Akşam Haberleri — 12 Eylül 2026

Bölüm metni

[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün on iki Eylül iki bin yirmi altı, Cumartesi. Ben Pınar.

[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.

[SPIKER] Dünya ve ABD masasında bugün gündemi yine Ortadoğu belirledi; sırasıyla aktaralım.

[SPIKER] Yemen'de Husiler, Kızıldeniz'in güney girişindeki Perim, yani Mayyun Adası'nı ve karşı kıyıdaki Zübab ilçesini kontrol altına aldıklarını duyurdu. Son günlerde 6 ilçede ve 5.400 kilometrekarelik bir alanda ilerlediklerini açıklayan Husiler, böylece Bab-ül Mendep Boğazı'nın Yemen kıyısı boyunca uzanan hattın büyük bölümünü ellerinde tuttuklarını öne sürüyor. Boğaz, dünya ticaretinin ve özellikle petrol sevkiyatının en dar geçitlerinden biri; buradaki her hareket navlun ve sigorta maliyetlerine doğrudan yansıyor. Suudi Arabistan ise perşembe günü hava saldırısına uğrayan Doğu-Batı boru hattını ihtiyaten kapattı; ülkenin doğusundaki petrol sahalarını Kızıldeniz kıyısına bağlayan yaklaşık 1.200 kilometrelik bu hat, Hürmüz'deki tıkanıklığı aşmak için kullanılıyordu.

[SPIKER] ABD ile İran arasındaki savaşın deniz trafiğine etkisi ise her geçen gün büyüyor. Son 10 günde Hürmüz Boğazı'ndan günde ortalama yalnızca 10 ticari gemi geçti; savaş öncesinde bu rakam 130 civarındaydı. Brent petrolün varil fiyatı bu hafta 100 doların üzerine çıkarak temmuzdan bu yana en yüksek seviyeleri test etti. Suudi Arabistan'ın ham petrol üretimi de ağustosta günlük 6,24 milyon varile gerileyerek 1990'dan bu yana en düşük düzeye indi; temmuza kıyasla günlük 1,9 milyon varillik bir kayıp söz konusu. İran Dışişleri Bakanlığı, pazartesi günü Umman'da bölgesel bir toplantı düzenleneceğini, İran, Irak ve Körfez ülkelerinin ticari gemi güzergâhlarını masaya yatıracağını duyurdu; Tahran ile Maskat'ın geçici geçiş koridorları konusunda bir anlayışa vardığı belirtildi.

[SPIKER] Diplomasi trafiğinin bir diğer durağı Yeni Delhi. Hindistan'ın ev sahipliğinde 18. BRICS Zirvesi bugün başladı; Başbakan Narendra Modi'nin konukları arasında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan yer alıyor. Zirvenin iki günlük gündeminde üye ülkeler arasındaki ticaret ve yatırım, ödeme sistemleri ve enerji iş birliği başlıkları var. Putin, zirve dışında Modi ile ikili görüşme de yaptı; iki ülke ticaret hacmini genişletme ve enerji alanındaki iş birliğini derinleştirme konularını ele aldı. Gözlemciler, ABD'nin gümrük vergileri ve yaptırımlarıyla İran savaşının, grubun ne kadar ortak zemin bulabileceğini sınadığı görüşünde.

[SPIKER] Avrupa cephesinde ise Avrupa Komisyonu, Ukrayna'nın savunması için 6,1 milyar euro, yani yaklaşık 7,1 milyar dolarlık ek kaynağı onayladı. Paket; hava ve füze savunma sistemleri, insansız hava araçları ve elektronik harp ekipmanı tedarikini kapsıyor. Kararın gerekçesi olarak Rusya'nın son haftalarda yoğunlaşan saldırıları gösterildi. Nitekim gece boyunca Rusya'nın 149 insansız hava aracıyla düzenlediği saldırıda Ukrayna hava savunması 128 aracı düşürdüğünü açıkladı; Kiev'de bir akaryakıt istasyonuna isabet sonucu yaralananlar oldu, Sumi'de bir alışveriş merkezine yapılan saldırıda ise can kaybı yaşandı. Aynı gece Polonya hava sahasında NATO'ya bağlı askeri uçaklar önlem amacıyla havalandı.

[SPIKER] ABD'de dün 11 Eylül saldırılarının 25. yıl dönümü anıldı. Ground Zero'daki törende hayatını kaybeden 2.753 kişinin ismi tek tek okundu; törene Başkan Yardımcısı JD Vance, hayattaki dört eski başkan ve New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani katıldı. Başkan Donald Trump ise anmayı Pentagon'da gerçekleştirdi, Pennsylvania'da da United 93 seferinin yolcu ve mürettebatı için çelenk bırakıldı. Trump bugün İrlanda'da; Dublin'de resmi karşılama töreninin ardından Cumhurbaşkanı Catherine Connolly ve Başbakan Micheál Martin ile bir araya geldi. Ziyaretin ticaret ve vergi başlıklarını da kapsaması bekleniyor.

[SPIKER] Ve ekonomi tarafı. ABD'de dizelin ülke genelindeki ortalama fiyatı ilk kez 6 doları aşarak galon başına 6,05 dolara çıktı; veriler AAA, yani Amerikan Otomobil Birliği'ne ait. Dizel, yük taşımacılığının ve tarımın temel yakıtı olduğu için bu artışın market raflarına da yansıması bekleniyor. Ağustos ayı tüketici fiyat endeksi yıllık %3,4 seviyesinde gerçekleşmişti; bu, Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası'nın %2'lik hedefinin belirgin biçimde üzerinde. Piyasalarda önümüzdeki hafta yapılacak toplantıda faiz artırımı ihtimali şu an %67 olarak fiyatlanıyor.

[SPIKER] Barış, koltuk senin. Boğazlar, varil fiyatları ve zirve masaları aynı haftaya sığdı; sen bu tabloda neyi öne çıkarırsın?

[YORUMCU] Aslında bugünün bütün başlıkları tek bir cümlede birleşiyor: dünya ticareti iki dar boğaza fazlasıyla bağımlı ve ikisi de aynı anda baskı altında. Hürmüz'de günlük geçiş sayısının 130'lardan 10'a inmesi, Bab-ül Mendep'teki belirsizlikle üst üste gelince, mesele artık sadece petrolün fiyatı değil, o petrolün fiziksel olarak taşınabilir olup olmadığı haline geliyor; Suudi Arabistan'ın boru hattını kapatması da tam olarak bunun göstergesi. Bu yüzden Washington'da dizelin 6 dolara çıkması uzak bir enerji haberi değil, doğrudan bir enflasyon ve faiz kararı meselesi; merkez bankası büyümeyi mi yoksa fiyat istikrarını mı önceleyeceğine karar vermek zorunda kalacak. Yeni Delhi'deki zirveyi de bu çerçeveden okumakta fayda var, çünkü orada konuşulan ödeme sistemleri ve enerji iş birliği başlıkları, tam da bu kırılganlığa karşı alternatif arayışının adı. Umman'daki pazartesi toplantısı bu hafta izlenmesi gereken en kritik randevu; oradan bir koridor mutabakatı çıkarsa piyasalar ilk nefesi alır, çıkmazsa ekim ayına çok daha sert bir fiyat tablosuyla girme ihtimalimiz var.

[SPIKER] Gelelim günün teknoloji ve yapay zeka başlıklarına; bugün gündem hem Ankara'dan hem de dünyadan yoğun geldi.

[SPIKER] Türkiye'de kamu personeline zorunlu yapay zeka eğitimi geliyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen 2026-2030 dönemi Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında, tüm kamu çalışanlarına e-öğrenme yöntemiyle temel yapay zeka okuryazarlığı eğitimi verilecek. Programda üretken yapay zeka araçlarının güvenli kullanımı, kişisel verilerin korunması, derin sahte içeriklere karşı farkındalık ve etik ilkeler yer alıyor. Eğitimler kurumların insan kaynakları sistemleri üzerinden zorunlu tutulacak ve personelin yalnızca eğitimi tamamlayıp tamamlamadığı değil, başarı düzeyi de düzenli olarak izlenecek.

[SPIKER] Güvenlik tarafında dikkat çeken bir vaka var. Rusça konuşan bir tehdit aktörünün, yüzlerce otonom yapay zeka ajanını kullanarak baskı yönetim yazılımı PaperCut'taki iki açığı istismar ettiği belirlendi. 31 Ağustos'ta başlayan kampanyada 48 ülkede 395 kurumda en az 440 kurulumun ele geçirildiği, ilk uzaktan kod çalıştırmanın dört saatten kısa sürede gerçekleştiği aktarılıyor. En çok zarar gören sektör, 204 kurbanla eğitim oldu. Aynı gün, kodlama asistanlarının izole çalışma ortamlarında sızıntıya yol açan zafiyetler de kamuoyuna açıklandı; sağlayıcıların bir kısmı yamayı yaklaşık bir haftada, bir kısmı ise 50 güne yakın sürede yayımladı.

[SPIKER] Kanadalı yapay zeka şirketi Cohere, dün akşam gelen bilgilere göre 2 ile 3 milyar dolar arasında yeni yatırım turunu tamamlamaya hazırlanıyor. Şirketin değerlemesi bu turla 20 milyar dolara çıkıyor; geçen yıl bu rakam 7 milyar dolar seviyesindeydi. Tura Kanada hükümetinin de mevcut yatırımcılarla birlikte katıldığı, anlaşmanın kapanması hâlinde ülkedeki özel bir girişimin bugüne kadarki en büyük yatırımı olacağı belirtiliyor.

[SPIKER] Model piyasasında fiyat rekabeti sertleşiyor. Japon yapay zeka şirketi Sakana AI, yeni orkestrasyon modellerini milyon token başına 2 ve 6 dolar fiyatla duyurdu; bu, rakip üst segment modellere göre yüzde 40 ile 60 arasında daha düşük bir seviyeye denk geliyor. Şirket, gelen soruyu açık ağırlıklı modeller arasında dağıtan yönlendirme mimarisinin 10 ölçütün altısında en iyi sonucu verdiğini savunuyor.

[SPIKER] Tüketici cephesinde ise Apple'ın yeni telefonu konuşuluyor. iPhone 18 Pro, cihaz üzerinde model çalıştırmaya ayrılmış 32 çekirdekli bir yapay zeka işlem birimiyle geliyor. Türkiye fiyatları 256 gigabayt için 137 bin 999 lira, 512 gigabayt için 154 bin 999 lira, 1 terabayt için 188 bin 999 lira olarak açıklandı. Şirket ayrıca 14 Eylül'de yayımlanacak iOS 27 güncellemesinde iki özelliğin ilk sürümde yer almayacağını duyurdu.

[SPIKER] Barış, bu tablonun tamamına bakınca sen ne dersin?

[YORUMCU] Bugünün başlıkları aslında aynı hikâyenin iki ucu Pınar; bir tarafta devletin yapay zekayı kurumsal bir yetkinlik olarak içselleştirme çabası, öbür tarafta aynı teknolojinin saldırı tarafında ne kadar hızlı ölçeklendiğini gösteren somut bir vaka. Dört saatte ilk kod çalıştırma, 48 ülkede 395 kurum, ve bunun bir insan ekibi değil ajan sürüsü tarafından yapılmış olması, savunma tarafında artık insan refleksinin tek başına yetmeyeceğini söylüyor; yama süreleri günlerle ölçülürken saldırı süreleri saatlerle ölçülüyorsa asimetri çok net. Kamu personeline zorunlu okuryazarlık eğitimi bu yüzden sadece verimlilik değil, doğrudan bir güvenlik yatırımı olarak okunmalı; kritik altyapıda en zayıf halka genelde yazılım değil, aracı yanlış kullanan personel oluyor. Ekonomi tarafında ise Cohere'in 20 milyar dolarlık değerlemesi ve Sakana AI'nin agresif fiyatlaması aynı yöne işaret ediyor; sermaye hâlâ bol ama rekabet artık sadece model kalitesinde değil, birim maliyette yaşanıyor, bu da kurumsal kullanıcı için orta vadede daha ucuz zekâ demek. Apple'ın işlemciye ayırdığı yerin büyümesi de bu resmi tamamlıyor; hesaplama buluttan cebimize kaydıkça veri mahremiyeti tartışması da cihaz düzeyine iniyor, ki Türkiye'nin eylem planında tam da bu başlığın yer alması tesadüf değil.

[SPIKER] Ekonomi ve piyasalar tarafında bu hafta gündem oldukça yüklüydü, sırasıyla bakalım.

[SPIKER] Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, 10 Eylül Perşembe günü topland��ktan sonra politika faizini piyasa beklentisiyle uyumlu biçimde yüzde 37 seviyesinde sabit bıraktı. Kurul, gecelik borç verme faizini yüzde 40'ta, gecelik borçlanma faizini ise yüzde 35,5'te tuttu. Karar metninde, aylık dalgalanmalara rağmen enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine dikkat çekilirken, jeopolitik gelişmeler nedeniyle yüksek seyreden enerji fiyatlarının görünüm üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğu vurgulandı. Kurul ayrıca, politika kararlarının orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak şekilde belirleneceğini yineledi.

[SPIKER] Dün açıklanan ödemeler dengesi verileri de dikkat çekiciydi. Temmuz ayında cari işlemler hesabı 36 milyon dolar fazla verdi; altın ve enerji hariç tutulduğunda ise fazla 4 milyar 972 milyon dolara çıktı. Yıllıklandırılmış cari açık yaklaşık 40,7 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Hizmetler dengesindeki 63,5 milyar dolarlık fazla, turizm gelirlerinin tabloyu dengelemedeki rolünü bir kez daha gösterdi.

[SPIKER] Borsa İstanbul cephesinde ise haftayı güçlü bir tabloyla kapattık. BIST 100 endeksi 14.467,25 puan seviyesine yükselerek haftalık bazda yüzde 3,25 değer kazandı. Hafta içinde endeks 14.000,94 ile 14.673,07 puan arasında hareket etti. Sektörel ayrışmaya baktığımızda sanayi endeksi yüzde 4,35, finans endeksi yüzde 2,81 primlenirken, teknoloji endeksi yüzde 2,80 geriledi. Piyasa değeri sıralamasında ilk sırada 1,7955 trilyon lirayla Aselsan yer aldı; onu 796,73 milyar lirayla Tüpraş, 571,845 milyar lirayla Koç Holding izledi.

[SPIKER] Döviz ve değerli metallerde son duruma gelirsek: dolar, haftanın son işlem gününü yüzde 0,34 artışla 48,61 liradan tamamladı. Euro yüzde 0,38 yükselişle 56,47 lira, sterlin ise 65,81 lira seviyesinde bulunuyor. Gram altın tarafında ise geri çekilme var; 24 ayar gram altın yüzde 0,87 düşüşle 6.830 lira, çeyrek altın 11.190 lira seviyesinde kapanış yaptı. Uluslararası piyasada ons altın 4.348 dolar civarında seyrederken, gümüş ons başına 62 doları aşarak rekor tazeledi.

[SPIKER] Küresel tarafta ise gözler ABD verilerindeydi. Dün açıklanan ağustos ayı tüketici fiyatları, aylık yüzde 0,4 ve yıllık yüzde 3,4 artışla beklentilere paralel geldi. Ancak çekirdek enflasyonun aylık yüzde 0,3 ile yüzde 0,2'lik beklentinin üzerinde kalması, önümüzdeki hafta 15 ve 16 Eylül'de toplanacak Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası üzerindeki dikkati artırdı. Veri sonrasında ABD 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 4,99 eşiğini aşarak son dönemin en yüksek seviyelerine çıktı. Buna rağmen ABD borsaları, petrol fiyatlarındaki gerilemenin de desteğiyle günü alıcılı tamamladı; S&P 500 endeksi 7.636,75, Nasdaq ise 26.289,41 puan seviyelerini test etti.

[SPIKER] Tablo bu şekilde. Barış, senin gözünden bu haftanın hikâyesi ne anlatıyor?

[YORUMCU] Bana kalırsa bu hafta iki ayrı hikâye aynı anda ilerledi Pınar; içeride sabit duruşun sürdüğü bir para politikası, dışarıda ise yön arayan bir küresel fiyatlama. Merkez Bankası'nın yüzde 37'de kalması aslında bir sürpriz değil, asıl mesaj metinde gizli: enerji fiyatları kaynaklı riskin özellikle altı çizilmiş olması, kurulun acele etmeyeceğini gösteriyor. Cari tarafta temmuzda görülen 36 milyon dolarlık küçük fazla tek başına bir dönüm noktası değil elbette, ama hizmetler dengesindeki güçlü katkı, mevsimsel desteğin bu yıl da işlediğini ortaya koyuyor. Borsadaki yüzde 3,25'lik haftalık kazanç ile altındaki geri çekilmenin aynı haftaya denk gelmesi de tesadüf değil; yatırımcı, faizin bir süre daha yüksek kalacağı senaryosunda riskli varlığa ağırlık veriyor. Önümüzdeki haftaya bakarsak, ABD Merkez Bankası'ndan çıkacak sinyal hem ons altının hem de gelişen ülke borsalarının yönünü belirleyecek; o yüzden bu hafta görünen tabloyu kalıcı bir trend gibi okumamakta fayda var.

[SPIKER] Türkiye gündemiyle başlıyoruz; bugün takvimde de, siyasette de hareketli bir gün var.

[SPIKER] Bugün 12 Eylül; 1980 askerî darbesinin 46. yıl dönümü. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yayımladığı mesajda, darbe döneminde mağdur edilen vatandaşların çektiği sıkıntıların hâlâ hissedildiğini belirtti; 12 Eylül'ü ülkenin geleceğine kurulmuş bir tuzak olarak tanımladı ve o dönemin insanımıza yaşattıklarının asla unutulmayacağını vurguladı. Siyasi partilerden de gün dolayısıyla açıklamalar geldi, darbe döneminin hukuki ve toplumsal sonuçları her yıl olduğu gibi yeniden tartışmaya açıldı.

[SPIKER] Siyasetin en çok izlenen dosyası ise yine ana muhalefette. Mayıs ayında Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin CHP'nin 38. Olağan Kurultayı'na ilişkin verdiği mutlak butlan kararı Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nde bekliyor; adli tatilin sona ermesiyle dosyanın gündeme alınması beklenirken karar henüz açıklanmadı. Bu arada parti kendi yol haritasını işletiyor: Merkez Yönetim Kurulu kararına göre güncel üye listeleri 21 Eylül'de Yargıtay'a bildirilecek, 28 Eylül'de askıya çıkarılacak. İl kongrelerinin ocak ve şubat aylarında tamamlanması, olağan kurultayın ise yeni delegelerle en geç nisan başında toplanması hedefleniyor. Yargıtay'ın onama ya da bozma yönünde vereceği karar, bu takvimin aynen yürüyüp yürümeyeceğini belirleyecek.

[SPIKER] Diğer yanda temmuz sonunda kurulan Yeni Parti sahada. Genel Başkan Özgür Özel bugün Üsküdar'da bir halk buluşması düzenliyor; parti kuruluşundan bu yana il il örgütlenmeye ve ilçe temaslarına ağırlık veriyor. CHP'den ayrılan milletvekilleriyle birlikte kurulan partinin Meclis aritmetiğine etkisi, 1 Ekim'de başlayacak yeni yasama yılının en çok konuşulacak başlıklarından biri olmaya aday.

[SPIKER] Yargı gündeminde bir diğer başlık dün Silivri'de görülen duruşma. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, 2023'te bir törende eski Tuzla Belediye Başkanı Şadi Yazıcı'ya yönelik sözleri nedeniyle kamu görevlisine alenen hakaret suçundan 2 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırıldı; ceza takdiri indirim uygulanarak 2 yıl 1 aya düşürüldü. Duruşma savcısı 3 ay 15 günden 2 yıl 4 aya kadar hapis talep etmişti. İmamoğlu aynı dosyada daha önce iki kez beraat etmişti; kararın ardından yargılamaya ilişkin itirazlarını dile getirdi, savunma tarafı dosyayı üst mahkemeye taşıyacaklarını bildirdi. Karar henüz kesinleşmiş değil.

[SPIKER] Marmara'da ise acı bir bekleyiş sürüyor. 2 Eylül'de Silivri açıklarında, kıyıdan yaklaşık 18 mil mesafede iki ticari gemi çarpıştı; çarpışmanın ardından batan Tuğberk İmamoğlu adlı gemideki 10 kişilik mürettebata ulaşılamadı. Sahil Güvenlik Komutanlığı, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ve Deniz Kuvvetleri unsurlarının katılımıyla yürütülen arama kurtarma çalışmaları bugün 11. gününde. Kurtarma gemisinin sonar sistemleri ve uzaktan kumandalı su altı aracı desteğiyle enkazın yeri tespit edildi, dalışlar bu bölgede yoğunlaştırıldı. Kayıp yakınları, kaymakamlık ve AFAD koordinasyonunda kurulan kriz merkezinde haber bekliyor.

[SPIKER] Dün Iğdır'dan da acı bir haber geldi; askerî araç kazasında sözleşmeli er Ziya Koparan şehit oldu. Millî Savunma Bakanlığı şehidimizin ailesine ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarına taziye mesajı yayımladı, Bakan Yaşar Güler de başsağlığı diledi.

[SPIKER] Ekonomiye geçiyoruz. Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, 10 Eylül'deki toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını %37'de sabit tuttu; gecelik borç verme faizi %40, gecelik borçlanma faizi %35,5 seviyesinde kaldı. Kurul metninde, aylık dalgalanmalara karşın enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine işaret edildi; ancak jeopolitik gelişmeler nedeniyle yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğu belirtildi. Piyasa anketine katılan ekonomistlerin büyük bölümü de faizin sabit kalmasını bekliyordu, bazı kurumlar ise 100 baz puanlık bir indirim ihtimalini gündemde tutuyordu.

[SPIKER] Piyasalarda dün hareket altın tarafındaydı. Merkez Bankası doların efektif satış kurunu 48,5906 lira olarak açıkladı. Gram altın günü 6.836,31 liradan tamamladı; gün içinde 6.879,90 liraya kadar yükselip 6.707,98 liraya kadar geriledi. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre %0,6 artışla 6 milyon 808 bin 700 lira oldu.

[SPIKER] Kabine cephesinde Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz bugün Osmaniye'de iş dünyası ve sivil toplum temsilcileriyle bir araya geldi; Türkiye'nin istikrarla yoluna devam ettiğini söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise dün katıldığı toplu açılış töreninde büyük hedeflerden vazgeçilmemesi gerektiğini, vazgeçilmesi hâlinde ülkenin değerli yıllarını kaybedeceğini ifade etti. Reel sektörde ise tablo karışık: sanayi üretimi haziranda aylık bazda %0,1 artarken yıllık bazda %1,4 geriledi, Kayseri'de 1953'ten bu yana faaliyet gösteren bir tekstil fabrikası dün üretimini durdurdu.

[SPIKER] Son olarak teknoloji tarafından bir not: TEKNOFEST kapsamındaki İnsansız Kara Aracı Yarışması Mardin'de tamamlandı, savunma sanayii yönetimi gençlerin üretim kapasitesine güven vurgusu yaptı. Bu tabloda senin okuduğun ne Barış?

[YORUMCU] Bugünün başlıklarına topluca bakınca ortaya çıkan asıl resim şu: Türkiye'de siyasetin takvimini bir süredir yargı süreçleri belirliyor, hem ana muhalefetin iç düzeninde hem de yerel yönetim kademesinde. Yargıtay'ın mutlak butlan dosyasında vereceği karar sadece bir partinin kurultay tarihini değil, 1 Ekim'de açılacak Meclis'teki grup dengelerini, muhalefetin seçmene tek bir adresle mi yoksa birkaç adresle mi görüneceğini de etkileyecek; bu yüzden herkes bu kararı bekliyor. Parti sisteminde temmuzdan bu yana yaşanan ayrışma, bir süredir alışık olduğumuz iki bloklu tartışma dilini de yeniden kuruyor; bu yeniden kurulmanın kalıcı mı geçici mi olduğunu kongre sezonu gösterecek. Ekonomide ise Merkez Bankası'nın temkinli duruşu anlaşılır; enflasyonun ana eğilimi geriliyor, ama enerji fiyatları ve sanayideki yıllık daralma gösteriyor ki dezenflasyonun faturası üretim tarafına yazılıyor. Bir de 12 Eylül'ün 46. yılında şunu eklemek isterim: darbelerin faturasını en ağır biçimde kurumların birbirine ve vatandaşın kurumlara duyduğu güven ödüyor; bugünün tartışmalarında da esas sınav tam olarak orada.

[SPIKER] Spor gündeminde bugün hareketli bir tablo var, sıcak gelişmelerle devam ediyoruz.

[SPIKER] Fenerbahçe'de teknik direktör İsmail Kartal dönemi sona erdi. Kadıköy'de Şampiyonlar Ligi'nin ilk haftasında AS Roma, yani Roma ile 1-1 berabere kalınan maçın ardından basın toplantısında istifasını açıklayan Kartal, yönetimin ikna çabalarına rağmen kararından dönmedi ve ayrılık bugün resmen kesinleşti. Kulüp yönetimi, Pazartesi günü oynanacak Gaziantep FK maçı öncesinde teknik ekip konusunda hızlı hareket etmeyi planlıyor.

[SPIKER] Süper Lig'de zirvenin yeni sahibi Beşiktaş. Siyah beyazlılar, dün akşam evinde ağırladığı Erzurumspor FK'yi 3-0 mağlup etti. Golleri 21. dakikada Emirhan Topçu, 27. dakikada Trossard ve 81. dakikada İlhan Fakılı kaydetti. Puanını 12'ye yükselten Beşiktaş, maç fazlasıyla liderlik koltuğuna otururken Erzurumspor 4 puanda kaldı.

[SPIKER] Trabzonspor'da teknik direktör arayışı sürüyor. Fatih Tekke ile 1 Eylül'de yollarını ayıran bordo mavililerde gündemde Ernesto Valverde, Steven Gerrard ve Raffaele Palladino gibi isimler bulunuyor. Karar çıkana kadar takımın başında Hüseyin Çimşir görev yapıyor; Trabzonspor bu akşam deplasmanda Konyaspor'a konuk oluyor. Galatasaray cephesinde ise Victor Osimhen'in sakatlığı sonrası hücum hattında arayış var; sarı kırmızılıların Kocaelispor karşısında Leao'yu ilk 11'de sahaya sürmesi bekleniyor. Günün diğer randevularında Samsunspor, Çorum FK'yi; Eyüpspor da Çaykur Rizespor'u ağırlıyor.

[SPIKER] Basketbolda gözler Berlin'de. FIBA, yani Uluslararası Basketbol Federasyonu'nun düzenlediği 2026 Kadınlar Dünya Kupası'nda yarı final maçları bugün oynanıyor. Türkiye saatiyle 17.30'da Fransa ile Almanya, 21.00'de ise İspanya ile Amerika Birleşik Devletleri karşı karşıya gelecek. Çeyrek finallerde Amerika Birleşik Devletleri, Macaristan'ı 108-56; Fransa, Çin'i 90-61; Almanya, Belçika'yı 93-74 ve İspanya, Avustralya'yı 89-66 yenerek adını son dörde yazdırmıştı. A Milli Kadın Basketbol Takımımız ise turnuvaya grup aşamasında veda etmişti.

[SPIKER] Avrupa liglerinde de yoğun bir program bizi bekliyor. Premier Lig'de Tottenham Everton'ı konuk ediyor, Sunderland ile Arsenal karşılaşıyor. La Liga'da Real Madrid sahasında Rayo Vallecano ile oynarken, Serie A'da Lazio ve Milan mücadelesi öne çıkıyor.

[SPIKER] Kültür ve sanat gündemine geçiyoruz; bugün başlıklarda arkeoloji var, restorasyon var, sinema var.

[SPIKER] Çanakkale'deki Troya Antik Kenti'nde bu sezonun en dikkat çekici bulgusu açıklandı. Kazı ekibi, kentin bilinen en eski agorasını, yani meydanını gün yüzüne çıkarıyor; buluntular 2.800 yıl öncesine tarihleniyor. Kazı başkanlığının aktardığına göre Tunç Çağı Troyası'nın pazar alanı, Arkaik Dönem'de bölgeye yerleşenler tarafından da kullanılmaya devam etmiş. Alanda ortaya çıkarılan amfora ve seramik parçaları Erken Demir Çağı'na tarihlendi; bu da kentte kesintisiz bir yerleşim olduğu tezini güçlendiriyor.

[SPIKER] Ankara'dan da alışılmadık bir keşif haberi geldi. Gölbaşı'ndaki Külhöyük kazılarında, 4 bin yıllık bir Hitit kabının içinde tohum kalıntıları bulundu. İncelemeler, bu tohumların bugün dünyada yalnızca Gölbaşı çevresinde yetişen ve halk arasında Sevgi Çiçeği olarak bilinen endemik bitkiye ait olduğunu gösterdi. Böylece türün bilinen en eski örneklerine ulaşılmış oldu. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ankara Üniversitesi iş birliğinde yürütülen kazılar, Anadolu'nun bitki tarihine dair somut bir belge sunuyor. Sevgi Çiçeği'nin 2019'da coğrafi işaret tescili aldığını da hatırlatalım.

[SPIKER] İstanbul'da ise Ayasofya-i Kebir Camii'nin restorasyonunda yeni bir aşamaya geçiliyor. Ana kubbedeki çalışmalar sürerken, statik analizler doğrultusunda doğu yarım kubbede güçlendirme ve konservasyon uygulamaları başlıyor. Taşıyıcı sistem güçlendirilecek, mermer yüzeyler temizlenip onarılacak, yapıya sonradan eklenen uygun olmayan kaplamalar kaldırılacak. Mozaikler, hat ve mermer yüzeyler ayrıntılı biçimde belgelenecek. Kurulacak çelik platform sayesinde ibadet ve ziyaretin geçici bir düzenlemeyle sürdürüleceği bildirildi.

[SPIKER] Sinema tarafında gözler Kanada'da. Toronto International Film Festival, yani Toronto Uluslararası Film Festivali, 51. edisyonuyla 10 Eylül'de perdelerini açtı ve 20 Eylül'e kadar sürecek. On günlük programda dünya prömiyerleri, gala gösterimleri ve özel sunumlar yer alıyor; Pedro Almodóvar'dan Hirokazu Kore-eda'ya, Mike Leigh'den Cristian Mungiu'ya kadar geniş bir yönetmen listesi festivalin konuğu. Türkiye'den de yönetmenlerin yapımları bu yılki resmi programda temsil ediliyor. Toronto Uluslararası Film Festivali, sezonun ödül yarışının da ilk nabzını tutan adres olarak görülüyor.

[SPIKER] Yurt içinde ise sinemaseverleri hareketli bir hafta bekliyor; komediden animasyona, dramdan aksiyona 13 yeni film bu hafta vizyona giriyor.

[SPIKER] Şimdi de önümüzdeki saatlere ve güne damgasını vuracak başlıklara bakalım; masamızda takip listesi hayli yoğun.

[SPIKER] Bu akşamın ilk gündemi Marmara'da. Silivri açıklarında 2 Eylül'de Alsu adlı gemiyle çarpışarak batan Tuğberk İmamoğlu gemisinin 10 kayıp mürettebatı için arama çalışmaları 11. gününde sürüyor. Sahil Güvenlik, Kıyı Emniyeti ve Deniz Kuvvetleri ekipleri, batığın tespit edildiği noktada dalgıçlarla, uzaktan kumandalı su altı aracıyla ve havadan taramayla çalışmalarını sürdürüyor; enkaz bölgesinden gelecek her yeni bilgiyi aktarmayı sürdüreceğiz.

[SPIKER] Diplomasi cephesinde gözler Yeni Delhi'ye çevrilmiş durumda. 18. BRICS Liderler Zirvesi'nde liderler Yeni Delhi Bildirisi üzerinde uzlaştı. Bildiride küresel ticaretin, tedarik zincirlerinin ve enerji akışlarının kesintiye uğramaması için koordinasyon çağrısı yapıldı, tek taraflı tarifelere ve zorlayıcı önlemlere tepki gösterildi, sınır ötesi ödemelerde iş birliğinin geliştirilmesi vurgulandı. Liderler ayrıca Orta Doğu'daki savaş için azami itidal çağrısı yaptı ve Filistinlilerin zorla yerinden edilmesine karşı çıktı. Cumhurbaşkanı Erdoğan da zirvede BRICS ile diyaloğu ilerletme kararlılığını dile getirdi. Zirve sonrası ikili temaslar ve kapanış açıklamalarını izliyoruz.

[SPIKER] Bir diğer kritik dosya Washington ile Tahran arasındaki süreç. Ateşkes çerçevesi kapsamında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve sınırlı süreli bir müzakere takvimi öngörülüyordu. Ateşkesin uzatılmasının ardından İran'ın sunacağı teklif bekleniyor. Washington'ın masadaki üç temel talebi ise uranyum zenginleştirmenin kalıcı olarak sona ermesi, balistik füze programına kısıtlamalar ve bölgesel gruplara desteğin kesilmesi. Bu hafta bölgeden gelecek açıklamalar enerji fiyatları açısından da belirleyici olacak.

[SPIKER] Ekonomide takvim yoğun. Merkez Bankası 10 Eylül'de politika faizini üst üste beşinci toplantıda yüzde 37'de sabit tuttu; gecelik borç verme faizi yüzde 40, borçlanma faizi yüzde 35,5 seviyesinde korundu. Kararın ayrıntılarını gösteren Para Politikası Kurulu toplantı özeti 17 Eylül'de yayımlanacak. Aynı gün Bank of England, yani İngiltere Merkez Bankası da faiz kararını duyuracak. Haftanın en kritik randevusu ise 15 ve 16 Eylül'deki Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası toplantısı. ABD'de ağustos enflasyonunun yıllık yüzde 3,4'e çıkması sonrası piyasalar sıkılaşma ihtimalini güçlü şekilde fiyatlıyor; mevcut politika faizi yüzde 3,50 ile yüzde 3,75 aralığında. Yurt içinde gram altın 6.836,31 liradan, doların Merkez Bankası satış kuru 48,5906 liradan haftayı tamamladı. Tüketici güven endeksi ise 22 Eylül'de açıklanacak.

[SPIKER] Sporda Trendyol Süper Lig'in 5. haftasında Konyaspor Trabzonspor'u konuk ediyor. A Milli Erkek Voleybol Takımı CEV Avrupa Şampiyonası'nda Fransa sınavının ardından 13 Eylül'de İsviçre, 14 Eylül'de Romanya ve 16 Eylül'de Letonya ile karşılaşacak.

[SPIKER] Gelelim hava durumuna.

[SPIKER] Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün bugün paylaştığı değerlendirmeye göre yurdun büyük bölümünde sıcaklıklar mevsim normallerinin üzerinde seyrediyor; kayda değer bir değişim de beklenmiyor.

[SPIKER] İstanbul'da bugün hava parçalı bulutlu geçti ve en yüksek sıcaklık 30 derece dolayında ölçüldü.

[SPIKER] Ankara'da gün güneşli ve sakin geçerken termometreler 32 dereceyi gösterdi.

[SPIKER] İzmir'de ise açık bir hava vardı, sıcaklık 33 ile 34 derece bandına kadar yükseldi.

[SPIKER] Yarın için tabloya bakıyoruz. İstanbul'da gün boyu güneşli ve 29 derece civarında bir hava öngörülüyor; ancak akşam saatlerinden itibaren batıdan gelen bulutlarla birlikte kente yağış girişi bekleniyor.

[SPIKER] Ankara'da yarın da güneşli ve sıcak bir gün var, beklenen en yüksek sıcaklık 32 ile 33 derece arasında.

[SPIKER] İzmir'de hava yine açık ve güneşli olacak, sıcaklığın 33 derece dolayında seyretmesi tahmin ediliyor.

[SPIKER] Haftanın geri kalanına dair bir not da düşelim. Meteoroloji, pazartesi gününden itibaren Trakya, İstanbul ve Kocaeli çevresinde sağanak beklendiğini, salı günü ise yağışların İstanbul ile Batı Karadeniz'de sürebileceğini bildirdi. Aynı dönemde İç Anadolu'da sıcaklıkların 27 derece seviyelerine gerilemesi, Ege'de ise 29 ile 30 derece bandına inmesi öngörülüyor.

[SPIKER] Bugün ülke genelinde tek yağışlı bölge Van çevresi oldu; öğle saatlerinde yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak görüldü. Rüzgârın da genelde hafif, yer yer orta kuvvette esmesi bekleniyor.

[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.