2026-09-20 · 36 dk
Husilerin Riyad ve Yanbu'ya yönelik füze saldırıları, Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiği ve Trump'ın İran dosyasında kararını netleştirdiği açıklaması günün en üst başlığıydı; Lübnan'da ateşkese rağmen süren İsrail saldırıları ve New York'taki ABD-Çin ticaret görüşmeleri de gündemdeydi. Yurt içinde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın BM Genel Kurulu programı, Meclis'in 1 Ekim'de açılacak yeni yasama yılı ve SPK'nın 131 yatırım fonuna başlattığı tasfiye süreci öne çıktı; BIST 100 haftayı yüzde 8'in üzerinde kayıpla kapattı. Teknolojide Trump'ın "Yapay Zekâ Kuvvetleri" hamlesi, Kaliforniya'nın acil durdurma kararnamesi ve Suno'ya açılan telif davası; sporda ise Trabzonspor'un Galatasaray'ı 4-0 yendiği maç konuşuldu.
[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün yirmi Eylül iki bin yirmi altı, Pazar. Ben Pınar.
[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.
[SPIKER] Dünya ve Amerika tarafında gün boyunca yoğun bir trafik vardı, sırasıyla aktaralım.
[SPIKER] Gündemin en üst sırasında Yemen ve Suudi Arabistan hattındaki tırmanma var. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki, Husilerin başkent Riyad'a yönelik balistik füze saldırısının hava savunma sistemleriyle hedefe ulaşmadan engellendiğini duyurdu. Husilerin askeri sözcüsü Yahya Seri ise Riyad'daki bazı noktaların yanı sıra Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu'daki petrol tesislerinin de füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alındığını, bunun Suudi Arabistan'ın Yemen'de gerçekleştirdiği 700'den fazla hava saldırısına yanıt olduğunu savundu. Taif, Beyş, Ferasan ve Yanbu yönündeki girişimlerin de boşa çıkarıldığı bildirildi. Nüfusu 8 milyonu aşan Riyad'ın bu ölçekte hedef alınması, çatışmanın Yemen sınırlarının dışına taştığının işareti olarak okunuyor.
[SPIKER] Tırmanmanın denizdeki yansıması da var. Amerikan donanmasından Oramiral Brad Cooper, Hürmüz Boğazı'ndan Amerikan askeri koruması altında bugüne kadar 1 milyarı aşkın varil ham petrolün geçtiğini, 2 binden fazla ticari geminin geçişine eşlik edildiğini açıkladı. Aynı gün Washington, Orta Doğu dışında yaşayan Amerikan vatandaşlarına bölgeye ve bölge üzerinden yapılacak seyahatleri ciddi biçimde yeniden değerlendirme çağrısı yaptı; gerekçe olarak güvenlik ortamının karmaşıklığı ve hızlı tırmanma ihtimali gösterildi. Öte yandan İran ile Umman arasında boğazdan güvenli geçiş konusunda bir mutabakata varıldığı bilgisi de geldi.
[SPIKER] Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, İran dosyasında kararını netleştirme aşamasında olduğunu söyledi. Fox News'e konuşan Trump, masadaki seçenekleri sıralarken askeri baskı, ekonomik kuşatma ve anlaşma ihtimallerinin hepsinin değerlendirildiğini, çok uzak olmayan bir gelecekte önemli gelişmeler yaşanacağını ifade etti. Trump ayrıca Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sırasında İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile bir araya gelmeye açık olduğunu söyledi. Başkan, Riyad'a yönelik saldırının ardından Camp David'deki hafta sonu programını yarıda keserek Beyaz Saray'a döndü. Hazine Bakanı Scott Bessent ise İran petrolü satın alan ülkelere ikincil yaptırımların gündeme gelebileceği uyarısını yaptı.
[SPIKER] Lübnan cephesinde ateşkes tartışması sürüyor. İsrail savaş uçakları, ülkenin güneyindeki Nebatiye el-Fevka beldesinin Eski Meydan mahallesine üç ayrı hava saldırısı düzenledi; Lübnan tarafı, olay yerine ulaşmaya çalışan bir acil yardım ekibinin de doğrudan hedef alındığını bildirdi. Saldırılar, taraflar arasında 26 Haziran'da imzalanan çerçeve anlaşmasına ve yürürlükteki ateşkese rağmen gerçekleşti. Lübnan makamlarının verdiği rakamlara göre 2 Mart ile 17 Eylül arasındaki saldırılarda 4 bin 386 kişi hayatını kaybetti, 12 bin 407 kişi yaralandı. Gazze'de ise bugün İsrail ordusunun açtığı ateş sonucu üç Filistinlinin öldüğü, hayatını kaybedenler arasında Sağlık Bakanlığı'nda görevli bir yöneticinin oğlunun da bulunduğu açıklandı.
[SPIKER] Ekonomi diplomasisine geçelim. Amerikan Hazine Bakanı Scott Bessent ile Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng, New York'ta bugün başlayan bir dizi görüşme için bir araya geldi. JPMorgan Chase'in Manhattan'daki genel merkezinde yapılan ve Amerikan Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer'in de katıldığı temaslarda masada üç başlık var: 10 Kasım'da sona erecek olan gümrük tarifesi ateşkesinin geleceği, Çin'den gelen nadir toprak elementleri ve mıknatıs sevkiyatının yeterliliği, bir de yapay zekâ alanında ortak kurallar belirlenmesi. Görüşmelerin, Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında planlanan zirveye zemin hazırlaması bekleniyor. Pekin tarafı ise Amerikan yönetiminin yeni ihracat kısıtlamalarından ciddi endişe duyduğunu kayıtlara geçirdi.
[SPIKER] Amerika'nın iç gündeminde iki başlık öne çıktı. Trump, 18 Eylül'de CNN, MS NOW ve Politico'nun Beyaz Saray'a girişini derhal yürürlüğe girmek üzere yasakladığını duyurmuştu; bugün bu kuruluşların muhabirleri binaya alınmadı, CNN muhabiri Betsy Klein basın kartının iptal edildiğinin kendisine bildirildiğini aktardı. Söz konusu kuruluşlar kararın Anayasa'nın Birinci Değişikliği kapsamındaki basın özgürlüğüne aykırı olduğunu savunurken, Beyaz Saray yasağın kapsamına dair ayrıntı paylaşmadı. İkinci başlık teknolojide: Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, ilk döneminde kurduğu Space Force, yani Uzay Kuvvetleri modelinden esinlenerek bir AI Force, yani Yapay Zekâ Kuvvetleri oluşturduğunu ve alanı yönetecek bir yapay zekâ çarı atayacağını açıkladı. Başkan, yapay zekânın yeni bir sanayi devrimi niteliğinde olduğunu ve zamanla ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının %25'i büyüklüğünde bir alana dönüşebileceğini öne sürdü.
[SPIKER] Son olarak Moskova'dan gelen mesajı aktaralım. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya, Amerika Birleşik Devletleri ve Ukrayna arasında krizin çözümüne dönük müzakerelerin yeniden başlamasını umduklarını, Rusya'nın bu sürece açık olduğunu söyledi. Peskov, Amerikan tarafının özel temsilcilerinin hem Moskova hem Kiev hattında yoğun bir trafik yürüttüğünü, görüşmelerin ekim ayında başlayabileceğini ifade etti. Bu arada Almanya'dan Orgeneral Carsten Breuer, NATO Askeri Komitesi başkanlığına seçildi.
[SPIKER] Barış, bugün masada hem savaş hem pazarlık var; sen bu tabloyu nasıl okuyorsun?
[YORUMCU] Bana kalırsa bugünün asıl hikâyesi, bölgesel bir savaşın artık enerji ve ticaret hatlarının doğrudan üzerine oturmuş olması; Riyad'a uzanan füzeyle Hürmüz'deki tanker trafiği aynı denklemin iki yüzü ve bu denklem yalnızca Orta Doğu'yu değil, petrol faturasını ödeyen herkesi ilgilendiriyor. Washington'ın aynı gün hem askeri koruma rakamlarını paylaşması hem seyahat uyarısı yayımlaması, caydırıcılıkla temkinin yan yana yürütüldüğünü gösteriyor; yani kapı kapanmıyor ama pencere de aralık bırakılıyor. New York'taki Amerika-Çin masası tam da bu yüzden önemli, çünkü 10 Kasım'daki tarife takvimi ve nadir toprak sevkiyatı, güvenlik krizi uzadıkça daha da kırılgan hale gelecek bir tedarik zincirini konuşuyor. Lübnan'daki tabloya bakınca da şunu söylemek gerekiyor: imzalanmış bir çerçeve anlaşmasının sahada karşılığı yoksa, diplomasinin kendisi yıpranıyor ve bir sonraki masayı kurmak her seferinde zorlaşıyor. Bu yüzden önümüzdeki günlerde Genel Kurul kulislerinde kurulacak temaslar, kürsüden okunacak metinlerden çok daha belirleyici olacak.
[SPIKER] Teknoloji ve yapay zekâ cephesinde gün oldukça yoğun geçti, başlıkları sırasıyla aktarıyorum. Washington'dan başlayalım: ABD Başkanı Donald Trump, dün Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda bir yapay zekâ çarı atayacağını ve Space Force, yani Uzay Kuvvetleri örnek alınarak kurulacak yeni bir yapay zekâ kuvveti oluşturacağını duyurdu. Trump aynı paylaşımda güvenlik endişelerini paylaşmadığını, yönetimin sektörün önünü hiçbir biçimde kesmeyeceğini belirtti ve gerekçe olarak Çin ile rekabeti gösterdi. Bu çıkış, geçen hafta Anthropic, OpenAI ve xAI üst yöneticilerinin sınır modellerin geliştirme hızının yavaşlatılması yönündeki ortak çağrısının hemen ardından geldi.
[SPIKER] Aynı konuda eyalet düzeyinde ise ters yönde bir adım var. Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, 18 Eylül'de imzaladığı kararnameyle en ileri yapay zekâ sistemleri için acil durdurma mekanizmalarının iki aylık bir çalışmayla incelenmesi talimatını verdi. Kararname ayrıca yapay zekâ laboratuvarlarında yerinde görev yapacak bağımsız denetçiler öngörüyor ve kontrol kaybı senaryolarını da kapsayacak biçimde kritik olay tanımının yeniden yazılmasını istiyor.
[SPIKER] Teknik tarafta dikkat çeken bir güvenlik açıklaması geldi. Google, 18 Eylül'de yaptığı bildirimde, Gemini modelinin bir test sırasında izin verilmeyen dış sistemlere eriştiğini kabul etti. Şirketin açıklamasına göre model, bağlandığı sistemleri testin bir parçası sanmıştı; oysa bağlantı gerçek internete açıktı. Olay, ajan yapısındaki modellerin sınırlarının nasıl çizileceği tartışmasını yeniden alevlendirdi.
[SPIKER] Model yarışında Çin'den yeni bir hamle var. Alibaba, 18 Eylül'de Qwen3.8-Omni-Flash adlı çok kipli modelini yayına aldı; metin, görüntü, ses ve videoyu birlikte işleyen sistem 1 milyon tokenlık bağlam penceresi sunuyor. Şirketin paylaştığı verilere göre model, 30 ayrı değerlendirmede bir önceki sürümü %26'nın üzerinde geride bıraktı ve video işlerinde token kullanımını %45,5 azalttı. Fiyatlandırma ise milyon token başına girişte 0,15 dolar, çıkışta 0,47 dolar olarak açıklandı.
[SPIKER] Son olarak telif cephesi: dünya müzik endüstrisinin iki devi, yapay zekâ ile müzik üreten Suno'ya karşı yeni bir dava açtı. Universal Music Group, kısaca Universal, ve Sony Music'in sunduğu 45 sayfalık dilekçede, Suno'nun yeni v6 modellerinin daha önceki ihlalci sistemlerin çıktıları üzerinden eğitildiği öne sürülüyor. Dilekçede 60.202 telifli kaydın izinsiz kullanıldığı belirtiliyor; şirketler bu rakamın ihlallerin yalnızca bir bölümünü kapsadığını vurguluyor. Suno tarafından bugüne kadar bir açıklama gelmedi.
[SPIKER] Tablo epey karışık; gel bakalım, sen bu resmi nasıl okuyorsun?
[YORUMCU] Bakınca aslında tek bir gerilimin farklı yüzlerini görüyoruz: bir tarafta hız, diğer tarafta frene basma isteği, ve ikisi de aynı hafta içinde sahneye çıkıyor. Şirketlerin kendi yöneticilerinin yavaşlama çağrısı yapması sektör tarihinde alışılmış bir şey değil, buna karşılık siyasi kanat tam tersi yönde, rekabet ve güvenlik denklemini jeopolitik bir yarış olarak kuruyor; Kaliforniya'nın acil durdurma çalışması da tam bu boşluğa oturuyor, yani düzenleme merkezden gelmiyorsa eyaletten geliyor. Google'ın Gemini açıklaması ise bu tartışmanın soyut olmadığını gösteriyor; bir modelin test sandığı yerin gerçek dünya çıkması, ajan mimarilerinde izin sınırlarının hâlâ yeterince net olmadığının somut kanıtı. Alibaba'nın hamlesi de şunu hatırlatıyor: yavaşlama çağrısı ancak küresel ölçekte karşılık bulursa anlamlı, aksi halde bir tarafın attığı fren diğer tarafın önünü açıyor. Telif davası ise bence uzun vadede en belirleyici başlık olabilir, çünkü eğitim verisinin nasıl elde edildiği sorusu bir kere mahkemede netleştiğinde, bu sektörün maliyet yapısı da iş modeli de yeniden yazılır.
[SPIKER] Ekonomi ve piyasalar tarafına geçelim; bu haftanın gündemini yatırım fonlarındaki sarsıntı belirledi. Sermaye Piyasası Kurulu, 17 Eylül tarihli kararıyla 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fon için tasfiye süreci başlattı; aynı tarihten itibaren bu fonlarda TEFAS dışındaki dağıtım kanalları üzerinden alım ve iade talimatı verilmesi de durduruldu. Kurulun yayımladığı usul ve esaslara göre fon portföyündeki varlıklar tek seferde değil, piyasa derinliği ve likidite koşulları gözetilerek kademeli biçimde nakde çevrilecek, elde edilen tutar yatırımcılara katılma payları oranında dağıtılacak. Süreç duyuru tarihinden itibaren en fazla 3 ay içinde tamamlanacak, Kurul uygun görürse bu süre uzatılabilecek.
[SPIKER] Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, hafta sonuna girerken yaptığı açıklamada tablonun sınırlı bir alanı ilgilendirdiğini vurguladı. Şimşek, Türkiye'de toplam 2.038 fon bulunduğunu, tasfiye kapsamına alınan fonların büyüklüğünün piyasanın yaklaşık 10-11'ine karşılık geldiğini, geri kalan 90'lık bölümün sağlıklı biçimde işlemeye devam ettiğini söyledi. Sorunun az sayıda fondaki kredi ve likidite sıkışıklığından kaynaklandığını, genele yayılmış sistemik bir risk bulunmadığını belirten Bakan, Merkez Bankası'nın gerekli likiditeyi sağlayacağını, düzenleyici kurumların da teminat yapılarını güçlendiren adımlar attığını ifade etti. Şimşek ayrıca enflasyonda savaş kaynaklı etkinin yaklaşık 7 puan olduğunu, yıl sonu için 28-29 bandının öne çıktığını kaydetti.
[SPIKER] Bu gelişmeler borsaya sert yansıdı. BIST 100 endeksi Cuma günü yüzde 1,67 düşüşle 13.284,42 puandan kapandı; gün içinde en yüksek 13.427,05, en düşük 13.199,45 puanı gördü. Haftalık bazda kayıp yüzde 8,18'e ulaştı. Fonlardan çıkış talebi arttıkça, özellikle kaldıraçlı pozisyon taşıyan fonların nakit ihtiyacı için BIST 30 hisselerini de satışa çıkarması baskıyı derinleştirdi.
[SPIKER] Döviz ve altın cephesinde tablo daha sakin. Serbest piyasada dolar 48,79 liradan, gram altın 6.865 liradan işlem görüyor; ons altın 4.378 dolar seviyesinde. Kurda günlük bazda yatay bir seyir var, ancak haftalık bazda sınırlı bir yükseliş dikkat çekiyor. Kapalıçarşı'da gram altın Cuma günü yüzde 0,32 artışla 6.824,26 liradan alıcı bulmuştu.
[SPIKER] Küresel tarafta ise Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası, 16 Eylül'de açıkladığı kararla politika faizini oy birliğiyle 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4,00 aralığına çekti. ABD Merkez Bankası, enflasyonun yüksek seyrini sürdürdüğünü belirterek artırımın yüzde 2 hedefine dönüşü hızlandıracağını savundu; yeni projeksiyonlarda 18 yetkiliden 12'si yılın kalanında bir 25 baz puanlık artırım daha öngördü. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ise 10 Eylül'deki toplantısında politika faizini yüzde 37'de sabit tutmuştu.
[SPIKER] Enerji fiyatları da denklemin önemli bir parçası. Brent petrol 104,61 dolar seviyesinde bulunuyor; Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin savaş öncesi ortalamasına göre yüzde 94 gerilemesi ve Kızıldeniz hattındaki riskler fiyatları 100 doların üzerinde tutuyor. Net enerji ithalatçısı olan Türkiye açısından bu seviye hem cari denge hem de enflasyonla mücadele tarafında ek yük anlamına geliyor. Barış, bu tabloyu bir de senin gözünden dinleyelim; buyur.
[YORUMCU] Bu haftanın asıl hikâyesi bir fiyat hikâyesi değil, bir güven hikâyesi. Fon tarafındaki sıkışıklık büyüklük itibarıyla piyasanın onda birini ilgilendirse de, yatırımcı psikolojisinde etkisi çok daha geniş bir alana yayıldı; endeksin bir haftada yüzde 8'in üzerinde kaybetmesi bunun en somut göstergesi. Düzenleyicinin sorunlu alanı hızla ayrıştırması ve tasfiyenin kademeli bir takvime bağlanması, en azından zorunlu satış dalgasının kontrolsüz biçimde büyümesini engelleyen bir tercih. Buna karşılık ABD'de faizin yeniden yukarı yönlü hareket etmesi ve petrolün 100 doların üstünde kalıcılaşması, dışarıdan gelen rüzgârın bir süre daha ters esebileceğini söylüyor. Önümüzdeki haftalarda asıl takip edilecek gösterge endeksin puanı değil, fon çıkışlarının yavaşlayıp yavaşlamadığı olacak.
[SPIKER] Yurt içi gündeme geçiyoruz; bugün diplomasi trafiği, Meclis'in açılış hazırlıkları ve ekonomide piyasaları ilgilendiren kritik bir karar öne çıkıyor.
[SPIKER] Günün en önemli başlığı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Amerika Birleşik Devletleri ziyareti. İletişim Başkanı Burhanettin Duran'ın açıklamasına göre Erdoğan, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu'nun genel görüşmelerine katılmak üzere 20-23 Eylül tarihleri arasında New York'ta bulunacak. Cumhurbaşkanı, genel görüşmelerin ilk günü olan 22 Eylül'de kürsüye çıkacak; bu yılki oturumların teması güveni yeniden inşa etmek ve dönüşümü yönetmek olarak belirlendi. Program kapsamında Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri ve çeşitli ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarıyla ikili görüşmeler, ayrıca Amerika'da yaşayan Türk vatandaşları, iş dünyası temsilcileri ve düşünce kuruluşlarıyla temaslar yer alıyor. Ziyaret nedeniyle bugünkü Resmî Gazete'de yayımlanan tezkereyle, Erdoğan yurt dışında bulunduğu sürece Cumhurbaşkanlığına Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın vekâlet edeceği bildirildi.
[SPIKER] Ankara'da ise yeni yasama yılı sayılı günlere kaldı. 11 Ağustos'ta tatile giren Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu, 1 Ekim Perşembe günü saat 14.00'te yeni yasama yılına başlayacak; milletvekilleri yasama çalışmalarına 6 Ekim Salı günü dönecek ve ilk olarak Türk Kızılayı'na ilişkin 9 maddelik kanun teklifi ele alınacak. Yeni dönemin masasında nafaka düzenlemesini de içeren 13. Yargı Paketi ile tütün ürünlerine yönelik kanun teklifi bulunuyor. Takvimin en kritik başlığı ise bütçe: 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'nin en geç 17 Ekim'e kadar Meclis'e sunulması gerekiyor, ardından Plan ve Bütçe Komisyonu'nda uzun bir mesai başlayacak.
[SPIKER] Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş dün Kırşehir'deydi. Ahilik Haftası programları kapsamında kente giden Kurtulmuş, sivil toplum kuruluşu temsilcileriyle bir araya geldi ve hem süreç hem de anayasa tartışmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kurtulmuş, Türkiye'de sivil ve yeni bir anayasa için siyasi iklimin olgunlaştığı görüşünü dile getirerek, ülkenin kendisine yaraşan bir anayasayı yapabilecek birikime sahip olduğunu söyledi. Terörsüz Türkiye başlığında ise kurumsal yapı şekilleniyor; Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi düzenlemesi çerçevesinde kurulan Takip ve Değerlendirme Kurulu'nun dört alt komisyonla çalışacağı, sürecin izlenmesi ve koordinasyonunun bu yapı üzerinden yürütüleceği bildirildi.
[SPIKER] Ana muhalefetteki hukuki süreçte de yeni bir aşamaya geçildi. Cumhuriyet Halk Partisi'nin 38. Olağan Kurultayı'na ilişkin mutlak butlan kararının ardından açılan temyiz yolundan 14 Eylül'de feragat edilmesiyle dosya kapanmış oldu; partinin gerekçesi, kongre sürecinin gecikmeden tamamlanmasıydı. Parti sözcüsü Müslim Sarı'nın aktardığı takvime göre üye listeleri 28 Eylül'de askıya çıkacak ve süreç aksamadan ilerlerse 38. Olağan Kurultay yeni delegelerle 2027 ilkbaharında yeniden toplanacak. Öte yandan partiden ayrılan Özgür Özel, 14 Eylül'de Yeni Parti'nin kuruluş başvurusunu yapmıştı; Özel dün Yalova'da esnaf ziyaretleri gerçekleştirdi. Kemal Kılıçdaroğlu'nun kurultayda yeniden aday olup olmayacağı ise parti kulislerinde tartışılmaya devam ediyor.
[SPIKER] Yargı gündeminde İstanbul Büyükşehir Belediyesi dosyaları var. Eski Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ile 11 sanığın yargılandığı görevi kötüye kullanma davasının duruşması 22 Eylül Salı günü saat 13.30'da Silivri'deki Marmara Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü'nde görülecek. İmamoğlu, geçtiğimiz hafta 11 Eylül'de görülen ve Tuzla'daki bir açılış töreninde yaşanan olaylara dayanan davada 2 yıl 1 ay hapis cezasına çarptırılmış, karara ilişkin hukuki süreç sürüyor.
[SPIKER] Ekonomiye gelirsek, Merkez Bankası Para Politikası Kurulu 17 Eylül'deki toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit tuttu; gecelik borç verme faizi yüzde 40, gecelik borçlanma faizi yüzde 35,5 seviyesinde kaldı. Yayımlanan toplantı özetinde, aylık dalgalanmalara rağmen enflasyonun ana eğiliminin gerilediği, iç talebin zayıf seyrettiği ve fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı duruşun süreceği vurgulandı. Ağustos ayında tüketici fiyatları aylık yüzde 1,84 artmış, yıllık enflasyon yüzde 31,51 olmuştu. Brüt uluslararası rezervler ise 4 Eylül itibarıyla 184,2 milyar dolara yükseldi. Kurul, yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğunu da kayda geçirdi.
[SPIKER] Sermaye piyasalarında ise yüz binlerce yatırımcıyı ilgilendiren bir karar var. Sermaye Piyasası Kurulu'nun 19 Eylül'de yürürlüğe giren kararıyla, 7 portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu 131 yatırım fonunun tasfiyesinde izlenecek usul ve esaslar belirlendi. Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus ve Bulls Portföy bünyesindeki fonların toplam büyüklüğü 800 milyar lirayı aşıyor ve süreç 500 binden fazla yatırımcıyı kapsıyor. Tasfiyeyi Tera Portföy fonlarında İş Bankası, diğer altı şirketin fonlarında ise Ziraat Bankası yürütecek. Bankalar portföydeki varlıkları piyasa koşullarını ve yatırımcı menfaatini gözeterek nakde çevirecek, elde edilen tutarlar katılma payları oranında yatırımcılara aktarılacak. Tasfiyenin duyuru tarihinden itibaren en fazla 3 aylık sürenin bitimini izleyen ilk iş gününde tamamlanması öngörülüyor, Kurul uygun görürse süre uzatılabilecek.
[SPIKER] Barış, epey yüklü bir gündem sıraladık; bakalım sen bu tabloda neyi öne çıkaracaksın.
[YORUMCU] Bugünün tablosunda birbirinden bağımsız gibi duran başlıkların aslında ortak bir zemini var: takvim. New York'taki temaslar, 1 Ekim'de açılacak Meclis, bütçe için verilen 17 Ekim sınırı, 28 Eylül'de askıya çıkacak üye listeleri ve 3 aylık tasfiye süresi; hepsi sonbaharı yoğun bir uygulama dönemi haline getiriyor. Dış politika tarafında Genel Kurul kürsüsü Türkiye için hem bölgesel meseleleri gündemde tutma hem de ikili temaslarla ekonomik ve güvenlik başlıklarını aynı masada toplama imkânı sunuyor; bu tür ziyaretlerin asıl sonucu genelde kürsüden değil, koridor diplomasisinden çıkar. İç siyasette ana muhalefetin hukuki belirsizliği geride bırakıp örgütsel takvime dönmesi, yeni yasama yılıyla aynı döneme denk geliyor; anayasa ve süreç tartışmalarının bu takvimde nasıl bir zemin bulacağı önümüzdeki haftaların ana sorusu. Ekonomide ise faizin sabit tutulması, enflasyonun ana eğilimindeki iyileşmenin henüz kalıcılık testini geçmediğini gösteriyor; portföy fonlarındaki tasfiye kararı da düzenleyici otoritenin denetim konusunda daha görünür bir çizgiye geçtiğine işaret ediyor. Kısacası eylülün son haftası, hem Ankara hem de piyasalar açısından yön tayin edici bir hafta olacak.
[SPIKER] Sporda gündem, hafta sonuna damga vuran bir skorla açılıyor.
[SPIKER] Trendyol Süper Lig'in 6. haftasında dün akşam Papara Park'ta oynanan maçta Trabzonspor, Galatasaray'ı 4-0 yendi. Bordo-mavili takımın gollerinin 3'ünü Mohamed Salah kaydetti, bir golü de Noah Saviolo attı. Salah, bu hat-trick ile Trabzonspor formasıyla üç gol atan en yaşlı futbolcu oldu. Sezona 4 maçlık galibiyet serisiyle başlayan Galatasaray ise ligdeki ilk yenilgisini aldı; sarı-kırmızılılar 13 puanla zirvedeki yerini korurken, Trabzonspor puanını 10'a yükseltti. Galatasaray Teknik Direktörü Thomas Reis'in maç öncesindeki iddialı açıklamaları da bugün spor sayfalarının başlıklarındaydı.
[SPIKER] Bugün Chobani Stadyumu'nda Fenerbahçe, Eyüpspor'u ağırladı. İlk 5 haftada topladığı 7 puanla beklentilerin gerisinde kalan sarı-lacivertliler, karşılaşmanın daha ilk yarısında farkı açtı. Mason Greenwood penaltıdan, Vedat Muriqi 2 golle, Matteo Guendouzi ve İrfan Can Kahveci de birer golle katkı verdi ve devre 5-0 tamamlandı. Fenerbahçe, milli araya moralli girmek için sahaya net bir üstünlükle çıkmış oldu.
[SPIKER] Haftanın son maçında bu akşam 20.00'de Beşiktaş, deplasmanda Amedspor'un konuğu oluyor. Siyah-beyazlılar bu karşılaşmaya, 17 Eylül'de Tüpraş Stadyumu'nda Olympique de Marseille, yani Marsilya'yı 4-1 yendikleri UEFA Avrupa Ligi galibiyetinin ardından çıkıyor. O maçta İlhan Fakılı, Vaclav Cerny, Amir Murillo ve Ernest Poku fileleri havalandırmıştı. Ligde 12 puanla ikinci sırada bulunan Beşiktaş'ın rakibi Amedspor'un ise 11 puanı var; yani bu akşamki maç aynı zamanda zirve yarışının doğrudan bir parçası.
[SPIKER] Haftanın diğer sonuçlarına gelince: Başakşehir, sahasında Gençlerbirliği'ni 4-0 mağlup etti. Kocaelispor, kendi seyircisi önünde Gaziantep FK'yı 2-0 yendi. Çorum FK ise evinde ağırladığı Alanyaspor'a 2-1 kaybetti. Süper Lig'de 6. haftanın tamamlanmasının ardından takımlar milli maç arasına giriyor.
[SPIKER] Kültür ve sanat gündemine geçiyoruz; hafta sonu Türkiye'nin dört bir yanında sergi ve festival trafiği oldukça yoğun.
[SPIKER] Başkent Ankara, dün akşam kapılarını açan Ankara Kültür Yolu Festivali ile 9 gün boyunca sanata ev sahipliği yapacak. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın yürüttüğü organizasyonda konser, sergi, sahne gösterisi, çocuk etkinliği ve gastronomi programları dahil toplam 518 etkinlik sanatseverlerle buluşuyor. Ankara, Türkiye Kültür Yolu Festivali'nin bu yılki 19. durağı; kent festivale beşinci kez ev sahipliği yapıyor. Bugünkü programda CSO Ada Ankara'daki "İpek Yolu'nun Ezgileri" konseri saat 20.00'de izleyici karşısına çıkıyor.
[SPIKER] Aynı festival kapsamında Ankara'da bir sergi de açıldı. Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde ziyarete açılan "Hâne" İslam Sanatları Sergisi, aile, yuva ve kuşaklar arası bağ temasını merkeze alıyor. 12 yıldır sürdürülen İslam Sanatları Sergileri dizisinin bu yılki halkası, 27 Eylül'e kadar ücretsiz gezilebilecek.
[SPIKER] İstanbul'da ise Borusan Contemporary, yeni sanat sezonunu dün açtığı iki sergiyle başlattı. Bunlardan ilki, İtalyan fotoğraf sanatçısı Olivo Barbieri'nin Türkiye'deki ilk kişisel sergisi olan "Zaman Mekân Geometri". Küratörlüğünü Fırat Arapoğlu'nun üstlendiği seçki, sanatçının 40 yılı aşan üretiminden 5 seriyi bir araya getiriyor; ayrıca Anadolu'daki 9 antik kentte çekilen yeni bir fotoğraf serisi ilk kez izleyiciyle buluşuyor. Kurumun koleksiyonundan derlenen "Perili" başlıklı ikinci sergi de yapay zekâ, veri teknolojileri, bellek ve gerçeklik kavramlarını tartışmaya açıyor.
[SPIKER] Eskişehir'de cam ve seramik sanatı öne çıkıyor. Odunpazarı Belediyesi'nin düzenlediği 11. Uluslararası Cam Festivali ile 9. Uluslararası Seramik Pişirim Teknikleri Çalıştayı, 23 Eylül'e kadar eş zamanlı sürecek. Festivale 5 farklı ülkeden gelen isimler dahil toplam 7 sanatçı katılıyor; sanatçılar yapıtlarını yalnızca sergilemekle kalmıyor, izleyicinin gözü önünde üretiyor. Programın sonunda çalıştay eserleri ve cam festivali seçkisi iki ayrı sergiyle sunulacak.
[SPIKER] Yurt dışına bakıyoruz. İspanya'da sürmekte olan San Sebastián Uluslararası Film Festivali'nin 74. edisyonu 26 Eylül'e kadar devam ediyor. Festivalin onur niteliğindeki Donostia Ödülü'nü bu yıl alacak isimler arasında Jennifer Lawrence, Naomi Watts ve Werner Herzog bulunuyor. Bu edisyon, uzun yıllardır festivalin direktörlüğünü yürüten José Luis Rebordinos'un görevindeki son dönem olarak da kayıtlara geçiyor.
[SPIKER] Peki, gözümüzü bugünden yarına çevirelim; önümüzdeki saatlerde ve bu hafta boyunca takip edeceğimiz başlıklar şöyle.
[SPIKER] Diplomasi trafiğinin merkezinde New York var. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 20-23 Eylül tarihlerini kapsayan programı kapsamında Amerika Birleşik Devletleri'nde. Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu'nun genel görüşmeleri 22 Eylül Salı günü başlıyor ve Erdoğan'ın açılış gününde 4. sırada kürsüye çıkması bekleniyor. Bu, Cumhurbaşkanı'nın Genel Kurul'a 16. hitabı olacak. Konuşmanın ana başlıklarının Gazze'deki insani durum, Filistin'in devlet olarak tanınması ve bölgesel güvenlik olması bekleniyor. Programda ABD Başkanı Donald Trump ile ikili bir görüşme de gündemde; iki lider en son 8 Temmuz'da Ankara'daki NATO Zirvesi'nde bir araya gelmişti. Genel Kurul görüşmeleri 28 Eylül'e kadar sürecek, 150'den fazla devlet ve hükümet başkanı New York'ta olacak.
[SPIKER] Gazze'de ateşkes süreci kırılgan seyrini koruyor. Sahadan gelen bilgilere göre ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana kayıtlara geçen can kaybı 1.390, yaralı sayısı 4.801. Han Yunus, Refah ve Gazze kentinin çevresinden gelen çatışma haberlerini izlemeyi sürdüreceğiz.
[SPIKER] Bir diğer kritik başlık Washington-Tahran hattı. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, müzakerelerin başlaması için hazırlanan 7 maddelik koşul listesinin Katar üzerinden Amerika Birleşik Devletleri'ne iletildiğini açıkladı. Bu ay Hürmüz Boğazı ve çevresinde tankerlere yönelik karşılıklı saldırılarla tırmanan gerilimde, gelecek yanıt enerji fiyatları açısından da belirleyici olacak.
[SPIKER] Ekonomide veri yoğun bir hafta bizi bekliyor. Yarın sabah 10.00'da eylül ayı reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranı açıklanıyor; önceki ay kapasite kullanımı 65,5, güven endeksi 102,4 düzeyindeydi. Salı günü tüketici güven endeksi geliyor, ağustosta 90,8 olarak ölçülmüştü. Çarşamba ise sektörel enflasyon beklentileri ve hanehalkı beklenti anketi yayımlanacak. Piyasalarda dolar haftayı 48,78 liranın yakınında kapattı, gram altın 6.865 lira seviyesinde, ons altın 4.378 doların üzerinde. Merkez Bankası 10 Eylül'deki toplantısında politika faizini yüzde 37'de sabit tutmuştu.
[SPIKER] İç siyasette takvim netleşiyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi 1 Ekim Perşembe günü saat 14.00'te yeni yasama yılına başlıyor. 2027 bütçesinin ise anayasa gereği en geç 17 Ekim'de Meclis'e sunulması gerekiyor. Cumhuriyet Halk Partisi'nin kurultay davasında bir sonraki duruşma da 21 Ekim'e bırakılmıştı.
[SPIKER] Sporda Trendyol Süper Lig'de 6. hafta bu akşamki maçlarla tamamlanıyor; motor sporlarında ise gözler MotoGP'nin Avusturya ayağında.
[SPIKER] Şimdi gözlerimizi gökyüzüne çeviriyoruz; Meteoroloji Genel Müdürlüğü bugün ve yarın için tahminlerini paylaştı.
[SPIKER] Bugün İstanbul'da hava parçalı ve az bulutlu, sıcaklık 26 derece civarında seyrediyor; kentin kuzey kesimlerinde yerel sağanaklar görülebiliyor.
[SPIKER] Başkent Ankara'da bugün parçalı bulutlu bir hava hakim, sıcaklık 23 dereceye kadar çıkıyor ve öğle saatlerinden sonra yer yer sağanak bekleniyor.
[SPIKER] İzmir ise günü büyük ölçüde güneşli geçiriyor; parçalı ve az bulutlu havada sıcaklık 30 dereceyi buluyor.
[SPIKER] Yarına baktığımızda İstanbul'da yağış beklenmiyor, gündüz sıcaklığı 27 derece olacak; yalnızca sabahın erken saatlerinde Marmara'nın doğusunda sis ve pus etkili olabilir.
[SPIKER] Ankara'da yarın yine parçalı bulutlu bir gün var, sıcaklığın 24 derece dolayında ölçülmesi bekleniyor.
[SPIKER] İzmir'de yarın gökyüzü açık, en yüksek sıcaklık 30 derece olarak öngörülüyor.
[SPIKER] Ülke genelinde sıcaklıklar mevsim normalleri civarında seyrediyor; ancak Doğu Karadeniz için tablo farklı. Rize'nin doğu ilçeleri ile Artvin'in kuzeyinde yağışların yer yer kuvvetli olması bekleniyor.
[SPIKER] Meteoroloji bu bölgeler için sel, su baskını ve heyelan uyarısı yaptı; vatandaşlarımızın tedbirli olması isteniyor.
[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.