2026-09-13 · 38 dk
İsveç'te parlamento seçimi sandık başında, Endonezya'da 243 kişilik feribotun alabora olmasının ardından yaklaşık 130 kişi için arama kurtarma sürüyor ve Hürmüz Boğazı'ndaki gemi saldırıları Brent petrolü 100 doların üzerine taşıdı. Yapay zeka cephesinde Dario Amodei'nin "yavaşlayalım" çağrısına Trump'tan ret geldi, OpenAI halka arzı erteledi, DeepSeek ve Cognition yeni modellerini duyurdu. Yurt içinde Merkez Bankası faizi yüzde 37'de sabit tuttu, 12 Eylül'ün 46. yılında seçim takvimi tartışması alevlendi ve 2026-2027 eğitim yılı yarın başlıyor.
[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün on üç Eylül iki bin yirmi altı, Pazar. Ben Pınar.
[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.
[SPIKER] Dünya ve ABD masasında bugün epey hareketli bir tablo var; Avrupa'da sandık başındaki bir ülke, Asya'da sürüyor olan bir arama kurtarma çalışması ve Orta Doğu'da yeniden tırmanan bir gerilim. Sırayla alalım.
[SPIKER] İsveç bugün sandık başında. Parlamento seçimleri için oy verme işlemi sürüyor, sandıkların yerel saatle 20.00'de kapanması ve ilk güvenilir sonuçların birkaç saat sonra gelmesi bekleniyor. Kampanyanın son haftalarına kadar anketler merkez sol muhalefetin iktidardaki sağ bloğun bir adım önünde olduğuna işaret ediyordu; ancak Başbakan Ulf Kristersson son düzlükte farkı kapattı, rakibi Magdalena Andersson'un liderliğindeki Sosyal Demokratlar ise bir miktar oy kaybetti. Bu seçimi Avrupa açısından kritik kılan asıl başlık şu: Sağ blok kazanırsa, Sweden Democrats, yani İsveç Demokratları ilk kez doğrudan hükümete girebilir. Parti 2022 seçimlerinde %20,5 oy alarak sağ kanadın en büyük gücü hâline gelmiş, ancak o dönem hükümetin dışında kalıp dışarıdan destek vermişti.
[SPIKER] Ukrayna'dan gelen bir haber, savaşın Avrupa Birliği sınırına ne kadar yaklaştığını gösterdi. Bu sabah Kiev'den Varşova'ya giden yolcu treninin lokomotifi, Polonya sınırına yalnızca 2 kilometre mesafede bir insansız hava aracıyla vuruldu. Trende 208 yolcu bulunuyordu; Ukrayna Demiryolları önceden alınan uyarı sayesinde ekibin gerekli önlemi aldığını, yaralanan olmadığını bildirdi. Rusya'nın gece boyunca ülkenin batısına yönelttiği saldırılarda, Yahodin-Dorohusk sınır kapısı yakınındaki bir akaryakıt istasyonu da hedef alındı. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha saldırıyı, savaşın doğrudan Birlik ve NATO kapılarını çalması olarak nitelendirdi ve Avrupa'yı yaptırımları artırmaya çağırdı. Polonya tarafı da sınırındaki tehdidin artık soyut değil somut olduğu uyarısını yineledi.
[SPIKER] Endonezya'da büyük bir deniz faciası yaşanıyor. Bu sabahın erken saatlerinde, 243 kişiyi taşıyan KM Virgo Transport 8 adlı yolcu feribotu, Java Denizi'nde şiddetli hava koşulları içinde alabora oldu. Gemi Doğu Java'daki Surabaya limanından Güney Kalimantan'daki Banjarmasin'e gidiyordu; kaptanın son telsiz anonsunda dalga yüksekliğinin 3 metreye ulaştığını bildirdiği, ardından geminin ağır şekilde yan yattığı yönünde imdat sinyali verdiği aktarıldı. Şu ana kadar 6 kişinin cansız bedenine ulaşıldı, 107'den fazla kişi kurtarıldı, yaklaşık 130 kişiden ise haber alınamıyor. Olay yerine ilk ulaşanlar bölgedeki ticari gemiler oldu; Endonezya donanmasına ait 4 savaş gemisi, arama kurtarma botları ve hava unsurları ters dönmüş gövdenin çevresinde taramayı sürdürüyor.
[SPIKER] Orta Doğu'da kırılgan denge yeniden sarsıldı. Dün Hürmüz Boğazı'ndaki Kışm Adası ile Hengam Adası açıklarında bir İran ticari gemisi vuruldu; olayda 1 kişi hayatını kaybetti, 3 kişi yaralandı, gece boyunca bölgede çok sayıda patlama duyuldu. İran'da bazı sert yanlısı unsurların, ülke yönetiminin bilgisi dışında denizdeki hedeflere saldırı düzenlediği ve bunun barış sürecini fiilen sabote ettiği iddiaları gündemde. Zamanlama da dikkat çekici: Saldırı, İran ile Körfez ülkelerinin kapalı deniz güzergâhını görüşmek üzere Umman'da bir araya gelmesinden yalnızca bir gün önce gerçekleşti. Hatırlatalım, taraflar nisan ayında ateşkeste, haziranda ise bir mutabakat zaptında anlaşmıştı; ancak temmuzdan bu yana boğazdan geçen ticari gemilere yönelik saldırılar aralıklarla devam ediyor.
[SPIKER] Gazze'den de yeni bir kayıp haberi geldi. Gazze şehrinin Tel el-Heva mahallesinde bir araca düzenlenen İsrail hava saldırısında en az 2 kişi hayatını kaybetti, 13 kişi yaralandı. İsrail ordusundan yapılan açıklamada iki Hamas mensubunun hedef alındığı belirtildi. Bu saldırı, geçen yılın ekim ayında Amerika Birleşik Devletleri'nin arabuluculuğunda varılan ateşkesten bu yana bölgede neredeyse günlük hâle gelen operasyonlar zincirinin son halkası. Sahadaki tablo, kâğıt üzerindeki ateşkesin hâlâ ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor.
[SPIKER] Amerika Birleşik Devletleri'nde gündemin ilk sırasında ekonomi var. Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası'nın para politikası kurulu 15-16 Eylül'de toplanıyor ve piyasalarda 25 baz puanlık bir faiz artışı ihtimali %60 civarında fiyatlanıyor; bu adım atılırsa politika faizi %3,75 ile %4 aralığına çıkacak. Başkan Donald Trump ise bugün yinelediği açıklamasında ABD'nin dünyanın en düşük faiz oranlarına sahip olması gerektiğini savundu. Kendi atadığı Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh ise geçtiğimiz ay Jackson Hole'daki konuşmasında bankanın önceliğinin fiyat istikrarı olduğunu, enflasyonun hedefe yeterli hızda indiğinden emin olunması gerektiğini söylemişti. Aynı gün ülkenin iç gündeminde bir yargı kararı da öne çıktı: Federal bir hâkim, İç Güvenlik Bakanlığı'nın FEMA, yani Federal Acil Durum Yönetimi Ajansı'nın personelini yaklaşık %50 azaltma planını hukuka aykırı buldu ve bu adımın afet müdahale kapasitesini zayıflatacağını belirtti. Bunun yanı sıra yaklaşık 200 bin El Salvadorlu göçmenin geçici koruma statüsü, süre dolarken hâlâ belirsizliğini koruyor.
[SPIKER] Barış, masada sandık da var, denizde arama kurtarma da, faiz de... Sen bu tabloya bakınca ne görüyorsun?
[YORUMCU] Ben bugünün başlıklarında ortak bir temayı görüyorum Pınar: Kurumların ve anlaşmaların, sahadaki gerçekliğe yetişmekte zorlandığı bir dönemden geçiyoruz. İsveç'teki sandık, Avrupa'da uzun süredir devam eden bir eğilimin en net testlerinden biri; göç, güvenlik ve suç başlıkları ekonomik tartışmaların önüne geçtiğinde seçmen davranışının nasıl değiştiğini bu akşam somut rakamlarla göreceğiz, ve sonuç ne olursa olsun İsveç Demokratları'nın merkez sağ üzerindeki ağırlığının kalıcılaştığı açık. Kiev-Varşova treninin Polonya sınırına 2 kilometre kala vurulması ise ayrı bir kategori; burada mesele tek bir olayın bilançosu değil, bir çatışmanın fiziksel sınırının ittifak sınırına bu kadar yaklaşmış olması, ki bu tür temaslar yanlış hesaplama riskini doğrudan yükseltiyor. Hürmüz'deki saldırının, İran ile Körfez ülkelerinin görüşmesinden bir gün önce gelmesi de tesadüf gibi durmuyor; masadaki mutabakatlar, o masada oturmayan aktörler tarafından fiilen askıya alınabiliyorsa, anlaşmanın kendisi kadar kimin uyguladığı da kritik hâle geliyor. Ekonomi tarafında ise Washington'da klasik bir gerilim var: Siyasetin tercihi büyümeyi destekleyecek düşük faiz, merkez bankasının önceliği ise enflasyonun kalıcı biçimde hedefe inmesi; önümüzdeki hafta çıkacak karar, yalnızca faiz seviyesi açısından değil, kurumsal bağımsızlığın nasıl okunacağı açısından da izlenecek. Endonezya'daki faciayı da unutmamak gerekiyor; 130 kişinin hâlâ kayıp olduğu bir aramada ilk 24 saat belirleyici, ve umuyoruz ki akşam saatlerinde gelen haberler olumlu yönde olur.
[SPIKER] Teknoloji ve yapay zeka cephesinde de gün yoğun geçti, gelin başlıklara bakalım. Yapay zeka dünyasının en çok konuşulan metni, Anthropic Üst Yöneticisi Dario Amodei'nin dün yayımladığı "We Must Pace the Frontier", yani "Sınırda Hızımızı Ayarlamalıyız" başlıklı yazısı oldu. Amodei, kendi kendini geliştiren yapay zeka sistemlerinin denetimsiz bırakılması halinde 6 ila 12 ay içinde ciddi güvenlik sorunlarına yol açabileceğini savundu ve şirketin bağımsız değerlendiricilere kalıcı erişim ile yayın hakkı tanıyacağını duyurdu.
[SPIKER] Bu çağrıya en dikkat çekici yanıt Washington'dan geldi. ABD Başkanı Donald Trump, bugün yaptığı açıklamada araştırmaların yavaşlatılması taleplerine sıcak bakmadığını belirterek, yapay zekada öne geçen tarafın genel rekabette de kazanacağını söyledi. Böylece güvenlik endişeleriyle ABD-Çin teknoloji yarışı arasındaki gerilim, doğrudan siyasi düzeye taşınmış oldu.
[SPIKER] Aynı tartışmanın finans ayağında ise OpenAI var. Şirketin Üst Yöneticisi Sam Altman, Fortune dergisine verdiği demeçte OpenAI'ın 2026 içinde halka arz edilmeyeceğini açıkladı. Altman, güvenlik başlığında yapılması gereken işler varken halka açılmanın yanlış bir zamanlama olacağını söyledi. Şirket için daha önce 1 trilyon dolarlık bir değerleme üzerinden halka arz senaryoları konuşuluyordu.
[SPIKER] Model yarışında ise hız kesilmiyor. Çinli DeepSeek, dün 552 milyar parametreli yeni modeli V4.1 Flash'ı yayımladı; bu, önceki sürümün 284 milyar parametresinin neredeyse iki katı ve şirket fiyatları düşürdüğünü duyurdu. Aynı gün Cognition adlı girişim, kodlama odaklı SWE-2 modelinin sektörün üst sıralarındaki modellere yakın bir başarım sunduğunu, buna karşılık yaklaşık %64 daha düşük maliyetle çalıştığını açıkladı.
[SPIKER] Güvenlik tarafında ise işin karanlık yüzü var. Siber güvenlik araştırmacılarının dün paylaştığı bulgulara göre, yüzlerce yapay zeka ajanını eş zamanlı kullanan bir saldırgan grubu, baskı yönetim yazılımı PaperCut'taki açıkları kullanarak 48 ülkede 395 kuruma ait 440 sunucuyu ele geçirdi. Saldırganların ilk sızmayı dört saatten kısa sürede tamamlaması, otomatikleşen saldırıların hızını gösteren bir örnek olarak kayda geçti.
[SPIKER] Türkiye'den de güzel bir haberle bitirelim. TEKNOFEST 2026 Yapay Zekâ Film Yarışması'nın finali bugün İstanbul Karaköy Palas'ta yapılıyor. "Yapay Zekâ Çağında İnsan Faktörü" temasıyla düzenlenen yarışmaya 598 takım başvurdu, finale kalan 12 ekip 2 ila 5 dakikalık kısa filmlerini jüriye sundu. Toplam 450 bin lira ödül dağıtılacak, birinciyi 180 bin lira bekliyor. Barış, bu tablo epey karışık geldi bana; sen ne dersin?
[YORUMCU] Bugünün başlıklarına tek tek bakınca dağınık görünüyor ama aslında hepsi aynı sorunun etrafında dönüyor: teknoloji, onu denetleyecek mekanizmalardan daha hızlı ilerliyor. Bir tarafta bir şirketin üst yöneticisi "yavaşlayalım" diyor, diğer tarafta DeepSeek ve Cognition'ın aynı hafta içinde daha güçlü ve daha ucuz modeller çıkarması, yavaşlamanın piyasa mantığına ne kadar ters olduğunu gösteriyor; üstelik burada mesele sadece şirketler değil, devletlerin stratejik rekabeti. PaperCut saldırısı da bu tartışmayı teoriden çıkarıp masaya koyuyor, çünkü aynı ajan mimarisi savunma tarafında da kullanılabilir ve asıl belirleyici olan, kurumların bu hıza uyum sağlayıp sağlayamayacağı. OpenAI'ın halka arzı ertelemesi ise bence en somut sinyal: güvenlik artık bir iletişim başlığı değil, doğrudan şirket değerlemesini etkileyen bir değişken. TEKNOFEST'teki film yarışması da madalyonun öbür yüzü; aynı teknoloji genç ekiplerin elinde üretim aracına dönüşüyor ve Türkiye'nin bu alanda kendi yetenek havuzunu kurması uzun vadede en kıymetli yatırım olacak.
[SPIKER] Gelelim ekonomi ve piyasalar bölümüne; haftayı geride bırakırken hem yurt içinde hem küresel tarafta masamızda epey veri birikti. Borsa İstanbul haftanın son işlem gününü alıcılı tamamladı. BIST 100 endeksi cuma günü yüzde 0,51 değer kazanarak 14.467,25 puandan kapandı, toplam işlem hacmi 223,1 milyar lira oldu. Gün içinde en yüksek 14.540,01 puanı gören endekste bankacılık endeksi yüzde 1,25, holding endeksi yüzde 0,41 primlendi. Döviz tarafında tablo görece sakin seyretti; dolar 48,52 lira, euro ise 56,33 lira bandında işlem gördü. Altında ise rekor serisinin ardından bir soluklanma var. Ons altın 4.349 dolar seviyesinde bulunuyor, gram altın 6.784 lirada. Ons fiyatı böylece üst üste üçüncü haftasını da kayıpla kapatmış oldu, ama yıl başından bu yana tarihi zirvelerin sayısı 50'yi geçmiş durumda.
Merkez Bankası cephesinde, Para Politikası Kurulu eylül toplantısında politika faizini yüzde 37'de sabit tuttu. Gecelik borç verme faizi yüzde 40, gecelik borçlanma faizi ise yüzde 35,5 olarak belirlendi. Karar metninde enflasyondaki düşüş eğiliminin sürdüğü teyit edilirken, hizmet enflasyonu ve ücret dinamiklerinden kaynaklanan risklerin korunduğu vurgulandı. Kurul, sıkı para politikası duruşunun orta vadeli yüzde 5 hedefine ulaşılana kadar süreceğini ve kararların veri odaklı alınmaya devam edeceğini belirtti.
Ödemeler dengesi tarafında da dikkat çeken bir rakam vardı. Merkez Bankası'nın temmuz ayı verilerine göre cari işlemler hesabı 36 milyon dolar fazla verdi. Altın ve enerji hariç tutulduğunda fazla 4 milyar 972 milyon dolara çıkıyor. Aynı ayda ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 5 milyar 579 milyon dolar olurken, yıllıklandırılmış cari açık 40,7 milyar dolar seviyesine geriledi. Hizmetler dengesi ise yıllık bazda 63,5 milyar dolar fazla verdi.
Enerji piyasasında gündem Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim. Brent petrolün varil fiyatı hafta içinde 107 doların üzerini test ettikten sonra, haftanın son gününde 3,02 dolar gerileyerek 104,61 dolardan kapandı. Bölgedeki tanker ve gemi saldırılarının ardından boğazdan geçen günlük ticari gemi sayısı 10'a kadar düştü; bu, mayıs ayından bu yana görülen en düşük seviye. Fiyatlardaki kısmi geri çekilmede arz endişelerinin yanı sıra güçlenen dolar ve faiz beklentileri etkili oldu.
Küresel tarafta ise gözler bu haftaya çevrildi. Amerika Birleşik Devletleri'nde ağustos ayı tüketici fiyatları verisinde çekirdek enflasyon aylık yüzde 0,3 arttı. University of Michigan, yani Michigan Üniversitesi'nin tüketici güven endeksi 51,0 beklentisinin altında kalarak 47,8'e geriledi. Federal bütçe ise ağustosta 166,8 milyar dolar açık verdi. Bütün bu veriler, Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası'nın 15 ve 16 Eylül'de yapacağı toplantı öncesinde fiyatlanıyor; piyasa, enflasyonun yumuşaması halinde yıl sonuna kadar daha geniş bir indirim ihtimalini masada tutuyor.
Barış, tabloya baktığında seni en çok ne düşündürüyor bu hafta?
[YORUMCU] Beni en çok düşündüren şey, iki farklı hikâyenin aynı anda akıyor olması. Bir yanda yurt içinde dezenflasyon patikasının korunduğu, cari dengede kayda değer bir iyileşme sağlandığı ve Merkez Bankası'nın acele etmeden pozisyonunu koruduğu bir tablo var; bu, oynaklığı düşüren bir çapa. Diğer yanda Hürmüz kaynaklı enerji riski var ki petrolün 100 doların üzerinde kalıcılaşması, enerjide net ithalatçı olan bir ekonomi için hem cari dengeyi hem de maliyet enflasyonunu doğrudan zorlayacak bir değişken. Altındaki rekor serisinin ardından gelen üç haftalık geri çekilmeyi de bu yüzden bir trend dönüşü değil, ABD Merkez Bankası kararı öncesi pozisyon ayarlaması olarak okumak daha doğru. Kısacası bu hafta yerel dinamiklerden çok dışarıdan gelen başlıklar yön verecek; çarşamba akşamı açıklanacak karar ve projeksiyonlar, hem kurda hem borsada asıl fiyatlamayı belirleyecek.
[SPIKER] Türkiye masasına geçiyoruz; bugün yurt içi gündem hem siyasetin hem ekonominin başlıklarıyla oldukça yoğundu.
[SPIKER] Dün 12 Eylül darbesinin 46. yıl dönümüydü ve gün, siyasetin tüm kanatlarından gelen mesajlarla geçti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Samsun Şehir Hastanesi'nin açılış töreninde yaptığı konuşmada darbeler dönemine atıfla, ülkenin kalkınma yolculuğunun bir daha kesintiye uğratılmasına izin verilmeyeceğini söyledi ve Türkiye'de darbeler defterinin kapandığını ifade etti. Erdoğan, geçtiğimiz günlerde Rize'de yaptığı konuşmada da siyasetin üslubuna değinerek cephe siyasetinden uzaklaşılması gerektiğini vurgulamıştı. Yıl dönümü dolayısıyla Meclis'te grubu bulunan partilerin genel başkanları da yazılı ve sözlü mesajlar yayımladı; darbe döneminin hukuk ve temel haklar açısından bıraktığı miras, mesajların ortak başlığı oldu.
[SPIKER] Muhalefet cephesinde gün, İstanbul'da yapılan bir mitingle geçti. YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Üsküdar'da düzenlenen "Karar Milletindir" mitinginde konuştu. Özel konuşmasında 12 Eylül darbesini tarihte karanlık bir sayfa olarak nitelendirdi ve sandık üzerindeki her türlü vesayete karşı olduklarını söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yaklaşan seçimlere ilişkin sözlerine de yanıt veren Özel, seçimlerin yenilenmesi çağrısını yineledi ve emekli aylıklarının alım gücünü siyasetin ana başlığı hâline getireceklerini belirtti. Miting, YENİ Parti'nin kuruluşundan bu yana düzenlediği en kalabalık İstanbul buluşmalarından biri olarak kayda geçti.
[SPIKER] Seçim takvimi tartışması da bugün yeni bir boyut kazandı. AK Parti Seçim İşleri Başkanı Ali İhsan Yavuz, seçimlerin takvime uygun biçimde 2028'de yapılacağı kanaatinde olduğunu söyledi. Yavuz ayrıca anayasal çerçeveyi hatırlatarak, seçimin bir hafta dahi öne alınması hâlinde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yeniden aday olabileceğini ifade etti. Bu açıklama, erken seçim ihtimalinin hem iktidar hem muhalefet kanadında haftalardır sürdürdüğü tartışmayı yeniden alevlendirdi.
[SPIKER] Ana muhalefetteki hukuki süreçte gözler yine Yargıtay'da. Cumhuriyet Halk Partisi'nin 38. Olağan Kurultayı'na ilişkin mutlak butlan dosyası, adli tatilin sona ermesinin ardından Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin gündeminde. Kararın onanması ya da bozulması ihtimali, partinin yönetim yapısını doğrudan etkileyecek. Bu arada mahkeme kararıyla genel merkezde göreve dönen Kemal Kılıçdaroğlu yönetimi, olağan kurultaya giden takvimi işletmeye devam ediyor. Açıklanan takvime göre güncel üye listeleri 21 Eylül'de Yargıtay Başkanlığı'na teslim edilecek, 28 Eylül'de üye çizelgeleri örgütlerde askıya çıkacak. İlçe kongre delegelerinin seçimi 11 Kasım'da yapılacak, ilçe kongreleri 12 Aralık'ta, il kongreleri ise 16 Ocak 2027'de başlayacak. Büyük Olağan Kurultay için işaret edilen tarih ise 2027 ilkbaharı. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş'ın konumuna ilişkin basında yer alan bazı iddialar da bugün gündemdeydi; ancak bu iddialara dair doğrulanmış resmî bir açıklama bulunmuyor.
[SPIKER] Yargı gündeminde bir başka başlık, İstanbul Büyükşehir Belediyesi soruşturmaları kapsamındaki davalar. Büyükçekmece 21. Asliye Ceza Mahkemesi'nde görülen ve Ekrem İmamoğlu'nun da aralarında bulunduğu 12 sanığın görevi kötüye kullanma iddiasıyla yargılandığı davanın 22 Eylül'deki duruşmasının, Marmara Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü'ndeki 4 numaralı salonda yapılmasına karar verildi. Mahkeme gerekçesinde, sanık ve avukat sayısı ile beklenen katılım yoğunluğu karşısında mevcut salonun fiziki kapasitesinin yetersiz kalacağına işaret etti. İmamoğlu'nun avukatının müvekkilinin yüz yüze savunma yapmak istediğine dair dilekçesi de dosyaya girmişti. Benzer bir salon değişikliği kararı, geçtiğimiz günlerde Tuzla dosyası için de alınmıştı.
[SPIKER] Ekonomiye geçelim. Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, 10 Eylül'deki toplantısında politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit bıraktı. Gecelik borç verme faizi yüzde 40, gecelik borçlanma faizi ise yüzde 35,5 olarak korundu. Karar, piyasa beklentileriyle örtüştü; Merkez Bankası ocak ayında faizi yüzde 38'den yüzde 37'ye çekmiş, sonraki toplantılarda bu seviyeyi değiştirmemişti. Enflasyon tarafında ise Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre ağustosta tüketici fiyatları aylık yüzde 1,84 arttı, yıllık enflasyon 0,24 puan gerileyerek yüzde 31,51 oldu. Bu veriyle birlikte eylül ayında yenilenecek kira sözleşmelerinde uygulanabilecek zam tavanı yüzde 31,79 olarak belirlendi. Piyasa tarafında dolar kuru 48,53 lira seviyesinde bulunuyor. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftanın son işlem gününü yüzde 0,51 değer kazanarak 14.467,25 puandan tamamladı. Gram altın ise hafta sonuna göre yüzde 0,87 gerileyerek 6.830 lira civarında işlem gördü; ons altın 4.350 dolar bandında seyrediyor. Merkez Bankası'nın ağustos ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'nde yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,43'e, yıl sonu dolar kuru beklentisi ise 51,66 liraya yükselmişti.
[SPIKER] Ve yurt içinde milyonlarca aileyi ilgilendiren başlık: 2026-2027 eğitim öğretim yılı yarın başlıyor. İçişleri Bakanlığı'nın talimatıyla 81 ilde okullar ve çevresinde güvenlik tedbirleri artırıldı. Bu kapsamda 31 bin okul bahçe görevlisi görevlendirilecek; asayiş, narkotik ve trafik denetimleri okul çevrelerinde yoğunlaştırılacak. Okul servislerine yönelik denetimler de ilk haftadan itibaren sıkılaştırılıyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü ise ilk gün için Marmara'nın kuzeyi, Batı Karadeniz'in batısı ve Van'ın doğu çevrelerinde sağanak beklendiği uyarısını yaptı. Barış, Türkiye masası bugün epey kalabalıktı; sen ne dersin, bu tabloda öne çıkan ne?
[YORUMCU] Bence bugünün asıl hikâyesi, siyasetin tamamen bir takvim tartışmasına kilitlenmiş olması. Bir yanda iktidar kanadından 2028 vurgusu geliyor, diğer yanda muhalefet seçimin yenilenmesini istiyor; ama ikisinin de arka planında aynı soru duruyor, yani kimin hangi tarihte hangi hukuki zeminde sahaya çıkacağı. Ana muhalefetteki mutlak butlan dosyasının Yargıtay'da beklemesi ve buna paralel işleyen kurultay takvimi, muhalefetin 2027 ilkbaharına kadar enerjisinin önemli bölümünü kendi iç örgütlenmesine ayıracağını gösteriyor; bu da doğal olarak gündem belirleme kapasitesini etkiliyor. Ekonomi tarafında ise tablo daha sakin: faizin yüzde 37'de sabit kalması ve yıllık enflasyonun yüzde 31,51'e gerilemesi, dezenflasyonun yavaş ama devam ettiğine işaret ediyor. Yalnız burada kritik nokta şu; kira zam tavanının yüzde 31,79 olması, hanehalkının hissettiği enflasyonla manşet rakam arasındaki farkın siyasetin dilini belirlemeye devam edeceğini söylüyor. Yani önümüzdeki aylarda seçim tartışması ne kadar hararetlenirse hararetlensin, sandığın kaderini asıl belirleyecek olan emekli aylığı, kira ve market fişi olacak gibi görünüyor.
[SPIKER] Spor gündeminde yoğun bir pazar var, sahalardan ve pistlerden gelen son gelişmelerle devam ediyoruz.
[SPIKER] Trendyol Süper Lig'in 5. haftasında Trabzonspor, Konya deplasmanından eli boş döndü. Tümosan Konyaspor, daha 2. dakikada Toth'un attığı golle öne geçti ve karşılaşmayı 1-0 kazandı. Bu sonuçla ev sahibi ekip sezonun ilk puanlarını hanesine yazarken, bordo-mavililer ikinci yenilgisini alarak 7 puanda kaldı. Haftanın kapanış maçında ise bu akşam saat 20.00'de RAMS Park'ta Galatasaray, Kocaelispor'u konuk ediyor. 10 puanla zirvede bulunan sarı-kırmızılılar, 9 puanla üçüncü sıradaki Körfez ekibi karşısında liderliğini pekiştirmeyi hedefliyor. Ev sahibinde sakatlıkları süren Victor Osimhen, Mario Lemina ve Wilfried Singo forma giyemiyor.
[SPIKER] Avrupa kupalarında ise Beşiktaş için geri sayım başladı. Siyah-beyazlılar, UEFA Avrupa Ligi lig aşamasındaki ilk maçında 17 Eylül Perşembe akşamı Olympique de Marseille, yani Marsilya'yı ağırlayacak. Takım, bugün yaptığı antrenmanla bu karşılaşmanın hazırlıklarına başladı.
[SPIKER] Voleybolda A Milli Erkek Takımımız, 2026 CEV Avrupa Şampiyonası D Grubu'ndaki üçüncü maçında İsviçre ile karşı karşıya geldi. Romanya'nın Cluj-Napoca kentindeki BT Arena'da oynanan mücadelede Filenin Efeleri ilk seti 25-23 kazanarak öne geçti. Adis Lagumdzija ilk sette 7 sayıyla takımının en skorer ismi oldu. Milliler, grupta Almanya'ya 3-1, Fransa'ya da 3-0 yenilmişti; turnuvada son 16 turuna kalabilmek için bu maçtan galibiyetle ayrılmaları büyük önem taşıyor. Ay-yıldızlılar yarın ev sahibi Romanya ile, 16 Eylül'de de Letonya ile karşılaşacak.
[SPIKER] Motor sporlarında Formula 1 heyecanı Madrid'de yaşandı. Yeni Madring pistinde düzenlenen İspanya Grand Prix'sini Mercedes pilotu Kimi Antonelli kazandı. Genç sürücü, ikinci sıradan başladığı yarışta Max Verstappen'in 4,351 saniye önünde damalı bayrağı gördü; üçüncülüğü ise dün pole pozisyonunu alan Lando Norris elde etti. Bu, Antonelli'nin sezondaki 8. galibiyeti oldu ve İtalyan pilot, sürücüler klasmanındaki farkı 81 puana çıkardı. Sezonun 23 yarışından 14'ü geride kaldı.
[SPIKER] Basketbolda ise gözler Berlin'e çevrildi. FIBA 2026 Kadınlar Basketbol Dünya Kupası'nda şampiyon bu akşam saat 21.00'de belli olacak. Finalde Amerika Birleşik Devletleri ile Fransa karşılaşacak. Yarı finalde İspanya'yı geçen Amerikan ekibi 13. kez finalde ve 12. kez kupayı kaldırmayı hedefliyor. Ev sahibi Almanya'yı eleyen Fransa ise tarihinde ilk kez bu turnuvada final oynuyor.
[SPIKER] Kültür ve sanat gündemine geçiyoruz.
[SPIKER] İstanbul'da Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'ndeki restorasyonda yeni bir aşamaya geçildi. Ana kubbedeki çalışmalar sürerken, uzmanların yaptığı modelleme ve statik analizler doğu yarım kubbede de güçlendirme gerektiğini ortaya koydu. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un bu hafta paylaştığı bilgilere göre, yarım kubbeye erişim için çelik bir çalışma platformu kurulacak; mozaikler, kalem işleri ve mihrap duvarındaki mermer yüzeyler temizlikten ve onarımdan geçirilecek. Bilim Kurulu ile Koruma Kurulu gözetiminde yürütülen süreçte ibadet ve ziyaret akışı geçici düzenlemelerle devam edecek.
[SPIKER] Kültür diplomasisi cephesinde ise gözler Japonya'da. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, 14 ve 15 Eylül'de Tokyo'da "70 Yıl Sonra Yeniden Görülen Japonya" başlıklı bir fotoğraf sergisi ve kitap tanıtımı düzenliyor. Yunus Emre Enstitüsü'nün Tokyo şubesinde açılacak sergide, usta fotoğrafçı İzzet Keribar'ın 1956 ve 1957 yıllarında Japonya'da çektiği kareler yer alacak. Aynı fotoğrafları bir araya getiren kitap da programda tanıtılacak; etkinliğe diplomasi, akademi, medya ve sanat dünyasından davetliler katılacak.
[SPIKER] Dünya televizyonculuğunun en çok konuşulan gecesi de kapıda. 78. Primetime Emmy Ödülleri yarın Los Angeles'ta, Peacock Theater'da, yani Peacock Salonu'nda sahiplerini buluyor. Törenin sunuculuğunu oyuncu Mariska Hargitay üstleniyor; böylece ödüller 15 yıl aradan sonra ilk kez bir kadın sunucuyla ekrana geliyor. Adaylar 8 Temmuz'da açıklanmıştı, değerlendirmeye Haziran 2025 ile Mayıs 2026 arasında ilk gösterimini yapan yapımlar girdi. Gece NBC ekranlarından ve Peacock platformundan aynı anda yayımlanacak.
[SPIKER] Yurt içinde sinema salonları da hareketli bir haftayı geride bırakıyor. Komediden animasyona, gerilimden drama uzanan 13 yeni yapım seyirciyle buluştu. Haftanın en çok merak edilen filmi, Sandra Bullock ve Nicole Kidman'ı 28 yıl sonra yeniden bir araya getiren "Aşkın Büyüsü 2". Léa Seydoux'nun başrolünü paylaştığı bilim kurgu ve dram karışımı "İçimdeki Yabancı" da eleştirmenlerin ilgisini çeken yapımlar arasında. 2001 yapımı animasyon "Arabalar" ise yeniden vizyona girerek küçük izleyicilerle buluştu.
[SPIKER] Antalya'da ise 33. Uluslararası Aspendos Opera ve Bale Festivali, dün başlayan programıyla 26 Eylül'e kadar antik tiyatroda sanatseverleri ağırlamayı sürdürüyor.
[SPIKER] Şimdi de önümüzdeki saatlerde ve günlerde gözümüzü ayırmayacağımız başlıklara bakalım.
[SPIKER] İlk sırada Hürmüz Boğazı var. Bugün United Kingdom Maritime Trade Operations, yani Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları, boğazdan geçiş yapan bir gemiye mermi isabet ettiğini, gemide yangın çıktığını ve mürettebatın tahliye edildiğini duyurdu. İran devlet medyası da ülkenin güney kıyılarında bir ticaret gemisinin vurulduğunu, olayda 1 kişinin öldüğünü, 3 kişinin yaralandığını bildirdi. Brent petrolün varil fiyatı temmuzdan bu yana ilk kez 100 doların üzerine çıkmış durumda. Geçen hafta gemi takip verilerinde 24 saatte boğazdan yalnızca 6 geminin geçtiği görülmüştü. Önümüzdeki günlerde hem sigorta ve navlun maliyetlerini hem de akaryakıt fiyatlarına yansımayı yakından izleyeceğiz.
[SPIKER] Diplomasi cephesinde, Yeni Delhi'de toplanan 18. BRICS Zirvesi bugün Yeni Delhi Bildirgesi'nin kabulüyle sona erdi. Metinde çok taraflılığa bağlılık, yerel para birimleriyle ticaretin teşviki ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi reformu öne çıktı. Filistin yönetimi, bildirgede iki devletli çözüme ve Filistin'in Birleşmiş Milletler'e tam üyeliğine verilen desteği memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Gazze'deki ateşkes sürecinin bu hafta nasıl ilerleyeceği ayrı bir takip başlığı olacak.
[SPIKER] Piyasalar açısından haftanın kilit randevusu Amerika Birleşik Devletleri'nde. Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası, 15 ve 16 Eylül'de toplanacak; faiz kararı 16 Eylül Çarşamba günü Türkiye saatiyle 21.00'de açıklanacak. Banka temmuzdaki toplantısında politika faizini yüzde 3,50 ile 3,75 aralığında sabit tutmuştu. Beklentiler ağırlıklı olarak bu seviyenin korunması yönünde; ancak enerji kaynaklı fiyat baskısı nedeniyle artırım ihtimalini fiyatlayan kurumlar da var. Karardan hemen sonra Başkan Kevin Warsh'ın yapacağı değerlendirme, kurda ve altında yönü belirleyecek.
[SPIKER] Yurt içinde ekonomi takvimi yoğun. Hazine ve Maliye Bakanlığı 15 Eylül Salı günü ağustos ayı merkezi yönetim bütçe gerçekleşmelerini açıklayacak. 17 Eylül Perşembe günü ise Türkiye İstatistik Kurumu'ndan ağustos ayı konut ve iş yeri satış istatistikleri gelecek. Hatırlatalım, Merkez Bankası 10 Eylül'deki toplantısında politika faizini yüzde 37'de sabit bırakmış, gecelik borç verme faizini yüzde 40, borçlanma faizini yüzde 35,5 seviyesinde tutmuştu.
[SPIKER] Siyaset ve açılış gündeminde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bugün Samsun Şehir Hastanesi'nin açılış törenine katılıyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ise yarın Konya'da, Necmettin Erbakan Üniversitesi'nin 2026-2027 akademik yılı açılışında olacak.
[SPIKER] Sporda da hareketli bir gün var. A Milli Erkek Voleybol Takımı, Avrupa Şampiyonası D Grubu'ndaki üçüncü maçında İsviçre ile karşılaşıyor. Kadınlar Basketbol Dünya Şampiyonası'nda final maçları Berlin'de oynanacak. Motor sporlarında ise MotoGP San Marino ayağı ve Formula 1 İspanya Grand Prix'si takvimde. Süper Lig'de akşam saatlerine yayılan karşılaşmaları da gün boyunca aktaracağız.
[SPIKER] Şimdi gözünüzü gökyüzüne çevirelim; Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün bugün paylaştığı tahminlere göre yeni hafta bazı illerimize serinlik, bazılarına ise sıcak bir devam getiriyor.
[SPIKER] İstanbul'da bugün hava parçalı ve çok bulutlu, en yüksek sıcaklık 26 derece; Meteoroloji öğle saatlerinden itibaren yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak beklendiğini, özellikle öğleden sonra kısa süreli kuvvetli yağışlara karşı dikkatli olunması gerektiğini duyurdu.
[SPIKER] Ankara'da bugün yağış beklenmiyor, az bulutlu ve açık bir gün yaşanıyor, termometreler 33 dereceyi gösteriyor.
[SPIKER] İzmir'de de benzer bir tablo var; az bulutlu ve güneşli havada en yüksek sıcaklık yine 33 derece olarak ölçülüyor.
[SPIKER] Yarına geçelim; okulların açıldığı pazartesi günü İstanbul'da gök gürültülü sağanak yağış sürüyor, sıcaklık 25 dereceye geriliyor ve İstanbullular sonbaharın ilk yağmurlarıyla tanışıyor.
[SPIKER] Ankara'da yarın parçalı bulutlu bir hava hâkim olacak, en yüksek sıcaklık 27 dereceye kadar düşecek.
[SPIKER] İzmir'de ise yarın parçalı bulutlu bir gün bekleniyor, sıcaklık 31 derece civarında seyredecek.
[SPIKER] Genel tabloya baktığımızda yağışların ülkenin kuzey ve doğu kesimlerinde, özellikle Marmara'nın kuzeyi ile Batı Karadeniz'in batısında etkili olması bekleniyor; sıcaklıklar ise yurt genelinde mevsim normallerinin üzerinde kalmayı sürdürüyor.
[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.