2026-09-11 · 37 dk
Husiler'in Bab el-Mendeb Boğazı'ndaki Perim Adası'nı ele geçirmesi petrol fiyatlarını sarsarken, ABD 11 Eylül saldırılarının 25. yıl dönümünü andı ve Ukrayna'da yoğun hava saldırıları sürdü. Merkez Bankası politika faizini %37'de sabit tutarken temmuzda cari işlemler hesabı 36 milyon dolar fazla verdi; Anthropic'in yapay zeka casusluk raporu ve Microsoft'un dev veri merkezi planı teknoloji gündeminin başında yer aldı. Sporda Fenerbahçe'de İsmail Kartal istifa etti, Galatasaray Şampiyonlar Ligi'nde Sporting Lizbon'a 3-1 yenildi.
[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün on bir Eylül iki bin yirmi altı, Cuma. Ben Pınar.
[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.
[SPIKER] Dünya ve ABD başlıklarına geçiyoruz; bugün gündemi belirleyen iki merkez var, biri Kızıldeniz'in güneyi, diğeri Amerika Birleşik Devletleri.
[SPIKER] Yemen'de Husiler, Bab el-Mendeb Boğazı'nın tam ortasındaki Mayyun, yani Perim Adası'nı ele geçirdiklerini duyurdu. Bir gün önce Kızıldeniz kıyısındaki Muha limanını kontrol altına alan grup, adanın da düşmesiyle boğazın iki yakasına birden hâkim duruma geldi. Yerel yetkililer bölgedeki devir teslimin tamamlandığını söylüyor; bu dar geçit, Asya ile Avrupa arasındaki deniz trafiğinin Süveyş üzerinden aktığı en kritik noktalardan biri.
[SPIKER] Bu gelişmenin arka planında 8 Eylül'deki tırmanma var. Husilerin Suudi Arabistan'ın güneyindeki petrol ve ekonomi tesislerine düzenlediği balistik füze ve insansız hava aracı saldırılarında 73 kişi yaralanmış, tesislerde yangınlar çıkmıştı. Suudi liderliğindeki koalisyon misillemeye başladığını açıkladı; Husi sözcüsü ise son 12 saatte 54 hava saldırısı yapıldığını öne sürdü. Piyasa tarafında etkisi net: petrol fiyatı varil başına 109 dolara tırmandı, ABD'de benzinin ortalama galon fiyatı 4,28 dolara çıktı. Kızıldeniz, dünya deniz ticaretinin yaklaşık %12 ile %15'ini taşıyor; yıllık değeri kabaca 1 trilyon dolar.
[SPIKER] Amerika Birleşik Devletleri bugün 11 Eylül saldırılarının 25. yıl dönümünü anıyor. New York'ta Ground Zero'daki tören sabah 08.30'da başladı; yakınlar, 2001'deki saldırılarda ve 1993'teki Dünya Ticaret Merkezi bombalamasında hayatını kaybeden 2.983 kişinin adını tek tek okudu. Törende toplam 7 saygı duruşu yapılıyor; bunlardan sonuncusu, o gün sahada bulunup sonraki yıllarda sağlık sorunları nedeniyle hayatını kaybedenler için bu yıl programa eklendi. Anma alanında Başkan Yardımcısı JD Vance'in yanı sıra eski başkanlar Joe Biden, Barack Obama, Bill Clinton ve George W. Bush yer aldı; Başkan Donald Trump ise Pentagon'daki törene katıldı. Üç saldırı noktasında da ayrı ayrı anma programları düzenlendi.
[SPIKER] ABD'de siyasi takvim de hareketli. Cumhuriyetçi Parti, tarihinde ilk kez ara seçimlere özel bir kurultay düzenledi; Dallas'taki iki günlük programın kapanış gecesi dün akşam yapıldı. Sahneye prime time kuşağında çıkan JD Vance yaklaşık 45 dakikalık bir konuşma yaptı, ardından kapanış sözünü Başkan Trump aldı. Parti kaynakları bu sıralamayı 2028 için erken bir işaret olarak okuyor; kasımdaki ara seçimlerde ise Cumhuriyetçiler açısından kritik yarışlar öne çıkıyor.
[SPIKER] Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Güney Amerika turunu Peru'da tamamladı. Lima'daki görüşmelerin ardından Peru Devlet Başkanı Keiko Fujimori, ülkesinin Shield of the Americas, yani Amerika Kıtası Kalkanı adlı ABD öncülüğündeki güvenlik ittifakına katılacağını açıkladı. Amerika Kıtası Kalkanı, uyuşturucu kartellerine karşı istihbarat paylaşımı ve ortak askerî ve kolluk operasyonlarını öngörüyor; girişim, Mart ayındaki bir zirvede kurulmuştu. Fujimori, katılımın sınır ötesinde faaliyet gösteren suç örgütlerine karşı bilgi akışını hızlandıracağını söyledi. Rubio'nun üç günlük turu Kolombiya ve Ekvador'u da kapsamıştı.
[SPIKER] Ukrayna cephesinde gece boyunca yoğun bir hava faaliyeti yaşandı. Rusya'nın ülke genelinde yaklaşık 160 insansız hava aracıyla düzenlediği saldırılarda en az 1 kişi hayatını kaybetti, çok sayıda yaralı var. Bir gün önce Pavlohrad'da bir alışveriş merkezine yapılan saldırıda 4 kişi ölmüş, Kramatorsk'a dönük topçu ateşinde ise en az 7 sivil yaralanmıştı. Ukrayna tarafı da savaşın başından bu yana en derin noktalı insansız hava aracı vuruşunu gerçekleştirdiğini, sınırdan yaklaşık 3.000 kilometre uzaktaki büyük bir doğal gaz tesisini hedef aldığını duyurdu. Diplomasi trafiğinde ise Volodimir Zelenskiy dün Kanada Başbakanı Mark Carney ile görüşerek kış dönemi destek paketini ve hava savunma yardımını ele aldı; Polonya Başbakanı Donald Tusk da Polonya ve Ukrayna güvenlik birimlerinin bir sınır kapısına yönelik doğrudan bir tehdidi önlediğini açıkladı. Avrupa Birliği cephesinde Ekonomiden Sorumlu Komiser Valdis Dombrovskis, Ukrayna'nın bütçe ihtiyacının net biçimde hesaplanması gerektiğini söyledi.
[SPIKER] Hong Kong'da ise bir mahkeme, Tiananmen anma nöbetlerini yıllarca düzenleyen üç aktivisti ulusal güvenlik yasası kapsamında cezalandırdı. Karara göre Lee Cheuk-yan 7 yıl, Chow Hang-tung 7 yıl 3 ay hapis cezası aldı; üç isim için cezalar 5 yıl ile 7 yılın biraz üzerinde bir aralıkta belirlendi. Sanıklar suçlamayı kabul etmemişti; ikisi 2021'den bu yana tutuklu bulunuyordu. Uluslararası insan hakları kuruluşları karara tepki gösterdi, Çin yönetimi ise yasanın kentte istikrarı sağladığı görüşünü savunuyor.
[SPIKER] Avrupa'dan bir kaza haberi de var. İsviçre'nin doğusundaki Graubünden kantonunda, Susch ile Zernez arasındaki dağ yolunda bir Hollanda turist otobüsü devrildi; kazada 5 kişi hayatını kaybetti, 40 kişi yaralandı. Otobüste 45 yetişkin yolcu bulunuyordu; aracın yol çalışması bulunan bir kesimde yoldan çıktığı bildirildi. Hollanda Seyahat Acenteleri Birliği, otobüsün Oad adlı tur şirketine ait olduğunu ve tüm yolcuların Hollandalı olduğunu doğruladı.
[SPIKER] Barış, masada epey ağır bir liste var; sen bu tabloyu nasıl okuyorsun?
[YORUMCU] Pınar, bugünün haritasında aslında tek bir hikâye var gibi görünüyor bana: kontrol edilebilir sanılan dar geçitlerin ne kadar kırılgan olduğu. Bab el-Mendeb'in bir tarafında bir liman, öbür tarafında küçücük bir ada; ama o küçücük ada varil fiyatını 109 dolara taşıyabiliyor, Avrupa'daki bir nakliyecinin sigorta primini de, Amerikalı sürücünün depo maliyetini de aynı hafta içinde değiştirebiliyor. Bu yüzden Washington'ın Güney Amerika'da kartellere karşı kurduğu ortaklık ile Kızıldeniz'deki tırmanma birbirinden kopuk iki başlık değil; ikisi de aynı arayışın, yani tedarik hatlarını ve güvenlik çemberini dışarıdan sabitleme arayışının parçası. Aynı gün Amerika'nın 11 Eylül'ün 25. yılını anıyor olması da bu tabloya ayrı bir çerçeve koyuyor; çeyrek asır önce güvenlik denince akla gelen tehdit tanımıyla bugünkü tanım çok farklı, artık boğazlar, enerji tesisleri ve lojistik zincirleri en az klasik cephe hattı kadar hassas alanlar olarak konuşuluyor. Ukrayna'da 3.000 kilometre ötedeki bir gaz tesisinin vurulabilmesi de tam olarak bunun teknik karşılığı; savaşın coğrafyası genişledikçe, enerji fiyatı ve sivil hayat aynı denklemin içine giriyor ve önümüzdeki haftalarda asıl izlenecek şey, bu kırılganlığın diplomatik masalara ne kadar hızlı yansıyacağı olacak.
[SPIKER] Teknoloji ve yapay zeka tarafına geçiyoruz; bugünün gündemi hem güvenlik uyarıları hem de dev ölçekli yatırım planlarıyla epeyce yoğun.
[SPIKER] Günün en çok konuşulan başlığı Anthropic'ten geldi. Şirket bugün paylaştığı raporda, yapay zeka modellerini gözetim ve casusluk amacıyla kullanmaya çalışan devlet bağlantılı girişimleri engellediğini açıkladı. Rapora göre bu yılın ilk yedi ayında tespit edilen vakalar Çin, İran ve Batı Afrika kaynaklıydı; hedefte ise diaspora toplulukları, azınlıklar ve yurt dışındaki muhalif isimler vardı. Anthropic, kötüye kullanımı siber operasyonlar, etki operasyonları, gözetim, dolandırıcılık, biyolojik silah araştırması, konvansiyonel silah geliştirme ve model damıtma olmak üzere yedi ayrı başlıkta topladı.
[SPIKER] Güvenlik tartışması şirketler cephesinden de destek buldu. OpenAI, dün Amerikan Kongresi'ne çağrıda bulunarak en güçlü yapay zeka sistemleri için zorunlu ve ulusal ölçekte bağlayıcı güvenlik kuralları istedi. Şirketin küresel ilişkilerden sorumlu yöneticisi Chris Lehane imzasıyla yayımlanan metinde ortak test protokolleri, bağımsız denetim, güçlendirilmiş siber güvenlik şartları, olay bildirim yükümlülüğü ve modeller piyasaya sürülmeden önce zorunlu uyum değerlendirmesi talep ediliyor. Bu, sıkı düzenlemenin erken geldiğini savunan bir şirket için dikkat çekici bir tutum değişikliği olarak yorumlanıyor.
[SPIKER] Altyapı tarafında ise rakamlar büyümeye devam ediyor. Bloomberg News, yani Bloomberg haber servisi, dün Microsoft'un veri merkezi kapasitesini 2032 yılına kadar yaklaşık 38 gigawatt seviyesine çıkarmayı planladığını aktardı. Şirketin bugünkü kapasitesi 12 gigawatt civarında; yani plan, mevcut ayak izinin üç katından fazlasına denk geliyor. Bloomberg'e göre bugün 2 gigawatt olan yapay zekaya ayrılmış kapasitenin, 2032'de toplamın yaklaşık üçte birine ulaşması hedefleniyor. Microsoft bu rakamı resmi bir açıklamayla doğrulamış değil; bilgi isimsiz kaynaklara dayanıyor.
[SPIKER] Tüketici tarafında gündem Apple'daydı. Şirket 9 Eylül'deki etkinliğinde iPhone 18 Pro ve iPhone 18 Pro Max modellerini tanıttı. Yeni A20 Pro işlemciyle çalışan cihazların en çok öne çıkarılan özelliği yenilenen Siri oldu; asistan artık mesajlar içinde arama yapmak ya da farklı uygulamalar arasında iş tamamlamak gibi görevleri sesli komutla yürütebiliyor. Donanım tarafında ise değişken diyafram açıklığına sahip 48 megapiksellik yeni ana kamera ve dört renk seçeneği dikkat çekiyor.
[SPIKER] Türkiye'den de önemli bir başlık var. GITEX AI Türkiye, İstanbul Fuar Merkezi'ndeki iki günlük programını dün tamamladı. Etkinlikte 300'ün üzerinde kurumsal şirket ve girişim, 150 küresel konuşmacı ve 20 ülkeden 100'den fazla yatırımcı bir araya geldi; katılımcı yatırımcıların yönettiği varlık büyüklüğü 100 milyar doları aşıyor. Google Cloud, NVIDIA, Huawei, Dell ve SAP gibi küresel oyuncuların yanı sıra Trendyol da katılımcılar arasındaydı. Öne çıkan temalar ise pilot projelerden gerçek üretime geçiş, otonom yapay zeka ajanları, veri merkezleri ve güvenlikti.
[SPIKER] Epey yüklü bir liste oldu; bakalım sen bu tablodan ne okuyorsun?
[YORUMCU] Bugünün haberlerinde aslında tek bir hikâyenin iki yüzünü görüyoruz: bir yanda kapasite yarışı, diğer yanda o kapasitenin nasıl denetleneceği sorusu. Microsoft'un 38 gigawattlık planı ya da Apple'ın asistanı telefonun merkezine taşıması, teknolojinin artık deneme aşamasından çıkıp elektrik ve su gibi bir altyapı meselesine dönüştüğünü gösteriyor. Anthropic'in raporu ise madalyonun öbür tarafı; aynı araçlar gözetim ve casusluk için de kullanılabiliyor ve bunu tespit eden çoğu zaman devletler değil, şirketlerin kendi güvenlik ekipleri oluyor. OpenAI'nin bağlayıcı kural talebini de tam burada okumak gerekiyor: sektör, denetimin er ya da geç geleceğini gördüğü için masanın kenarında değil, kuralların yazıldığı yerde oturmayı tercih ediyor. İstanbul'daki zirve de bu denklemin üçüncü ayağını hatırlatıyor; yapay zekanın yalnızca teknolojisini değil, yatırımını ve yetişmiş insanını da ülkeye çekebilenler önümüzdeki dönemde masada söz sahibi olacak.
[SPIKER] Şimdi haftanın son işlem gününe damgasını vuran ekonomi ve piyasa gelişmelerine geçiyoruz; bugün hem Ankara'dan hem de yurt dışından art arda kritik veriler geldi.
[SPIKER] Günün en çok beklenen başlığı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'ndan geldi. Para Politikası Kurulu bugün topladığı toplantıda politika faizi olarak kullanılan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37 seviyesinde sabit tuttu. Gecelik borç verme faizi yüzde 40, gecelik borçlanma faizi ise yüzde 35,5 düzeyinde korundu. Karar metninde sıkı para politikası vurgusunun sürdüğü, enflasyonun ana eğilimindeki düşüşe rağmen jeopolitik gelişmelere bağlı yüksek enerji fiyatlarının yukarı yönlü risk oluşturduğu ifade edildi. Anketlere katılan 25 ekonomistin 24'ü zaten faizin değişmeyeceğini öngörmüştü; Kurul'un bir sonraki toplantısı 23 Ekim'de yapılacak.
[SPIKER] Yine bugün açıklanan ödemeler dengesi verileri de dikkat çekti. Merkez Bankası'nın verilerine göre cari işlemler hesabı temmuz ayında 36 milyon dolar fazla verdi. Altın ve enerji hariç tutulduğunda bu fazla 4 milyar 972 milyon dolara çıkıyor; hizmetler dengesindeki 8 milyar 228 milyon dolarlık net giriş ve 5 milyar 968 milyon dolarlık seyahat geliri tabloyu belirleyen ana kalemler oldu. Yıllıklandırılmış cari açık ise 40,7 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Temmuzda portföy yatırımlarında 5 milyar 841 milyon dolarlık net giriş kaydedildi.
[SPIKER] Yurt içi piyasalara bakıldığında Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi gün ortasında yüzde 0,19 artışla 14.420,91 puan seviyesindeydi. Endekste bankacılık ve finans tarafı yüzde 0,41 primle öne çıkarken, teknoloji yüzde 0,87, sanayi ise yüzde 0,28 geriledi. Döviz tarafında dolar 48,60 lira, euro 56,41 lira bandında işlem gördü; sterlin ise 65,70 lira eşiğinde el değiştirdi. Altında ons fiyatı yüzde 0,7 artışla 4.347 dolar seviyesindeyken, gram altın 6.788 lira civarında dengelendi. Gram altının geçen cuma 6.898 liradan kapandığını hatırlatalım; yani haftalık bazda sınırlı bir geri çekilme söz konusu.
[SPIKER] Enerji piyasasında ise sert bir hareket var. Kasım vadeli Brent tipi ham petrolün varil fiyatı bugün yüzde 3,34 düşüşle 104 dolara geriledi, haftalık kayıp yüzde 8'i aştı. Düşüşün arkasında İsviçre'de tamamlanan Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki görüşmelerin ilk turu var; petrol ve petrokimya ihracatına yönelik muafiyet açıklaması ve Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyatın normalleşeceği beklentisi, fiyatlardaki jeopolitik risk priminin hızla geri alınmasına yol açtı.
[SPIKER] Küresel tarafta ise gözler Amerika'daki enflasyon verisindeydi. Ağustos ayında tüketici fiyat endeksi aylık yüzde 0,4 artarken, yıllık enflasyon yüzde 3,4 ile temmuzdaki seviyesini korudu. Çekirdek enflasyon aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 2,4 olarak gerçekleşti ve her iki rakam da piyasa beklentileriyle örtüştü. Aylık artışta benzin fiyatlarındaki yüzde 3,9'luk yükseliş belirleyici oldu. Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası Fed, 15-16 Eylül'de toplanacak; politika faizi şu anda yüzde 3,5 ile 3,75 aralığında bulunuyor ve piyasa fiyatlamaları 25 baz puanlık bir artış ihtimalini yakın bir oranda masada tutuyor.
[SPIKER] Bu tabloyu birlikte okumakta fayda var, Barış, sende neler uyandırdı bugünkü veriler?
[YORUMCU] Bugünün en çarpıcı yanı, aslında birbirine bağlı üç hikâyenin aynı güne sığması. Merkez Bankası faizi sabit tutarken metinde enerji fiyatlarını risk olarak işaret etti; ama tam da o saatlerde Brent petroldeki haftalık yüzde 8'lik düşüş, o riski en azından kısa vadede hafifletmiş görünüyor, ki bu hem enflasyon patikası hem de enerji ithalatçısı olduğumuz için cari denge açısından rahatlatıcı bir gelişme. Temmuzda cari işlemlerin fazla vermesi ve portföy girişlerinin güçlü seyretmesi, kur tarafındaki sakin görüntüyü açıklayan en somut veri; dolar yılın bu döneminde günlük yüzde 0,1'lik adımlarla hareket ediyorsa, bunun arkasında bu tür bir dış denge iyileşmesi var. Öte yandan Amerika'daki enflasyonun yüzde 3,4'te çakılı kalması ve Fed'in gelecek hafta artış ihtimalini masada tutması, altın ve gelişen ülke varlıkları için önümüzdeki günlerde volatiliteyi artırabilir. Kısacası içeride tablo toparlanıyor ama dışarıdaki denklem henüz çözülmüş değil; önümüzdeki haftanın ajandası bu anlamda bugünden daha belirleyici olacak.
[SPIKER] Türkiye masasına geçiyoruz; bugün Rize'den Ankara'ya, Silivri açıklarından piyasalara kadar hareketli bir gün yaşandı, başlıklar sırayla şöyle.
[SPIKER] Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bugün Rize'de, yapımı tamamlanan yatırımların toplu açılış törenine katıldı. Erdoğan burada yaptığı konuşmada gündeminin ülkeyi çevresindeki kriz ve çatışma kuşağından korumak olduğunu söyledi, muhalefetin söylemlerine ya da iç tartışmalarına taraf olmadıklarını belirtti. Cumhurbaşkanı bir gün önce memleketi Güneysu'da kendisini karşılayanlara seslenirken de önlerindeki seçim sürecini başarıyla geçireceklerine dair inancını yinelemişti.
[SPIKER] Muhalefet cephesinde tablo yaz aylarından bu yana köklü biçimde değişmiş durumda. Özgür Özel'in temmuz sonunda 91 milletvekiliyle Cumhuriyet Halk Partisi'nden ayrılıp kurduğu Yeni Parti, Meclis'te grup kurarak ana muhalefet sıfatını üstlendi; CHP'nin sandalye sayısı 41'e gerileyerek parti, Genel Kurul'da beşinci sıraya düştü. Meclis'te grup sayısı böylece 7'ye çıktı ve oturma düzeni yeniden belirlendi. Özel bugün Kars'ta program yürüttü; partinin teşkilatlanma turu il il sürüyor.
[SPIKER] Cumhuriyet Halk Partisi tarafında ise mayısta verilen mutlak butlan kararının ardından genel başkanlık görevine dönen Kemal Kılıçdaroğlu yönetimi, kongre takvimini işletmeye başladı. Partinin kuruluş yıl dönümü olan 9 Eylül'deki toplantının ardından açıklanan takvime göre süreç bu hafta resmen başladı; ilçe kongrelerinin aralık ayında, il kongrelerinin ise ocak ve şubat aylarında tamamlanması planlanıyor. Delege yapısının sıfırdan belirleneceği bu süreç sonunda büyük kurultayın 2027'ye kalması bekleniyor. Mutlak butlan dosyasının Yargıtay aşamasındaki seyri de takvimi doğrudan etkileyecek başlıklardan biri olarak duruyor. Ayrıca CHP milletvekillerinin 25-27 Eylül'de Abant'ta kamp yapacağı, Kılıçdaroğlu'nun da bu toplantıya katılacağı bildirildi.
[SPIKER] Yargı gündeminde bugün İstanbul Büyükşehir Belediyesi eski Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun dosyaları vardı. İmamoğlu'nun, eski Tuzla Belediye Başkanı Şadi Yazıcı'ya yönelik sözleri nedeniyle yargılandığı hakaret davasının duruşması bugün görüldü; dosyada daha önce iki kez beraat kararı verilmiş, istinaf bu kararları usul gerekçesiyle bozmuştu. Yeni görevlendirilen hâkim, duruşmanın İmamoğlu'nun tutuklu bulunduğu Silivri'deki Marmara Cezaevi yerleşkesindeki salonda yapılmasına karar vermişti. Öte yandan 50'si tutuklu 414 sanığın yargılandığı İstanbul Büyükşehir Belediyesi ana davasına 14 Eylül Pazartesi günü devam edilecek; ayrı bir dosya olan casusluk davası ise 29 Eylül'e ertelendi.
[SPIKER] Ekonomiye geçiyorum, bugün üç ayrı veri seti aynı anda masadaydı. Merkez Bankası'nın açıkladığı ödemeler dengesi istatistiklerine göre cari işlemler hesabı temmuz ayında 36 milyon dolar fazla verdi; 12 aylık toplamda cari açık 40,7 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Aynı dönemde resmi rezervler 14,3 milyar dolara yakın artış kaydetti. Merkez Bankası'nın eylül ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'nde ise yıl sonu enflasyon beklentisi %29,43'ten %29,61'e yükseldi; bu oran, Orta Vadeli Program'daki %28,4 hedefinin üzerinde kaldı. Ankette 12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi %23,70 olurken, yıl sonu dolar kuru tahmini 51,66 liradan 51,57 liraya geriledi, 2026 büyüme beklentisi ise %3,1'den %3,0'a çekildi. Piyasalarda BIST 100 endeksi gün ortasında 14.420 puan civarında işlem gördü; serbest piyasada dolar 48,60, euro 56,41 lira seviyelerindeydi, gram altın 6.728 lira bandında, Brent petrol ise varil başına 104 dolar dolayında fiyatlandı.
[SPIKER] Güvenlik başlığında bugünün en dikkat çeken gelişmesi, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda 22 ilde eş zamanlı yürütülen operasyon oldu. Sosyal medya ve mesajlaşma platformları üzerinden örgütlenen, çocuklara yönelik istismar içerikleri, hayvanlara eziyet görüntüleri ve tehdit paylaşımlarıyla gündeme gelen yapıya yönelik çalışmada 32 şüpheli belirlendi, bunlardan 27'si yakalandı. Yetkililer, şüphelilerin bir kısmının üç ilde okullara yönelik saldırı hazırlığına dair paylaşımlar yaptığının tespit edildiğini bildirdi; soruşturma kapsamında suça sürüklenen çocuklar da bulunuyor.
[SPIKER] Marmara'da ise acı bekleyiş sürüyor. 2 Eylül'de Silivri açıklarında iki Türk bayraklı ticari geminin çarpışmasının ardından batan kuru yük gemisindeki 10 mürettebattan 10 gündür haber alınamıyor. Enkazın yaklaşık 950 metre derinlikte olduğu belirlenirken, Sahil Güvenlik ve Deniz Kuvvetleri ekiplerinin sonar ve uzaktan kumandalı sualtı aracıyla yürüttüğü çalışmalar devam ediyor. Son olarak eğitim başlığı: 14 Eylül Pazartesi günü zil çalıyor, yeni eğitim öğretim yılı öncesinde İstanbul'da okul güvenliği için 3 bin 13 bahçe görevlisi görevlendirildi.
[SPIKER] Barış, bugünün tablosunda hem siyaset hem ekonomi tarafında epey malzeme var, buyur söz sende.
[YORUMCU] Bugünün en çarpıcı yanı bence şu: Türkiye siyaseti seçimsiz bir şekilde yeniden şekillendi ve Meclis'te ana muhalefet koltuğunun el değiştirmesi, üzerinden haftalar geçmesine rağmen hâlâ oturmuş bir denge üretmiş değil. Bir tarafta 91 vekille yola çıkan yeni bir yapı, diğer tarafta 41 sandalyeye düşmüş ama kongre takvimini işleterek kendi meşruiyetini tabandan yeniden kurmaya çalışan köklü bir parti var; kurultayın 2027'ye sarkması, bu belirsizliğin en az bir buçuk yıl daha siyasetin arka planında duracağı anlamına geliyor. Ekonomi tarafında ise veriler aslında birbirini tamamlıyor: cari dengedeki toparlanma ve rezerv artışı dış kırılganlık açısından rahatlatıcı, ama piyasa katılımcılarının yıl sonu enflasyon beklentisini programın hedefinin üstüne çekmesi, dezenflasyonun beklenenden yavaş ilerlediğine dair bir uyarı niteliğinde. Bu ikisini birlikte okuduğunuzda ortaya çıkan tablo şu: makro tarafta zemin sağlamlaşıyor, fiyat tarafında ikna süreci devam ediyor. Siyasetin gündemi ne kadar yoğun olursa olsun, vatandaşın günlük hayatını belirleyen asıl başlık hâlâ bu ikinci kısım.
[SPIKER] Sporda gündem bugün yine İstanbul'un büyük kulüplerinde; Avrupa kupalarından milli takımlara uzanan yoğun bir 24 saat geçirdik.
[SPIKER] Fenerbahçe'de teknik direktör krizi sürüyor. İsmail Kartal, dün akşam sahasında Roma ile 1-1 berabere kalınan Şampiyonlar Ligi maçının ardından basın toplantısında istifa ettiğini duyurdu; kulübün 18 yıl sonra döndüğü organizasyonda Roma öne geçmiş, beraberliği ikinci yarının başında Archie Brown sağlamıştı. Başkan Aziz Yıldırım istifayı kabul etmediğini açıkladı, ancak Kartal bugün idmana katılmadı. Futbol direktörü Oğuz Çetin'in yaptığı görüşmeden de sonuç çıkmadı; Gaziantep FK maçında takımın başında Dirk Kuyt'un yer alması bekleniyor.
[SPIKER] Galatasaray ise Şampiyonlar Ligi'ne istediği gibi başlayamadı. Sarı kırmızılılar, Sporting Clube de Portugal, yani Sporting Lizbon deplasmanında 3-1 yenildi. Konuk ekip 5. dakikada rakip savunmanın kendi kalesine attığı golle öne geçti; Sporting Lizbon ise 27, 57 ve 63. dakikalardaki gollerle maçı çevirdi. Victor Osimhen'in yanı sıra Lemina ve Singo'nun sakatlıkları kadro planlamasında ciddi bir boşluk oluşturdu.
[SPIKER] Trendyol Süper Lig'de 5. hafta bu akşam başlıyor. Beşiktaş, saat 20.00'de Tüpraş Stadyumu'nda Erzurumspor FK'yi konuk edecek. Siyah beyazlılar, geçen hafta kazandıkları derbinin ardından zirve yarışında avantajı elinde tutmak istiyor. Karşılaşmayı Gürcan Hasova yönetecek. Trendyol 1. Lig'de de aynı saatte Sarıyer ile Bandırmaspor karşı karşıya gelecek.
[SPIKER] Voleybolda A Milli Erkek Takımı, yani Filenin Efeleri, Avrupa Şampiyonası'nda D Grubu ilk maçında Almanya'ya 3-1 yenildi. Milliler ilk seti 25-23 kazanmasına rağmen sonraki üç seti 25-22, 25-21 ve 25-20 kaybetti. Karşılaşmanın en skorer oyuncusu 18 sayıyla Adis Lagumdzija oldu. Türkiye, turnuvadaki ikinci maçında yarın saat 17.00'de Fransa ile karşılaşacak.
[SPIKER] Basketbolda ise FIBA Kadınlar Dünya Kupası'nda grup aşaması dün tamamlandı. Potanım Perileri, Porto Riko'ya 75-71 kaybettiği karşılaşmanın ardından turnuvaya grup aşamasında veda etti. Organizasyonda bugün çeyrek final eşleşmeleri oynanıyor.
[SPIKER] Kültür ve sanat gündemiyle devam ediyoruz; bugün hem restorasyon cephesinde hem de sahnelerde dikkat çeken başlıklar vardı.
[SPIKER] Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nde restorasyon yeni bir aşamaya giriyor. Ana kubbedeki uygulamalar planlanan takvimle sürerken, uzmanların yaptığı modelleme ve statik analizler doğu yarım kubbede güçlendirme ihtiyacını ortaya koydu. Bu bölümde taşıyıcı sistem güçlendirmesinin yanı sıra yarım kubbenin iç yüzeyindeki mozaik ve hat bezemelerde konservasyon yapılacak; doğudaki mihrap duvarının mermer yüzeylerinde de temizlik ve onarım uygulamaları gerçekleştirilecek. Çalışma alanına güvenli erişim için çelik bir platform kurulacak, geçici mihrap ve minber yerleştirilerek ibadetin aksamaması sağlanacak.
[SPIKER] Ankara'dan arkeoloji alanında dikkat çekici bir buluntu geldi. Gölbaşı ilçesindeki Külhöyük kazılarında, 4 bin yıllık bir Hitit kabının içinde, bugün dünyada yalnızca Gölbaşı çevresinde yetişen endemik Sevgi Çiçeği'nin bilinen en eski tohum kalıntıları tespit edildi. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 5 bin yıllık yerleşimde sürdürülen kazıların Ankara'nın hafızasını gün yüzüne çıkardığını belirtti. Cumhurbaşkanlığı kararlı kazı statüsündeki çalışmaları Doç. Dr. Derya Yılmaz Tekin yürütüyor. Koruma altındaki Sevgi Çiçeği, 2019'da coğrafi işaret tescili almıştı.
[SPIKER] Tiyatro tarafında ise bir yıl dönümü var. İstanbul Kültür Sanat Vakfı'nın düzenlediği İstanbul Tiyatro Festivali 30. yaşına giriyor ve bu yılın programı açıklandı. Mehmet Birkiye küratörlüğündeki festival 22 Ekim ile 3 Aralık tarihleri arasında yapılacak; Türkiye'den ve yurt dışından 17 tiyatro, performans ve dans yapımı seyirciyle buluşacak. Açılışı Caroline Guiela Nguyen'in yönettiği Lacrima, yani Gözyaşı adlı oyun yapacak. Seçkide çağdaş dans, edebiyat uyarlamaları ve yenilikçi sahne dilleri öne çıkıyor. Festivalin Onur Ödülü ise 9 Eylül akşamı oyuncu Tilbe Saran'a sunuldu. Festival öncesinde eylül ayı boyunca ücretsiz söyleşiler ve ustalık sınıfları da programda yer alıyor.
[SPIKER] Kültürel diplomasi tarafında da bir başlık var. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, 14 ve 15 Eylül'de Tokyo'da "70 Yıl Sonra Yeniden Görülen Japonya" başlıklı bir fotoğraf sergisi düzenleyecek. Sinemaseverler için de yoğun bir hafta sonu bizi bekliyor; komediden dramaya, aksiyondan animasyona uzanan 13 yeni yapım bu hafta vizyona giriyor.
[SPIKER] Şimdi de bu akşamdan itibaren ve önümüzdeki günlerde yakından izleyeceğimiz başlıklara geçelim.
[SPIKER] Gündemin ilk sırasında Silivri açıklarındaki deniz faciası var. 2 Eylül'de iki Türk bayraklı kuru yük gemisinin çarpışmasının ardından batan Tuğberk İmamoğlu'nun 10 kişilik mürettebatı için yürütülen arama çalışmaları bugün 10. gününde. Kazanın olduğu bölgede derinliğin 800 ila 900 metreyi bulması çalışmaları zorlaştırıyor. Sahil Güvenlik, Kıyı Emniyeti ve Deniz Kuvvetleri'nin sürdürdüğü aramalardan gelecek her yeni bilgiyi aktaracağız. Kuzey Kıbrıs'ta Girne Limanı açıklarında battığı bildirilen gemiyle ilgili gelişmeler de takibimizde.
[SPIKER] Dış politikada gözler yeniden Körfez'de. ABD ile İran arasında aylardır süren gerilimin deniz hattına taşınmasıyla tanker ve ticari gemilere yönelik saldırılar, Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin seyri ve enerji arzına ilişkin uyarılar haftaya damga vurmaya aday. Brent petrolün varili bugün 105,84 dolardan işlem gördü; fiyatların 4 ayın ardından yeniden 100 doların üzerine çıkması piyasalarda ana konu başlığı. Gazze'de ateşkes sürecinin kalıcı hale getirilmesi, sahadaki ihlal iddiaları ve insani yardım trafiği de gündemimizde kalmayı sürdürecek.
[SPIKER] Ekonomi tarafında yoğun bir takvim var. TÜİK temmuz ayı ticaret satış hacim ve ciro endeksleri ile 2025 dış ticaret istatistiklerini paylaşacak. Merkez Bankası ise temmuz ödemeler dengesi verileri ve eylül ayı piyasa katılımcıları anketini duyuracak. Kurul, perşembe günkü toplantısında politika faizini %37 seviyesinde sabit tutmuştu. Haftanın kritik başlığı ise Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası. 15 ve 16 Eylül'deki toplantının ardından karar çarşamba akşamı Türkiye saatiyle 21.00'de açıklanacak; şu an %3,50 ile %3,75 aralığında bulunan faizin yanı sıra güncellenecek ekonomik projeksiyonlar da izlenecek. Bugün BIST 100 endeksi %0,77 kayıpla 14.393,85 puandan kapandı, gram altın 6.728,71 lira seviyesinde, ons fiyatı ise 4.334,05 dolar bandında.
[SPIKER] Yurt içinde Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın İstanbul'daki TİSK zirvesi ve Sinop programı, Enerji Bakanı'nın Bakü'deki Türkiye-Azerbaycan 5. Enerji Forumu temasları, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı'nın Şam'daki görüşmeleri takip edilecek. 22 ilde suç örgütlerine yönelik yürütülen operasyonların bilançosu da bekleniyor.
[SPIKER] Sporda bu akşam Beşiktaş, Erzurumspor FK'yı konuk ediyor. Filenin Efeleri ise Avrupa Şampiyonası'ndaki ilk maçında dün Almanya'ya 3-1 yenildi; grup mücadelesi Cluj-Napoca'da devam edecek.
[SPIKER] Ve diplomasi trafiği ay ortasından itibaren New York'a kayıyor. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. dönemi açıldı; liderlerin katılacağı genel görüşmeler 22 Eylül'de başlıyor ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ilk gün kürsüye çıkması bekleniyor.
[SPIKER] Şimdi hava durumuna geçelim; hafta sonuna yaz sıcaklarıyla giriyoruz.
[SPIKER] Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün bugünkü değerlendirmesine göre yurdun büyük bölümünde az bulutlu ve açık bir hava hâkim; sıcaklıklar özellikle iç ve doğu kesimlerde mevsim normallerinin üzerine çıkmayı sürdürüyor.
[SPIKER] İstanbul'da bugün hava az bulutlu ve açık geçti, sıcaklık 19 ile 29 derece arasında seyretti; yarın parçalı bulutlu bir gün bekleniyor ve en yüksek sıcaklık 30 derece olarak öngörülüyor.
[SPIKER] Ankara'da bugün güneşli bir gün yaşandı, termometreler 16 ile 31 derece arasında hareket etti; yarın yine güneşli bir hava ve 32 derece bekleniyor.
[SPIKER] İzmir'de bugün açık bir hava vardı ve sıcaklık 22 ile 32 derece arasında ölçüldü; yarın da güneşli bir gün ve yine 32 derece tahmin ediliyor.
[SPIKER] Ülke genelinde hafta sonu için kayda değer bir yağış beklenmiyor; yalnızca Van'ın doğu ilçelerinde yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak öngörülüyor. Meteoroloji, yağışlı sistemlerin hafta sonunun ardından, 14 Eylül'den itibaren kuzey ve iç kesimlerde etkisini göstermeye başlayacağını bildiriyor.
[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.