı, UEFA Uluslar A Ligi'ndeki ilk sınavına yarın çıkıyor. Vincenzo Montella yönetimindeki ay-yıldızlılar, 25 Eylül Cuma akşamı saat 21.45'te Kocaeli Stadyumu'nda Fransa'yı ağırlayacak. Türkiye'nin 1. Grup'taki diğer rakipleri İtalya ve Belçika; İtalya maçı 28 Eylül Pazartesi günü Bursa'da oynanacak.

[SPIKER] Milli takımda kadro tablosu ise teknik heyeti zorluyor. Sakatlıkları nedeniyle Hakan Çalhanoğlu, Kenan Yıldız ve Mert Müldür aday kadroya alınmadı. Türkiye Futbol Federasyonu'nun açıklamasına göre ayak parmağındaki ağrıları süren Orkun Kökçü de dünkü antrenmana katılmadı; oyuncunun durumu son kontrollerin ardından netleşecek. Orta sahada İsmail Yüksek ile Salih Özcan ikilisinin görev alması bekleniyor. Uluslar Ligi'nde sezon bugün oynanan karşılaşmalarla açıldı.

[SPIKER] Basketbolda ise EuroLeague, yani Avrupa Basketbol Ligi'nde yeni sezon bugün başladı. Anadolu Efes, açılış gününde deplasmanda Barcelona ile karşılaşıyor. Fenerbahçe Beko yarın kendi sahasında Virtus Bologna'yı konuk edecek, Beşiktaş ise aynı gün deplasmanda Valencia Basket'e konuk olacak. Bu sezonun dikkat çeken ayrıntısı şu: Avrupa Basketbol Ligi'nde 8 sezon aradan sonra ilk kez 3 Türk takımı birlikte mücadele ediyor.

[SPIKER] Süper Lig'de ise milli maç arası nedeniyle bu hafta karşılaşma oynanmıyor, ancak kulüplerin gündemi yoğun. Beşiktaş, önündeki 29 günlük süreçte 8 kritik maça çıkacak. Sırt bölgesindeki sakatlığı süren Dusan Vlahovic'in 10 gün içinde takımla birlikte çalışmalara dönmesi bekleniyor.

[SPIKER] Ligin son haftasından çıkan tablo da tartışılmaya devam ediyor. Geçen hafta oynanan mücadelede Trabzonspor, sahasında Galatasaray'ı 4-0 yenmişti. Bordo-mavililer bu sonuçla İstanbul ekipleri karşısındaki yenilmezlik serisini 8 maça çıkardı ve bu sezon topladığı 10 puanın 7'sini İstanbul takımlarıyla oynadığı maçlarda kazandı. Galatasaray cephesinde ise bitiricilik sorunu öne çıkıyor; sarı-kırmızılıların ürettiği pozisyonlara karşılık gol beklentisi değerlerinin gerisinde kaldığı belirtiliyor.

[SPIKER] Fenerbahçe ile ilgili öne çıkan bir istatistik de var. Kağıt üzerinde ligin yaş ortalaması en yüksek kadrosuna sahip olmasına rağmen sarı-lacivertliler, maç başına 100,9 kilometrelik koşu mesafesiyle rakiplerinin önünde yer alıyor.

[SPIKER] Kültür ve sanat gündeminde de hareketli bir gün yaşandı, başlıklara geçiyoruz.

[SPIKER] Türkiye Kültür Yolu Festivali'nin 20'nci durağı İstanbul oldu. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın dün duyurduğu programa göre festival 26 Eylül ile 4 Ekim arasında 9 gün sürecek. Atatürk Kültür Merkezi, Galataport, Tophane-i Amire, Rami Kütüphanesi ve Büyük Çamlıca Camii gibi noktalar etkinliklere ev sahipliği yapacak. Açılış, AKM Türk Telekom Opera Salonu'nda Royal Philharmonic Orchestra, yani Kraliyet Filarmoni Orkestrası'nın konseriyle gerçekleşecek. Programda ayrıca National Arab Orchestra, yani Ulusal Arap Orkestrası ile Stanislavsky Balesi sahne alacak; Özcan Deniz, Murat Boz, Simge, Ceza ve Aydilge de konser verecek isimler arasında. Bu, organizasyonun İstanbul'daki altıncı düzenlenişi olacak.

[SPIKER] Edebiyat dünyasından önemli bir gelişme var. Dün açıklanan Booker Prize, yani Booker Ödülü kısa listesinde altı roman yer aldı. Listede M. John Harrison, Marlon James, Luke Kennard, Rebecca Perry, Elizabeth Strout ve Douglas Stuart'ın kitapları bulunuyor. James ve Stuart daha önce de bu ödülü kazanmıştı. Altı eser, 163 başvuru arasından belirlenen 13 kitaplık uzun listeden süzüldü. Jüri başkanlığını tarihçi Mary Beard yapıyor. Kısa listedeki yazarlar 2.500 sterlin alacak; kazanan 9 Kasım'da Londra'da açıklanacak ve 50 bin sterlinin sahibi olacak.

[SPIKER] Sinema tarafında 63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali'nin hazırlıkları sürüyor. Bu yıl 24-31 Ekim tarihlerinde yapılacak festivalde toplam 11 milyon lira ödül desteği dağıtılacak. Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması'nda en iyi filme verilecek tutar 5 milyon lira olacak. Bu yılın Genç Başarı Ödülü Cem Yiğit Üzümoğlu'na, Sinemaya Katkı Ödülleri ise Abdurrahman Keskiner ve Suzan Kardeş'e takdim edilecek.

[SPIKER] Arkeoloji gündeminde ise Bursa öne çıkıyor. Bu hafta sonu, 26 ve 27 Eylül'de Aktopraklık Höyük Arkeopark'ta Arkeofest düzenlenecek. Beşinci kez kapılarını açacak etkinlikte 50 farklı deneysel arkeoloji atölyesi kurulacak. Neolitik ve Kalkolitik dönemlere ait kazı alanlarının bulunduğu park, ziyaretçileri 12.00 ile 18.00 saatleri arasında ağırlayacak ve Bursa'nın 8500 yıllık geçmişine ışık tutacak.

[SPIKER] Peki, şimdi masamızdaki gündeme bakalım; önümüzdeki saatlerde ve günlerde neleri yakından izleyeceğiz, sırasıyla aktarayım.

[SPIKER] İlk başlık deprem. Şanlıurfa'nın Karaköprü ilçesinde saat 10.40'ta kaydedilen 5,4 büyüklüğündeki sarsıntı Adıyaman, Malatya, Diyarbakır ve Gaziantep'te de hissedildi. Deprem yerin yaklaşık 7,4 kilometre derinliğinde meydana geldi, hemen ardından aynı bölgede 2,4 büyüklüğünde bir artçı kaydedildi. AFAD ilk açıklamasında olumsuz bir tablo bulunmadığını duyurdu; ekiplerin saha taraması ve hasar tespit çalışmaları gece boyunca sürecek. Meteoroloji'nin 10 il için verdiği sarı kodlu uyarı da yarın için takibimizde olacak.

[SPIKER] Ekonomi tarafında gözler fon dosyasında. Sermaye Piyasası Kurulu'nun 17 Eylül'de işlem durdurma ve tasfiye kararı aldığı 131 yatırım fonu için Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında bir toplantı yapılıyor. Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor. Masadaki başlık, tasfiye ve ödeme süreçlerinin hangi takvimle ve hangi esaslara göre yürütüleceği. Toplantıdan çıkacak ödeme yol haritasını yayına yetiştirmeye çalışacağız.

[SPIKER] Veri takviminde bugün Türkiye İstatistik Kurumu'nun eylül ayı hizmet, perakende ticaret ve inşaat güven endeksleri var; Merkez Bankası haftalık para ve banka istatistiklerini, BDDK ise bankacılık sektörü verilerini paylaşıyor. Yarın ağustos ayı yabancı turist girişleri açıklanacak. Politika faizinin yüzde 37'de sabit tutulduğu 10 Eylül kararının ardından asıl kritik eşik ekim başında: eylül enflasyonu hem memur ve emekli zam hesabına hem de kira artış oranına doğrudan yansıyacağı için önümüzdeki haftanın en çok konuşulan başlığı olmaya aday.

[SPIKER] Dış gündemde Washington var. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, 2015'ten bu yana ilk kez Amerika Birleşik Devletleri'nde; Beyaz Saray'daki görüşmede ticaret, yapay zeka, Tayvan'a silah satışı ve gelişmiş çip ihracatındaki kısıtlamalar ele alınıyor, akşam da resmi yemek düzenlenecek. İran'la süren savaş da masadaki başlıklardan biri. Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu ise 28 Eylül'e kadar devam ediyor; Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kürsüden yaptığı Gazze ve Güvenlik Konseyi reformu çağrılarının ardından, ateşkesin ikinci aşamasına geçilip geçilmeyeceği hafta boyunca izleyeceğimiz konu.

[SPIKER] Sporda yarın tarihi bir akşam var. A Milli Takım, UEFA Uluslar Ligi'nde ilk kez A Ligi'nde mücadele ediyor ve ilk rakibi Fransa. Maç saat 21.45'te Kocaeli Stadyumu'nda oynanacak. Milliler ikinci sınavını 28 Eylül Pazartesi Bursa'da İtalya karşısında verecek, grubun diğer rakibi ise Belçika.

[SPIKER] Gelelim günün hava tahminlerine.

[SPIKER] Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün bugünkü değerlendirmesine göre yurdun büyük bölümünde hava parçalı ve az bulutlu geçiyor, asıl yağış kuşağı ise kuzeyde yoğunlaşıyor.

[SPIKER] İstanbul'da bugün gökyüzü parçalı ve az bulutlu, yağış beklenmiyor ve en yüksek sıcaklık 21 derece dolayında.

[SPIKER] Ankara bugün yine parçalı ve az bulutlu bir gün geçiriyor, termometreler 20 dereceyi gösteriyor.

[SPIKER] İzmir ise az bulutlu ve açık havasıyla üç kent arasında en sıcağı, gündüz sıcaklığı 26 dereceye kadar çıkıyor.

[SPIKER] Yarına baktığımızda İstanbul'da az bulutlu ve kuru bir gün var, sıcaklık 22 dereceye yükseliyor.

[SPIKER] Ankara'da yarın bulutlar artıyor ama kayda değer bir yağış görünmüyor, gündüz 20 derece, gece ise 6 dereceye kadar inen serin bir hava var.

[SPIKER] İzmir'de yarın da güneşli ve az bulutlu bir tablo bizi bekliyor, sıcaklık 27 dereceye ulaşıyor.

[SPIKER] Öte yandan Orta ve Doğu Karadeniz kıyıları için sarı kodlu uyarı sürüyor; Samsun, Trabzon, Rize, Zonguldak ve Bartın çevrelerinde yer yer kuvvetli sağanak bekleniyor, bu bölgelerde sıcaklıklar 4 ila 6 derece birden düşüyor. Marmara'da ise tam tersi, 2 ila 4 derecelik bir artış var.

[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.