Akşam Haberleri — 15 Eylül 2026

Bölüm metni

[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün on beş Eylül iki bin yirmi altı, Salı. Ben Pınar.

[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.

[SPIKER] Dünya ve Amerika masasına geçiyoruz; bugün gündem hayli yoğun.

[SPIKER] Rusya-Ukrayna cephesinden dikkat çekici bir olayla başlayalım. Pazar günü Ukrayna'nın Polonya sınırındaki Yahodyn istasyonu yakınlarında bir Rus insansız hava aracı demiryolu hattını vurdu. Saldırı, aralarında eski İngiltere Başbakanı Boris Johnson ve eski İsveç Başbakanı Carl Bildt'in de bulunduğu üst düzey konukları taşıyan diplomatik trenin istasyondan planlanandan erken ayrılmasından kısa süre sonra gerçekleşti. Ukrzaliznytsia, yani Ukrayna Demiryolları'nın açıklamasına göre eski CIA Direktörü David Petraeus'u taşıyan ikinci tren o sırada hâlâ istasyondaydı; insansız hava aracı yaklaşırken tren boşaltıldı, yaralanan olmadı. Ukrayna Demiryolları, bölgede bulunan bu isimlerin hedef alınmış olabileceği değerlendirmesinde bulundu. Aynı gün Polonya toprağına 1,5 kilometreden yakın mesafede bir kamyonun vurulması üzerine Yahodyn-Dorohusk sınır kapısı geçici olarak kapatıldı; olay NATO'nun doğu kanadındaki başkentlerde tedirginliği artırdı.

[SPIKER] Diplomasi tarafında ise farklı bir sinyal var. Donald Trump, Rusya ve Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik saldırıları karşılıklı olarak durdurma konusunda anlaştığını duyurdu. Volodimir Zelenskiy, Moskova'nın aynı adımı atması hâlinde Ukrayna'nın da bu tür saldırıları durduracağını söyleyerek şartlı bir kabul verdi. Kış yaklaşırken enerji santralleri ve iletim hatları her iki taraf için de en hassas başlık durumunda.

[SPIKER] Orta Doğu'da gözler yine müzakere ihtimalinde. Trump pazartesi günü, süregelen savaşı bitirmek için İran'la görüşmeye açık olduğunu söyledi; haftalardır anlaşma için erken olduğunu savunan Washington açısından bu belirgin bir ton değişimiydi. Ancak yanıt hızlı geldi: İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Mohsen Rezaei bugün sosyal medya hesabından, Tahran'ın koşulları karşılanmadan hiçbir müzakerenin olmayacağını yazdı ve "müzakere yok"tan "görüşmeye hazırız"a uzanan karışık mesajlara itibar edilmemesi çağrısı yaptı. İran tarafının öne sürdüğü koşullar arasında savaş tazminatı ve yaptırımların kaldırılması yer alıyor. Geçen ay sona eren ateşkesin ardından karşılıklı hava saldırıları yeniden tırmanmış durumda.

[SPIKER] Aynı bölgenin bir diğer ayağı Suudi Arabistan-Yemen hattı. Suudi Sivil Savunma, dün ülkenin güneyindeki Necran, Cizan, Ebha ve Hamis Müşeyt için tehlike uyarısı verdi, ardından bölgeleri güvenli ilan etti; gün içinde Hamis Müşeyt ve Ebha için yeniden alarm verilip bu uyarılar da geri çekildi. Riyad, İran yanlısı Husilerin balistik füze ve insansız hava araçlarıyla düzenlediği saldırılara "kararlılıkla" karşılık vereceğini açıkladı; son saldırılarda ülkenin güneyinde 13 sivil yaralandı. 8 Eylül'deki saldırılarda ise petrol tesislerinde yangınlar çıkmış, 73 kişi yaralanmıştı. Öte yandan savaşın başlangıcından bu yana ilk resmî Husi heyeti dün Riyad'daydı; temastan iyimser açıklamalar dışında somut bir sonuç çıkmadığı bildirildi.

[SPIKER] Endonezya'da arama kurtarma çalışmaları üçüncü gününde. Surabaya'dan Banjarmasin'e giden Virgo Transport 8 adlı yolcu gemisi pazar günü erken saatlerde Java Denizi'nde alabora oldu. Gemide 243 kişi bulunuyordu; 108 kişi kurtarıldı, 6 kişi hayatını kaybetti, 129 kişi hâlâ kayıp. Kaptanın yardım çağrısından önce 3 metreye ulaşan dalgalar bildirdiği ve geminin yan yattığını söylediği aktarıldı. Kaza, Banjarmasin'e yaklaşık 148 kilometre uzaklıktaki Masalembo sularında meydana geldi. Kurtulanlardan biri, kabinler dolu olduğu için birçok yolcunun koridorlarda ve ortak alanlarda uyuduğunu, geminin kapasitesinin üzerinde göründüğünü söyledi. Kötü hava koşulları arama çalışmalarını zorlaştırıyor.

[SPIKER] Washington'da ise gündemin merkezinde yapay zekâ tartışması var. Anthropic'in üst yöneticisi Dario Amodei'nin hafta sonu yayımladığı yazıda sektöre hız kesme çağrısı yapması ve yapay zekâ ajanlarının bir yıl içinde interneti ele geçirebileceği uyarısında bulunması tartışmayı alevlendirdi. Trump pazartesi günü bu uyarıları "aldatmaca" ve Çin'in işine yarayan bir "komplo" olarak nitelendirdi. OpenAI'ın üst yöneticisi Sam Altman şirketlerin geliştirme süreci üzerindeki kontrolü kaybedebileceğini söyleyerek uyarı tarafında durdu. Kongre kanadında Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson düzenlemenin getireceği bürokrasiye mesafeli yaklaşırken, Senato Çoğunluk Lideri John Thune "hafif dokunuşlu" bir yaklaşımdan yana olduğunu belirtti. Eski Başkan Barack Obama ise sektör liderlerinin yavaşlama konusunda uzlaşmasını olumlu bulduğunu söyledi. Pekin'den gelen tepki sert oldu: Çin Dışişleri Bakanlığı, Anthropic yöneticisinin Çin kaynaklı yapay zekâya dair uyarılarını "korku yayma" olarak nitelendirdi, devlet medyası da duraklama çağrısını soğuk savaş refleksi olarak tanımladı. İki ülkenin liderlerinin bu ay Washington'da bir araya gelmesi bekleniyor.

[SPIKER] Amerikan ekonomisine rakamlarla bakalım. 10 yıllık Hazine tahvilinin getirisi dün %5 seviyesine çıkarak son 3 yılın en yüksek düzeyine ulaştı. Benzinin galon fiyatı ortalama 4,31 dolar, dizel ise 6,23 dolarla tüm zamanların rekorunu kırdı. Orta Doğu'daki çatışmanın enerji fiyatları üzerinde yarattığı baskı, hem pompa fiyatlarının hem de borçlanma maliyetlerinin ortak gerekçesi olarak gösteriliyor.

[SPIKER] Son olarak başkentten, kültür ve siyasetin kesiştiği bir başlık. John F. Kennedy Center for the Performing Arts, yani Kennedy Sanat Merkezi'nin mütevelli heyeti bugün toplanıyor. Federal mahkemeye sunulan dosyaya göre heyet, ana binanın derhal kapatılmasını ve Donald Trump'ın isminin cepheye eklenmesini görüşüyor; yetkililer bunun haftalar içinde gelebilecek mali çöküşten kaçınmanın yolu olduğunu savunuyor. Gerekçe olarak 4 Eylül'de tavandan sıva parçalarının düşmesi gösteriliyor; olayda yaralanan olmamıştı. Dosyada, Trump'ın yenileme sürecinde gereken kaynağı toplamayı önerdiği, ancak katkısının uygun biçimde tanınmasını beklediği belirtiliyor. Trump'ın ismi geçen aralık ayında binaya eklenmiş, açılan dava sonrası mahkeme kararıyla haziran ayında sökülmüştü. Heyetin önünde cephe için 10 farklı yazı seçeneği bulunuyor.

[SPIKER] Barış, bu kadar başlık üst üste gelince insan hepsini birbirine bağlayan ipi arıyor; sende nasıl bir resim oluştu?

[YORUMCU] Bugünün tablosunda ortak payda şu bence: masa kurulmadan önce herkes elini olabildiğince güçlendirmeye çalışıyor. Polonya sınırındaki tren saldırısı da Tahran'ın "önce bizim koşullarımız" yanıtı da aynı mantığın farklı sahnelerdeki görüntüsü; taraflar müzakereyi kapatmıyor, müzakerenin fiyatını yükseltiyor. Bunun faturası ise doğrudan enerji piyasalarına, oradan da sıradan tüketiciye çıkıyor; dizelin rekor kırması ve tahvil getirisinin %5'e dayanması, Orta Doğu'daki belirsizliğin artık yalnızca bir dış politika başlığı olmaktan çıkıp hane bütçelerine girdiğini gösteriyor. Yapay zekâ tartışması ilk bakışta bu resmin dışında duruyor gibi görünse de temelde aynı soruyu soruyor: kontrol kimde olacak ve kuralları kim yazacak? Bu ay Washington'da yapılması beklenen liderler görüşmesi, hem teknoloji hem güvenlik başlıklarında tarafların gerçekten uzlaşmaya mı yoksa pozisyon tahkimine mi oynadığını görmek için iyi bir turnusol kâğıdı olacak.

[SPIKER] Teknoloji ve yapay zeka başlıklarına geçiyoruz; bugünün gündemi hem şirketlerin yeni ürünleriyle hem de Washington ile Pekin arasındaki sertleşen tonla şekillendi.

[SPIKER] Günün en somut gelişmesi internet altyapı şirketi Cloudflare'den geldi. Şirketin uzun süredir duyurduğu kural bugün, 15 Eylül'de yürürlüğe girdi: reklam barındıran sayfalarda, hem arama hem de yapay zeka eğitimi için kullanılan, sektörde mixed-use denen çift amaçlı tarayıcılar artık varsayılan olarak engelleniyor. Kural yeni müşterileri, yeni eklenen siteleri ve ücretsiz plan kullanan tüm siteleri kapsıyor; ücretli müşteriler ise kendi panellerinden istediği tarayıcıya izin verebiliyor. Cloudflare aynı zamanda yayıncılara, içerikleri bir yapay zeka yanıtında gerçekten kullanıldığında gelir payı veren bir kullandıkça öde modelini de devreye aldı.

[SPIKER] Robotik tarafında bugün Agility Robotics, insansı robotunun beşinci nesli Digit 5'i tanıttı. Şirket bu modeli, çalışanlarla aynı alanda fiziksel güvenlik bariyeri olmadan görev yapabilecek ilk insansı robotu olarak konumlandırıyor; robot çoklu sensör ve kendi geliştirdiği algoritmalarla insanı fark ettiğinde ya yönünü değiştiriyor, ya duruyor ya da oturma pozisyonuna geçiyor. Taşıma kapasitesi yaklaşık 16 kilogramdan 23 kilograma çıkarılmış, pil ömrü 90 dakika, şarj süresi ise 9 dakika. Agility Robotics, robotun şu an 9 müşteri sahasında toplam 65.000 saatin üzerinde çalıştığını, Mayıs 2026 itibarıyla da 300 milyon doları aşan çok yıllı sipariş aldığını açıkladı.

[SPIKER] Sektörün hız tartışması ise siyasi bir boyut kazandı. Anthropic'in üst yöneticisi Dario Amodei hafta sonu yayımladığı yaklaşık 3.900 kelimelik yazısında, şirketlerin en gelişmiş modellerini iyileştirme hızını bilinçli olarak düşürmesi gerektiğini savundu; güvenlik denetimlerinin ve bağımsız doğrulamanın modellerin yeteneklerine yetişmesi gerektiğini söyledi. Çağrıya Sam Altman ve Elon Musk da destek verdi. Ancak dün Çin devlet gazetesi China Daily, yani Çin Günlüğü, bu talebi kendi çıkarını koruyan bir hamle ve Soğuk Savaş dönemine ait bir yaklaşım olarak nitelendirdi; Çin Günlüğü'ne göre çiplerde sonuç vermeyen kısıtlamalar şimdi yazılım tarafına kaydırılıyor. Amodei de en zor ikilemin, rakip ülkelerin aynı adımı atmaması olasılığı olduğunu kabul ediyor.

[SPIKER] OpenAI cephesinde kapasite baskısı sürüyor. Şirket geçen hafta, yeni sınır modeli Astra'ya gelen talebin sistemlerini zorladığını belirterek aylık 200 dolarlık en üst abonelik paketine yeni kayıtları ve yükseltmeleri geçici olarak durdurdu; mevcut aboneler etkilenmiyor, daha düşük paketler ve geliştirici arayüzü açık kalıyor. OpenAI ayrıca aynı günlerde, dinlerken konuşabilen sesli ajanlar kurmaya yönelik yeni ses modelini geliştiricilere açtı; fiyatı ses dakikası başına 0,05 dolar olarak belirlendi.

[SPIKER] Donanım tarafında da iddialı bir öngörü var. Nvidia'nın üst yöneticisi Jensen Huang, şirketin gelirinin gelecek yıl %70 oranında artabileceğini söyledi; bu, bu yıl beklenen yaklaşık 400 milyar dolarlık cironun 680 milyar dolara yaklaşması anlamına geliyor. Huang'a göre asıl sınır talep değil, bellek tedariki; talebin bu rakamın çok üzerinde olduğunu belirtti. Barış, bir yanda yavaşlama çağrısı, öbür yanda rekor büyüme hedefleri; sen bu tabloyu nereye koyuyorsun?

[YORUMCU] Aslında bu iki başlık birbiriyle çelişmiyor, aynı madalyonun iki yüzü Pınar; sektör kendi kendine fren çağrısı yaparken sipariş defterleri, tarayıcı trafiği ve robot saatleri tam ters yöne, yani hızlanmaya işaret ediyor. Cloudflare'in bugün yürürlüğe giren kuralı bence dönemin en sessiz ama en kalıcı gelişmesi, çünkü yapay zekanın ham maddesi olan içeriğe artık bedava erişilemeyeceği fikri altyapı seviyesine yazılmış oluyor. Amodei'nin çağrısının kaderi ise teknik değil, tamamen jeopolitik bir soruya bağlı; karşı taraf yavaşlamayacaksa yavaşlama tek taraflı bir maliyete dönüşür ve Pekin'in dünkü cevabı tam olarak bunu hatırlatıyor. Digit 5 gibi bariyersiz çalışan robotlar ve saha verileri de gösteriyor ki tartışma artık laboratuvar raporlarından çıkıp fabrika zeminine, istihdam ve iş güvenliği düzenlemelerine taşınıyor. Türkiye açısından kritik olan da burası; veri merkezi kapasitesi, enerji ve nitelikli insan gücü planlaması bu hızın neresinde durduğumuzu belirleyecek.

[SPIKER] Ekonomi ve piyasalar tarafına geçelim; bugün hem Borsa İstanbul'da sert bir gün yaşandı, hem de Ankara'dan arka arkaya veri geldi.

[SPIKER] Önce piyasalar. BIST 100 endeksi günü yüzde 2,18 kayıpla 13.925,15 puandan tamamladı ve psikolojik eşik sayılan 14 bin puanın altına geriledi. Satış baskısının arkasında küresel tarafta artan riskten kaçış eğilimi ve Orta Doğu kaynaklı enerji arzı endişeleri var. Endeks, dün de yüzde 1,60 düşüşle kapanmıştı; yani iki günde üst üste gelen bir geri çekilmeden söz ediyoruz.

[SPIKER] Döviz ve altın cephesinde tablo daha sakin. Dolar 48,64 lira seviyesinde, euro 56,19 lirada işlem gördü. Gram altın yüzde 0,44 düşüşle 6.690 lira bandına indi, uluslararası piyasada ons altın da 4.277 dolar civarında seyretti. Altındaki bu ölçülü geri çekilmede, yatırımcıların yarın açıklanacak faiz kararını beklemesi etkili oldu.

[SPIKER] O karar için bugün geri sayım başladı. Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası, iki günlük toplantısına bugün başladı; karar yarın akşam duyurulacak. Piyasada hem faizin sabit tutulması hem de artırım senaryosu masada, bu da küresel risk iştahını baskılayan ana unsur. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ise geçen haftaki toplantısında politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmuş, enflasyondaki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu koruduğunu belirtmişti.

[SPIKER] Kamu maliyesinde ise bugün açıklanan ağustos verileri dikkat çekti. Merkezi yönetim bütçesi ağustos ayında 12 milyar 852 milyon lira fazla verdi. Aynı ayda bütçe gelirleri yüzde 28,5 artışla 1 trilyon 654 milyar liraya, giderler yüzde 37,8 artışla 1 trilyon 642 milyar liraya ulaştı. Buna karşın yılın ilk 8 ayındaki birikimli açık 1 trilyon 308 milyar lira seviyesinde bulunuyor.

[SPIKER] Türkiye İstatistik Kurumu'ndan gelen tarım verisi de üretici cephesinde bir yavaşlamaya işaret etti. Tarım ürünleri üretici fiyat endeksi ağustosta aylık bazda yüzde 0,93 geriledi, yıllık artış ise yüzde 21,91'e indi. Ana gruplarda tek yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 6,23'lük belirgin bir azalış görülürken, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde yüzde 2 artış kaydedildi. Bu tablo, gıda enflasyonu açısından yakından izlenen bir öncü gösterge olarak değerlendiriliyor.

[SPIKER] Vatandaşın cebini doğrudan ilgilendiren bir gelişme de akaryakıtta yaşandı. Motorinin litre fiyatına 6 lira 62 kuruşluk zam gece yarısı pompaya yansıdı. İstanbul Avrupa Yakası'nda motorin 95,60 liraya, Ankara'da 96,75 liraya, İzmir'de 97,02 liraya çıktı. Benzin ve LPG fiyatlarında ise bugün için bir değişiklik yok; benzin İstanbul'da 80,26 lira seviyesinde. Sektör kaynakları, zammın arkasında Brent petroldeki hareketlilik ve kur etkisinin bulunduğunu belirtiyor.

[SPIKER] Ticaret tarafında ise Ticaret Bakanı Ömer Bolat, bugün İstanbul'daki e-ticaret ve perakende zirvesinde konuştu ve Türkiye'nin e-ticaret hacminin 2025'te 4,5 trilyon lirayı aştığını, dijital ticaretin toplam ticaret içindeki payının yüzde 19,3'e yükseldiğini söyledi. Barış, bu tabloda en çok dikkatini çeken ne oldu?

[YORUMCU] Bence bugünün asıl hikâyesi, iç veriyle dış fiyatlamanın birbirinden ayrışması. Ankara'dan gelen iki veri de aslında olumlu yönde; bütçenin ağustosta fazla vermesi ve tarım üretici fiyatlarının aylık bazda gerilemesi, dezenflasyon patikası açısından teselli edici sinyaller. Ama borsadaki yüzde 2'yi aşan kayıp, yatırımcının şu anda iç veriye değil, yarın akşam gelecek karara ve petrol fiyatlarına baktığını gösteriyor. Motorindeki 6 liralık zam da bu zincirin görünen yüzü; enerji maliyeti yükseldiğinde bu, birkaç ay içinde nakliyeden gıdaya kadar her yere yayılan bir baskıya dönüşebiliyor. Dolayısıyla asıl test, yarından sonra küresel tarafta tozun dağıldığı yerde iç göstergelerin ne kadar dayanıklı çıkacağı olacak.

[SPIKER] Türkiye'ye dönüyoruz, çünkü bugün siyaset de ekonomi de epey hareketliydi. Gündemin en üst sırasında yine ana muhalefetteki bölünmenin hukuki ayağı vardı. Cumhuriyet Halk Partisi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi'nin kararına karşı yaptığı temyiz başvurusunu geri çekti. Parti Sözcüsü Müslim Sarı'nın dün duyurduğu kararın gerekçesi olarak, uzun sürecek bir temyiz incelemesinin kongre takvimini sarkıtabileceği gösterildi. Bir diğer gerekçe de şu: temyize taraf olan Özgür Özel ve ekibi partiden istifa edip yeni bir parti kurduğu için hukuken artık davanın tarafı sayılmıyorlar.

[SPIKER] Bu karar doğrudan Cumhuriyet Halk Partisi'nin kongre takvimine bağlanıyor. 10 Eylül'deki Merkez Yönetim Kurulu toplantısında açıklanan plana göre üye çizelgeleri 28 Ekim'de askıya çıkacak, ilçe kongrelerinin delege seçimleri 1 Kasım'da başlayacak. İlçe kongreleri 12 Aralık'tan, il kongreleri ise 16 Ocak'tan itibaren yapılacak ve tüm il ile ilçe süreçlerinin 14 Şubat'a kadar tamamlanması hedefleniyor. Büyük kurultayın kesin tarihini ise bu aşamaların ardından toplanacak Parti Meclisi belirleyecek.

[SPIKER] Muhalefet cephesindeki ikinci başlık Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş. Yavaş'ın 10 Eylül'de Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yaptığı görüşmenin ardından, parti değiştireceğine dair iddialar günlerdir kulislerde dolaşıyordu. Yavaş bu iddiaları sosyal medya hesabından yalanladı; görüşmenin gündeminin Ankara olduğunu, hem Cumhuriyet Halk Partisi hem de yeni kurulan partinin genel başkanlarının görüşmeden haberdar edildiğini söyledi. Temmuz ayında 91 milletvekilinin partiden ayrılmasıyla başlayan tabloda Yavaş'ın nerede duracağı, iki tarafın da yakından izlediği bir soru olmayı sürdürüyor.

[SPIKER] İktidar kanadında ise bugün Ankara'da kapalı kapılar ardında kritik bir toplantı vardı. Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, parti genel merkezinde saat 14.00'te Merkez Yürütme Kurulu'na başkanlık etti. Basına kapalı toplantıda iç siyasetteki gelişmelerin, Meclis gündemine gelecek yasal düzenlemelerin ve bölgedeki dış politika başlıklarının ele alındığı bildirildi. Meclis Genel Kurulu'nun 1 Ekim'de yeni yasama yılına başlayacağı düşünülürse, bu toplantıların yasama trafiği açısından önemi artıyor.

[SPIKER] Ekonomiye geçiyorum, çünkü bugünün en somut başlığı market raflarındaki fiyatlarla ilgiliydi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, ürünlerin üreticiden çıkıp rafa ulaşana kadar geçirdiği fiyat artışlarına ilişkin 22 ilde eşzamanlı operasyon başlattı. Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu raporları ile bakanlıkların veri sistemlerine dayanılarak, fahiş fiyat uyguladığı belirlenen 41 şirket yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi ve 109 adreste arama yapıldı.

[SPIKER] Soruşturmanın nasıl kurulduğu da dikkat çekici. Dosya, yaklaşık 1029 çiftçinin ifadesiyle başlamış; Ticaret Bakanlığı'nın hal kayıt sistemi ile Tarım ve Orman Bakanlığı'nın çiftçi kayıt sisteminden alınan veriler karşılaştırılmış. İddiaya göre bazı büyük tedarikçi firmalar piyasadaki güçlerini kullanarak ürün arzını olduğundan düşük, maliyeti ise olduğundan yüksek gösterdi; sahte müstahsil makbuzlarıyla gerçek dışı maliyet oluşturularak yaş sebze ve meyve fiyatları yukarı çekildi.

[SPIKER] Tarım tarafında bugün Türkiye İstatistik Kurumu'ndan da veri geldi. Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi ağustosta bir önceki aya göre %0,93 geriledi, yıllık bazda ise %21,91 arttı. On iki aylık ortalamalara göre artış %33,47 olarak hesaplandı. Detaylara bakıldığında tek yıllık bitkisel ürünlerde %6,23 azalış, çok yıllık ürünlerde ise %3,22 artış görüldü. Para politikası tarafında tablo şöyle: Merkez Bankası 10 Eylül'deki toplantısında politika faizini %37 seviyesinde sabit tuttu, dolar kuru bugün 48,64 lira civarında işlem gördü.

[SPIKER] Teknoloji ve uzay başlığında ise bugün Türkiye açısından bir ilk duyuruldu. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü'nde düzenlenen basın toplantısında Ay Uzay Aracı projesinde gelinen aşamayı anlattı. Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki araç %80'in üzerinde yerli katkıyla üretildi; projede 200'ü aşkın mühendis, araştırmacı ve teknik personel görev aldı. 2027'de fırlatılması planlanan araç, yaklaşık iki aylık bir yolculuğun ardından Ay yüzeyinin 100 kilometre üzerindeki kutupsal yörüngeye yerleşecek. Kacır, görevin başarıyla tamamlanması halinde Türkiye'nin Ay'a ulaşan 9 ülke arasına gireceğini belirtti.

[SPIKER] Dış politikada da bugün Bakü hattı vardı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, iki günlük temaslar için Azerbaycan'a gitti; Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ile bir araya geldi ve Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından kabul edildi. Görüşmelerde iki ülke arasındaki ticaret hacmi hedefi, savunma sanayii iş birliği ve Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış sürecinin geldiği nokta ele alındı. Bölgesel istikrar başlığının da masada olduğu bildirildi.

[SPIKER] Barış, bugün hem hukuk hem raf fiyatı hem de uzay aynı gün içine sığdı. Sende hangisi öne çıktı?

[YORUMCU] Ben bugünün asıl hikâyesini takvim üzerinden okuyorum Pınar, çünkü Cumhuriyet Halk Partisi'nin temyizi geri çekmesi hukuki bir manevradan çok bir zaman tercihi; parti belirsizliği uzatmak yerine kongre sürecini işletip meşruiyetini sandıkta, yani delege önünde tazelemeyi seçmiş görünüyor ve bu da siyasetin ağırlık merkezini mahkeme salonundan parti örgütüne kaydırıyor. Mansur Yavaş tartışması da tam bu boşlukta büyüyor; bir yerel yöneticinin tek bir görüşmesinin günlerce kulis konusu olması, muhalefet tabanının hâlâ yeni dengeye oturmadığını gösteriyor, dolayısıyla asıl netleşme kongre takviminin sonunda gelecek. Ekonomi tarafında ise devletin iki elini aynı anda kullandığını görüyoruz: bir yanda faizi %37'de sabit tutan sıkı para politikası, diğer yanda üreticiden rafa uzanan fiyat zincirine doğrudan müdahale eden bir denetim hamlesi. Tarım-ÜFE'nin aylık bazda gerilemesi bu yaklaşımın hiç değilse üretici fiyatlarında karşılık bulmaya başladığına işaret ediyor, ama vatandaşın markette hissedeceği fark aradaki halkaların ne kadar şeffaflaşacağına bağlı. Ay Uzay Aracı ile Bakü temaslarını da aynı çerçeveye koyuyorum; biri teknolojik kapasiteyi, diğeri bölgesel etkiyi büyütme iddiası taşıyor ve ikisi de kısa vadeli gündemin üstünde, uzun soluklu bir devlet aklının ürünü olarak okunmayı hak ediyor.

[SPIKER] Sporda gündem yoğun; Süper Lig'de 5. hafta geride kaldı ve tablo netleşti.

[SPIKER] Fenerbahçe, dün akşam Gaziantep FK deplasmanında golsüz berabere kaldı ve haftayı 7 puanla 11. sırada tamamladı. Sarı-lacivertliler 5 haftada 2 galibiyet, 1 beraberlik ve 2 mağlubiyet aldı; bu süreçte 8 puan kaybetti. Zirvede ise Galatasaray 13 puanla liderliğini korurken, Beşiktaş 12 puanla ikinci, Amed Sportif Faaliyetler 10 puanla üçüncü sırada yer aldı.

[SPIKER] Trabzonspor'da teknik direktör arayışı bugün kritik aşamaya geldi. Yönetimin İtalyan çalıştırıcı Stefano Pioli ile görüşmelerinde yıllık ücret, sözleşme süresi ve yardımcı ekip başlıkları konuşuluyor. Bordo-mavililerin masaya 2+1 yıllık ve yıllık 3 milyon euro artı performans primi içeren bir teklif koyduğu, İtalyan basınında ise Pioli'nin 2028'e kadar geçerli, 2029 opsiyonlu bir sözleşme talep ettiği belirtiliyor. Şu ana kadar iki taraftan da resmi bir açıklama gelmedi; anlaşma sağlanamazsa Şenol Güneş seçeneğinin gündemde olduğu ifade ediliyor.

[SPIKER] Karadeniz ekibinin hedefi, 19 Eylül'de oynanacak Galatasaray maçına yeni teknik direktörüyle çıkmak. O randevu öncesi sarı-kırmızılı cephede de bir sakatlık takibi var. Başakşehir karşılaşmasında sakatlanan Victor Osimhen'in durumu yakından izleniyor; Nijeryalı futbolcunun ilk 11'de yer almasa da maç kadrosunda bulunabileceği bildiriliyor.

[SPIKER] Voleybolda A Milli Erkek Takımımız Avrupa Şampiyonası'nda zorlu bir başlangıç yaşıyor. Filenin Efeleri, Romanya'nın Cluj-Napoca kentinde oynanan D Grubu ikinci maçında Fransa'ya 3-0 yenildi. Setler 25-19, 25-20 ve 25-18 sonuçlandı; karşılaşma 82 dakika sürdü. İlk maçında Almanya'ya 3-1 kaybeden ay-yıldızlı ekip için gruptaki kalan maç artık belirleyici konumda.

[SPIKER] Basketbolda ise Berlin'de düzenlenen FIBA Kadınlar Basketbol Dünya Kupası önceki gün sona erdi. Finalde Amerika Birleşik Devletleri, Fransa'yı 97-79 mağlup ederek kupayı 12. kez müzesine götürdü; bu, üst üste kazandığı 5. şampiyonluk oldu. İlk kez finale yükselen Fransa ikincilikle yetindi. Turnuvanın en değerli oyuncusu seçilen Breanna Stewart, 6 maçta 12,8 sayı, 7,3 ribaunt ve 2,8 asist ortalaması yakaladı.

[SPIKER] Takvim de hareketli. Bugün Ziraat Türkiye Kupası karşılaşmaları, Avrupa'da lig maçları ve Basketbol EuroLeague mücadeleleri ekranlarda olacak. Şampiyonlar Ligi'nde lig etabının ilk haftası geçtiğimiz hafta tamamlanmıştı; Galatasaray ve Fenerbahçe'nin ikinci hafta randevuları önümüzdeki günlerde oynanacak.

[SPIKER] Şimdi kültür ve sanat gündemine geçiyoruz.

[SPIKER] Türkiye Kültür Yolu Festivali'nin 19'uncu durağı Ankara oluyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın düzenlediği festival, 19-27 Eylül tarihleri arasında 9 gün boyunca başkentin dört bir yanına yayılacak. Anadolu Medeniyetleri Müzesi, CSO Ada Ankara, Ankara Resim ve Heykel Müzesi ile Hamamönü ve Ulucanlar sanat sokakları programın ana mekanları arasında. Başkent Millet Bahçesi'ndeki konser takviminde Gökhan Türkmen, Ceza, Derya Uluğ, Özcan Deniz ve Serkan Kaya gibi isimler yer alıyor; alanda 50'den fazla lezzet noktası kurulacak. Opera, bale, tiyatro ve müzikal gösterimlerinin yanı sıra keçe, ebru, çini ve seramik atölyeleri de ziyaretçilere açık olacak.

[SPIKER] Ayvalık Uluslararası Film Festivali dün akşam beşinci yaşını kutlayarak başladı. Ayvalık Belediyesi Büyük Park Amfitiyatrosu'ndaki açılış töreninde, bu yıl ilk kez verilen Geleceğin Sinemacıları Ödülü sahibini buldu. 200 bin lira değerindeki ödül, Alin Taşçıyan, Cem Kaya, Pelin Esmer, Berkay Ateş ve Elif Ergezen'den oluşan seçici kurul tarafından İsimsiz Eserler Mezarlığı filminin yönetmeni Melik Kuru'ya verildi. Törenin ardından Pedro Almodóvar'ın bu yıl Cannes'da yarışan yeni filmi Amarga Navidad, yani Buruk Noel, Türkiye'de ilk kez izleyiciyle buluştu. Festival 20 Eylül'e kadar sürecek.

[SPIKER] Televizyon dünyasında ise 78'inci Emmy Ödülleri dün gece Los Angeles'ta sahiplerini buldu. İlk sezonunu tamamlayan korku-komedi dizisi Widow's Bay, yani Dul Koyu, gecenin en çok ödül alan yapımı oldu ve 6 ödül kazandı. En iyi drama dizisi ödülü The Pitt'e gitti. Törenin öne çıkan ismi Matthew Rhys oldu; oyuncu, aynı yıl içinde iki ayrı başrol kategorisinde ödül alan ilk kişi olarak kayıtlara geçti. Töreni Mariska Hargitay sundu.

[SPIKER] Sahne sanatlarında da hareketli bir hafta var. Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğünce düzenlenen 33'üncü Uluslararası Aspendos Opera ve Bale Festivali, Antalya'da devam ediyor. Festival, 26 Eylül'e kadar Aspendos Antik Tiyatrosu'nda sanatseverleri ağırlayacak. İstanbul'da ise yeni sergi sezonu yarın açılacak sergilerle birlikte hızlanıyor.

[SPIKER] Gelelim önümüzdeki saatlerde ve günlerde yakından izleyeceğimiz başlıklara.

[SPIKER] Bu akşamın ve yarının bir numaralı gündemi piyasalarda. Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası Fed, iki günlük toplantısına bugün başladı; karar yarın akşam Türkiye saatiyle 21.00'de açıklanacak. Ağustos istihdam verisinin beklentilerin üzerinde gelmesinin ardından piyasalarda 25 baz puanlık bir faiz artırımı fiyatlanıyor. Karar metninin yanı sıra Fed'in enflasyon ve büyümeye dair vereceği mesajlar, dolar ve altın tarafında yön belirleyecek. Yurt içinde ise Merkez Bankası'nın 10 Eylül'de politika faizini yüzde 37'de sabit tutmasının ardından indirim beklentileri ekim ve aralık toplantılarına kaydı; ekonomistlerin bu haftaki değerlendirmeleri bu doğrultuda takip edilecek.

[SPIKER] Piyasaların bugünkü tablosuna da bakalım. BIST 100 endeksi güne yüzde 0,11 düşüşle 14.219,98 puandan başladı. Dolar 48,64 lira, euro 56,17 lira seviyesinde seyretti. Gram altının serbest piyasa satış fiyatı 6.752,03 lira, çeyrek altın ise 11.018,93 lira olarak kaydedildi. Ons altın yaklaşık 4.303 dolar seviyesinde işlem gördü.

[SPIKER] Ankara cephesinde emekli aylıkları başlığı öne çıkıyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in AK Parti kurullarında ekonomideki son durum ve 6 Eylül'de Resmî Gazete'de yayımlanan Orta Vadeli Program üzerine yaptığı sunumun ardından, en düşük emekli aylığına ilişkin çalışmanın tamamlanıp Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a sunulması bekleniyor. Nihai karar önümüzdeki günlerde açıklanabilir. Programda 2027 için yüzde 4,2 büyüme ve yüzde 21 enflasyon öngörülüyor. Ayrıca Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın Ay Uzay Aracı projesinde gelinen aşamaya dair açıklamaları da gün içinde izlenecek başlıklar arasında.

[SPIKER] Dış politikada yoğun bir hafta var. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Bakü temasları sürüyor. Asıl trafik ise gelecek hafta New York'ta: Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81'inci dönem üst düzey görüşmeleri 22 Eylül'de başlıyor, 190'a yakın ülkeden katılım bekleniyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 21 Eylül'de ABD'ye gitmesi ve Genel Kurul'a hitap etmesi öngörülüyor; Gazze'deki insani durumun konuşmanın ana başlığı olması bekleniyor. Gazze'de ateşkes teknik olarak sürüyor ancak ihlal iddiaları ve sağlık sistemine yönelik uyarılar gündemde kalmaya devam ediyor. Bir diğer kritik dosya, ABD ile İran arasında aylardır süren ve deniz trafiğine yansıyan gerilim. Hürmüz Boğazı hattındaki her yeni gelişme, petrol fiyatları üzerinden küresel enflasyon beklentilerini doğrudan etkiliyor.

[SPIKER] Sporda ise akşamın maçı var. A Milli Erkek Voleybol Takımımız, Avrupa Şampiyonası D Grubu'ndaki dördüncü karşılaşmasında saat 20.00'de Romanya ile karşı karşıya gelecek.

[SPIKER] Şimdi de hava durumuna geçiyoruz; Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün son değerlendirmelerine göre Balkanlar üzerinden gelen serin ve yağışlı hava ülke genelinde etkisini artırıyor.

[SPIKER] İstanbul'da bugün hava parçalı ve az bulutlu, öğle saatlerinden itibaren kentin kuzey kesimlerinde yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış görülüyor, sıcaklıklar 17 ile 25 derece arasında seyrediyor.

[SPIKER] Ankara bugünü parçalı bulutlu ve büyük ölçüde kuru geçiriyor; başkentte en düşük sıcaklık 12, en yüksek sıcaklık 26 derece olarak ölçülüyor.

[SPIKER] İzmir'de gündüz saatleri az bulutlu ve güneşli, ancak gece saatlerinde güney ve doğu ilçelerde kısa süreli sağanak bekleniyor, kentte sıcaklık 31 dereceye kadar çıkıyor.

[SPIKER] Yarına baktığımızda tablo değişiyor; İstanbul'da gök gürültülü sağanak yağış öne çıkıyor ve en yüksek sıcaklık 20 ile 25 derece bandına iniyor.

[SPIKER] Ankara'da yarın parçalı bulutlu bir hava ve yerel sağanak olasılığı var, sıcaklıklar 13 ile 25 derece arasında bekleniyor.

[SPIKER] İzmir ise yarın gök gürültülü sağanak yağışa teslim oluyor, sıcaklık 29 dereceye geriliyor.

[SPIKER] Meteoroloji, Marmara'nın kuzeyi, Karadeniz kıyıları ve Akdeniz'de kuvvetli sağanakların beklendiği 21 ili sayarak sel, su baskını, yıldırım ve ulaşımda aksama riskine karşı vatandaşları uyarıyor. Doğu Karadeniz'de sıcaklıkların 4 ila 6 derece düşeceği kaydediliyor.

[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.