2026-09-10 · 38 dk
Hürmüz Boğazı'nda İran'ın 10 gemiye saldırısı Brent petrolü mayıstan bu yana ilk kez 100 doların üzerine taşırken, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı İran'ı 20 yıl sonra ilk kez BM Güvenlik Konseyi'ne bildirdi; Avrupa Merkez Bankası faizleri 25 baz puan artırırken Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası politika faizini üst üste beşinci kez yüzde 37'de sabit tuttu. Teknolojide Gitex AI Türkiye'de 1,6 milyar dolarlık HIT-Yapay Zekâ Çağrısı duyuruldu, Apple iPhone 18 ailesini tanıttı ve Google Finlandiya'ya 13 milyar avroluk yapay zekâ yatırımı açıkladı. Gündemin diğer başlıkları: Erdoğan-Yavaş görüşmesi, İstanbul'da kiralık sosyal konut başvuruları, Fenerbahçe'nin Şampiyonlar Ligi'nde Roma'yı ağırlaması ve Ayasofya restorasyonunda yeni aşama.
[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün on Eylül iki bin yirmi altı, Perşembe. Ben Pınar.
[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.
[SPIKER] Dünya ve ABD masasında bugün başlıklar yine Ortadoğu ekseninde toplanıyor; sırayla gidelim.
[SPIKER] Gündemin en üst sırasında Hürmüz Boğazı var. ABD'nin 5 İran tankerini batırmasının ardından İran, boğaz yakınlarında 10 gemiye saldırı düzenledi. Tankerlerden birinde en az 1 denizci hayatını kaybetti, 1 kişinin ise kayıp olduğu bildirildi. Piyasa tarafındaki yansıması hızlı oldu: küresel referans fiyat olan Brent petrol, mayıs ayından bu yana ilk kez varil başına 100 doların üzerinde kapandı.
[SPIKER] ABD ile İran arasındaki çatışma yedinci ayına girmiş durumda. Trump, savaşın kasım ayındaki ara seçimlerin ardından sona ereceği görüşünü dile getirdi ve İran'ın daha fazla dayanamayacağını söyledi. Buna karşılık bazı danışmanlarının, çatışmanın 2029'a kadar uzayabileceği yönünde uyarılarda bulunduğu aktarılıyor. Ayrıca CBS muhabirinin aktardığına göre, Ürdün'deki Muvaffak Salti Hava Üssü'ne düzenlenen saldırılarda birden fazla Amerikan askeri uçağı hasar gördü.
[SPIKER] Nükleer dosyada da kritik bir adım atıldı. International Atomic Energy Agency, yani Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın 35 üyeli kurulu, İran'ı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne bildirme kararı aldı. Bu, son 20 yılın ilk kararı olma özelliği taşıyor. Gerekçe olarak, denetçilerin beyan dışı sahalarda tespit ettiği uranyum izlerine ilişkin uzun süredir devam eden soruşturmada işbirliğinin sağlanmaması gösterildi. Oylamada Çin, Rusya ve Nijer karşı oy kullandı, 8 ülke çekimser kaldı.
[SPIKER] Kızıldeniz hattında da tablo değişiyor. Dört Yemenli askeri kaynağa dayandırılan bilgilere göre, İran'a yakınlığıyla bilinen Husiler, Babü'l-Mendep Boğazı kıyısındaki Muha ve Zubab gibi kentlerde kontrolü tamamlamaya çok yaklaştı. Bu, dünya deniz ticaretinin dar geçitlerinden biri üzerinde ciddi bir kaldıraç anlamına geliyor. Pakistan'ın İran'a grubu frenleme çağrısı yaptığı, Tahran'ın ise Husileri yönlendirmediği yanıtını verdiği belirtiliyor.
[SPIKER] Gazze cephesinde ise ateşkes tabelası duruyor, ama sahadaki resim farklı. Ekim 2025'ten bu yana yürürlükte olan ateşkese rağmen bugün Beyt Lahiya'da düzenlenen İsrail saldırısında en az 4 kişi hayatını kaybetti; ölenlerin ikisi çocuk. Sahadaki değerlendirmelerde tablo, ne savaş ne barış olarak tarif ediliyor: şiddetin şiddeti azaldı, fakat kalıcı siyasi ve insani istikrar hâlâ kurulabilmiş değil. Trump ise dün, İngiltere ve bazı ülkelerin yerleşimlere yönelik yaptırım kararlarının nedenini sorguladığını söyledi.
[SPIKER] Ukrayna cephesinde hareketlilik sürüyor. Askeri kaynaklara göre Ukrayna güçleri Lyman çevresinde Rus birliklerini geri itiyor. Zelenskyy Kanada'da temaslarda bulunurken Rusya'nın saldırılarında en az 3 kişi yaşamını yitirdi; Sumy'de bir alışveriş merkezine yapılan saldırıda 2 can kaybı yaşandı. Rusya tarafında ise Voronej'de bir kadın insansız hava aracı enkazı nedeniyle hayatını kaybetti, Soçi'de deniz insansız araçlarıyla düzenlenen saldırıda 8 kişi yaralandı. Norveç Başbakanı'nın aktardığına göre, Zelenskyy'nin uçağı Moldova'dan havalanırken bir insansız hava aracıyla çarpışmanın eşiğinden döndü.
[SPIKER] Kuzeyde ise az konuşulan ama önemli bir başlık var. Norveç, İngiltere ve ABD'nin ortak yürüttüğü bir operasyonda, Arktik sularında denizaltı kablolarını iz bırakmadan devre dışı bırakmaya yarayan bir düzenek taşıyan Rus denizaltılarının tespit edildiği bildirildi. Aynı hatta Finlandiya, Rusya sınırı boyunca 200 kilometrelik sınır çitini tamamladığını duyurdu. Diplomatik kanalda ise Trump, Putin'in bir barış anlaşması istediğini söyledi; CIA Direktörü Ratcliffe'in ABD, Rusya ve Ukrayna görüşmelerinde daha büyük rol üstlendiği aktarılıyor.
[SPIKER] Ekonomi tarafında günün kararı Frankfurt'tan geldi. European Central Bank, yani Avrupa Merkez Bankası, temmuzdaki duraklamanın ardından üç temel politika faizini de 25 baz puan artırdı. Mevduat faizi %2,50, temel refinansman faizi %2,65, marjinal borç verme faizi ise %2,90 seviyesine çıkarıldı; karar 16 Eylül'de yürürlüğe girecek. Banka gerekçesinde, Ortadoğu'daki çatışmanın enflasyon baskısı yaratmayı sürdürdüğünü ve enflasyonun uzun süre hedefin belirgin biçimde üzerinde kalmasının beklendiğini belirtti. Lagarde'ın basın toplantısı ve güncellenen ekonomik projeksiyonlar da piyasaların takibindeydi.
[SPIKER] ABD iç siyasetinde ise ara seçim takvimi konuşuluyor. Trump, Cumhuriyetçilerin kasımdaki seçimlerde başarılı olması hâlinde her yetişkin Amerikalıya 5.000 dolarlık bir ödeme yapılacağını açıkladı ve buna Trump Dividend adını verdi; söz konusu programın tahmini maliyeti 1,35 trilyon dolar olarak hesaplanıyor. Yönetim ayrıca, sağlık sigortası kapsamında fazla ücretlendirildiği belirtilen yaklaşık 1 milyon kişiye 500 dolarlık iade çeki gönderilmesini planlıyor. Bunun yanında Ticaret Bakanlığı, nüfus sayımının yalnızca vatandaşları ve daimi oturum sahiplerini kapsaması ile ırk ve etnik köken sorularının kaldırılmasını öneren bir düzenleme taslağı hazırladı.
[SPIKER] Son olarak iklim başlığı: küresel ölçekte ağustos 2026, 16,96 dereceyle kayıtların başlangıcından bu yana en sıcak ay rekoruna ortak oldu. Nepal ise iklim kaynaklı afetin ardından ilk aşama yeniden inşa için 5 milyar dolarlık kaynak arayışında.
[SPIKER] Barış, bugün masada birbirinden bağımsız görünen ama aslında aynı hatta dizilen çok fazla başlık var. Sen bu tabloyu nereden tutarsın?
[YORUMCU] Ben bugünün ortak paydasını coğrafyada değil, dar geçitlerde görüyorum Pınar. Hürmüz'de 10 gemiye yapılan saldırı, Babü'l-Mendep kıyısındaki kontrol değişimi ve Arktik'te denizaltı kablolarına yönelik olduğu bildirilen düzenek; üçü de aynı mantığın farklı sahnelerdeki tekrarı, yani cepheyi genişletmek yerine küresel akışın en kırılgan noktasını sıkıştırmak. Brent'in 100 doları aşması ve Avrupa Merkez Bankası'nın faizi 25 baz puan artırırken doğrudan Ortadoğu kaynaklı enflasyon baskısına atıf yapması da bu zincirin nasıl kapandığını gösteriyor: denizde atılan bir adım, birkaç gün içinde Avrupalı hanelerin kredi faizine dönüşüyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın 20 yıl sonra Güvenlik Konseyi'ne başvurma kararı da bu ortamda teknik bir dosya olmaktan çıkıp siyasi bir kaldıraca dönüşüyor; üstelik Çin ve Rusya'nın karşı oyu, dosyanın Konsey'de nasıl bir tıkanmayla karşılaşacağını şimdiden işaret ediyor. Ara seçim takvimiyle konuşulan çözüm beklentilerine ise temkinli yaklaşmakta fayda var, çünkü seçim takvimleri savaşları bitirmekten çok müzakerelerin ritmini belirliyor. Türkiye açısından bakıldığında ise mesele soyut değil: enerji faturası, deniz ticareti güzergâhları ve Avrupa'daki faiz patikası aynı anda etkileniyor; bu yüzden önümüzdeki günlerde asıl izlenmesi gereken başlık, boğazlardaki seyir güvenliği ve sigorta maliyetleri olacak.
[SPIKER] Şimdi teknoloji ve yapay zekâ başlıklarına geçiyoruz; bugün gündem hem İstanbul'dan hem de Silikon Vadisi'nden geliyor.
[SPIKER] İlk haberimiz İstanbul Fuar Merkezi'nden. Gitex AI Türkiye fuarı dün kapılarını açtı, bugün ikinci gününü tamamladı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır açılışta 1,6 milyar dolarlık HIT-Yapay Zekâ Çağrısı'nı duyurdu; bu çağrının bulut ve yapay zekâ altyapısına büyük ölçekli yatırım çekmesi, sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar dijital dönüşümü hızlandırması hedefleniyor. Bakan Kacır ayrıca 2030'a kadar yapay zekâ, bulut ve dijital altyapı alanında en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımını harekete geçirme hedefini paylaştı; kuantum teknolojileri için de ayrı bir HIT-Kuantum Çağrısı yürütülüyor.
[SPIKER] Teknoloji dünyasının en çok beklenen gecesi de dün yaşandı. Apple, Apple Park'taki Steve Jobs Tiyatrosu'nda düzenlediği sonbahar etkinliğinde iPhone 18 ailesini tanıttı; Pro ve Pro Max modellerinin yanı sıra şirketin ilk katlanabilir telefonu da sahneye çıktı. Türkiye'de ön siparişler etkinliğin hemen ardından açıldı, cihazların mağaza raflarındaki yerini 18 Eylül'de alması bekleniyor.
[SPIKER] Yapay zekâ tarafında haftanın en çok tartışılan iddiası OpenAI'dan geldi. Şirket, 90 yıldır çözülemeyen Navier-Stokes probleminin belirli bir formunu çözdüğünü açıkladı; yaklaşık 10 bin yapay zekâ ajanının eş zamanlı çalıştığı süreç 88 saat sürmüş, ajanlar arasında 2,7 milyon mesaj gidip gelmiş, yaklaşık 130 milyar çıktı tokenı harcanmış. Sıvı ve gazların hareketini tanımlayan bu denklemler uçak tasarımından hava tahminine, kan akışının incelenmesinden mühendisliğe kadar geniş bir alanda kullanılıyor. Ancak çözüm henüz bağımsız biçimde doğrulanmış değil; Milenyum Ödülleri'ni veren Clay Mathematics Institute, yani Clay Matematik Enstitüsü de sonucu resmen kabul etmiş değil.
[SPIKER] Avrupa'dan dev bir yatırım haberi var. Google, önümüzdeki iki yılda Finlandiya'daki yapay zekâ altyapısına en az 13 milyar avro ayıracağını duyurdu; bu, şirketin Avrupa'da tek seferde yaptığı en büyük yatırım olarak kayıtlara geçiyor. Paket yeni veri merkezlerinin yanı sıra elektrik şebekesi iyileştirmelerini, temiz enerji ve batarya projelerini kapsıyor. Finlandiyalı enerji şirketi Fortum ile yapılan 22 yıllık anlaşma kapsamında bir nükleer santralin üretiminin %50'sine kadarı satın alınacak; inşaat döneminde ise 37 binden fazla istihdamın destekleneceği belirtiliyor.
[SPIKER] Son olarak Washington cephesinden bir uyarı. ABD'nin Ulusal Güvenlik Ajansı, Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı ve Federal Soruşturma Bürosu, 8 Eylül'de yayımladıkları ortak bildiride bazı Çinli yapay zekâ şirketlerinin ABD'li öncü modellere karşı sistematik veri damıtma girişimlerinde bulunduğunu öne sürdü. Bildiride DeepSeek, Alibaba ve MiniMax gibi isimler sayılıyor; söz konusu şirketlerden bu iddialara ilişkin doğrulanmış bir yanıt henüz gelmedi. Bu arada Amerikan Kongresi'nde yapay zekâ düzenlemesine yönelik çağrılar da hız kazanmış durumda.
[SPIKER] Barış, gün boyu bu başlıkları takip ettim; sende nasıl bir izlenim bıraktı?
[YORUMCU] Bence bugünün haberleri tek bir hikâyenin farklı yüzleri: yapay zekâ artık sadece bir yazılım tartışması değil, enerji, arazi, çip ve jeopolitika tartışması. Google'ın Finlandiya'da veri merkezinin yanına doğrudan bir nükleer üretim anlaşması koyması bunun en somut kanıtı; kimse yalnızca model eğitmiyor, herkes aynı zamanda elektrik satın alıyor. OpenAI'ın matematik iddiasına gelince, doğrulanırsa gerçekten tarihî bir eşik olur; ama bilimde sonucun kendisi kadar hakem sürecinden geçmesi de kıymetli, o yüzden Clay Matematik Enstitüsü'nün değerlendirmesini sabırla beklemekte fayda var. Washington'dan gelen uyarı ise modellerin artık birer ürün olmaktan çıkıp stratejik varlık sayılmaya başlandığını gösteriyor. Türkiye açısından kritik soru şu: 1,6 milyar dolarlık çağrı yalnızca hesaplama gücüne mi dönüşecek, yoksa o gücü kullanacak yetişmiş insana da mı; çünkü altyapı tek başına, insansız bir kapasite olarak pek işe yaramıyor.
[SPIKER] Ekonomi ve piyasalar tarafında bugün gündemi belirleyen başlık faizdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, eylül toplantısında politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tuttu. Böylece faizde üst üste beşinci kez değişikliğe gidilmemiş oldu; gecelik borç verme faizi yüzde 40, borçlanma faizi ise yüzde 35,5 düzeyinde kaldı. Kurul, karar metninde enflasyonun ana eğilimindeki gerilemeye dikkat çekerken iç talebin zayıf seyrettiğini, buna karşılık yüksek enerji fiyatlarının enflasyon görünümü açısından yukarı yönlü risk oluşturduğunu vurguladı ve kararların veri odaklı alınmaya devam edeceğini yineledi.
[SPIKER] Günün ikinci önemli başlığı sanayiden geldi. Türkiye İstatistik Kurumu'nun temmuz ayı sanayi üretim endeksi verilerine göre üretim, bir önceki aya kıyasla yüzde 1, geçen yılın aynı ayına kıyasla ise yüzde 0,3 geriledi. Alt sektörlere bakıldığında imalat sanayi yıllık bazda yüzde 0,3'lük sınırlı bir artış kaydederken, madencilik ve taş ocakçılığı yüzde 3,8, elektrik, gaz ve buhar üretimi ile dağıtımı yüzde 5,6 düşüş gösterdi. Aylık bazda ise imalat sanayi yüzde 0,8 küçüldü; yani üretim tarafında ivme kaybı sürüyor.
[SPIKER] Borsa İstanbul'da günün başındaki iyimserlik kapanışa taşınamadı. BIST 100 endeksi güne 14.550 puanın üzerinden, yüzde 0,31'lik artışla başlamasına rağmen günü yüzde 0,91 değer kaybıyla 14.373 puandan tamamladı. Dün endeks yüzde 0,70'lik yükselişle 14.505,48 puandan kapanmış, işlem hacmi 328,6 milyar lirayla tüm zamanların rekorunu kırmıştı. Bugün sektör endekslerinde tekstil yüzde 1,53'lük artışla en çok kazandıran taraf olurken, bilişim yüzde 3,15'lik kayıpla en çok gerileyen sektör oldu. Bankacılık endeksi ise günü sınırlı bir artışla kapattı.
[SPIKER] Döviz ve altın cephesinde tablo görece sakindi. Serbest piyasada dolar 48,49 lira, euro 56,55 lira seviyesinden işlem gördü. Gram altın 6.900 lira bandında dalgalandı, çeyrek altın 11.207 liradan alıcı buldu. Uluslararası piyasada ons altın gün içinde 4.434 dolara kadar çıktıktan sonra 4.380 dolar civarına çekildi. Yatırımcıların gözü, Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası'nın eylül toplantısı öncesinde açıklanacak enflasyon verilerinde. Bu veriler, ABD Merkez Bankası'nın yıl sonuna kadar atacağı faiz adımlarının boyutunu belirleyecek. Uluslararası piyasalarda euro-dolar paritesi 1,1640, dolar-yen paritesi ise 153,7 düzeyinde seyretti.
[SPIKER] Bir de orta vadeli çerçeve var. Geçenlerde açıklanan 2027-2029 Orta Vadeli Program'da bu yıl için enflasyon tahmini yüzde 28,4, büyüme beklentisi yüzde 3,3 olarak belirlenmişti. Program dönemi sonunda enflasyonun yüzde 9'a, yani tek haneye inmesi, büyümenin de yüzde 5'e çıkması hedefleniyor. Bugün öne çıkan başlıklardan biri de programda Türkiye'nin Asya, Avrupa, Orta Doğu ve Afrika arasındaki ticaret akışlarında küresel lojistik merkezi olma hedefine yapılan vurgu oldu.
[SPIKER] Rakamlar ortada, sen ne dersin bu tabloya?
[YORUMCU] Bence bugünün asıl mesajı, Merkez Bankası'nın acele etmiyor oluşu. Üst üste beşinci kez sabit kalan bir faiz, enflasyonla mücadelede kazanılan mesafenin henüz garanti sayılmadığı anlamına geliyor; enerji fiyatları riski karar metninde bu kadar açık yer alıyorsa, kurul elini erken açmak istemiyor demektir. Sanayi üretimindeki gerileme de aynı resmin diğer yüzü aslında; sıkı para politikası talebi soğutuyor, soğuyan talep de üretimde iz bırakıyor, bu ikisini birbirinden ayrı düşünemeyiz. Borsadaki geri çekilmeyi tek başına faiz kararına bağlamak ise doğru olmaz; dün rekor hacimle gelen yükselişin ardından kâr satışı görmek olağan, üstelik küresel tarafta herkes ABD'deki enflasyon verisini bekliyor. Orta Vadeli Program'ın tek haneli enflasyon hedefi de ancak bu kararlılık birkaç yıl daha sürerse anlam kazanır; yani bugünkü "değişiklik yok" kararı, aslında o hedefe atılmış en somut adımlardan biri.
[SPIKER] Türkiye gündeminde bugün siyasetin trafiği parti merkezlerinde, ekonominin trafiği ise veri masasında yoğunlaştı; başlıklara geçiyorum. Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, bugün Ankara'da partisinin Merkez Karar ve Yönetim Kurulu toplantısına başkanlık etti. Toplantıda ağırlıklı olarak 1 Ekim'de başlayacak yeni yasama yılının hazırlıkları, komisyon çalışmalarının takvimi ve ekonomi programının önümüzdeki döneme dönük adımları ele alındı. Meclis hâlâ yaz tatilinde olduğu için siyasetin nabzı bu hafta genel merkezlerde ve mahkeme salonlarında tutuluyor.
Ana muhalefet cephesinde de hareketli bir tablo var. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu bugün partisinin Merkez Yönetim Kurulu toplantısını yönetti. Dün ise CHP'nin 103. kuruluş yıl dönümü, Anıtkabir ziyaretiyle başlayıp genel merkezdeki programla süren etkinliklerle kutlandı. Kuruluş yıl dönümü resepsiyonunda Kılıçdaroğlu'nun mesajları öne çıktı; Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş'ın resepsiyona katılmaması ise kulislerde en çok konuşulan ayrıntı oldu.
Bunun bir nedeni de dünkü randevu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Mansur Yavaş'ı Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde kabul etti. Basına kapalı gerçekleşen görüşmede başkentin ulaşım altyapısı, metro yatırımları, devam eden belediye projeleri ve Ankara'nın önümüzdeki dönemdeki ihtiyaçları masaya yatırıldı. Görüşmenin ardından açıklama yapan Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, temastan önceden haberdar olduğunu, Yavaş'ın Ankara'nın menfaatleri doğrultusunda yaptığı görüşmenin kendi bilgisi dahilinde olduğunu söyledi. Özel aynı gün iktidara dönük bir çağrı da yaptı ve yerel seçimlerin öne alınmasını, istedikleri tarihte tüm illerde sandığın yenilenmesini önerdi.
Yargı gündeminde ise CHP'nin 2023 sonundaki 38. Olağan Kurultayı'na ilişkin dava var. Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesi'ndeki dosyanın bir sonraki duruşması 16 Eylül saat 10.00'da görülecek. Mahkeme, Bölge Adliye Mahkemesi'nin verdiği mutlak butlan kararının gerekçesinin dosyaya eklenmesini istemişti; bu nedenle 16 Eylül'deki oturum, sürecin hukuki yönünü şekillendirmesi bakımından yakından izlenecek. Dosyada aralarında Ekrem İmamoğlu'nun da bulunduğu 12 sanık yargılanıyor ve oylamaya hile karıştırma suçlamasıyla 3 yıla kadar hapis istemi bulunuyor.
Ekonomiye geçiyorum. Merkez Bankası Para Politikası Kurulu bugün faiz kararını açıkladı ve bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit tuttu. Böylece politika faizinde üst üste beşinci toplantıda değişikliğe gidilmedi. Kurul, gecelik borç verme faizini yüzde 40, gecelik borçlanma faizini ise yüzde 35,5 seviyesinde korudu. Karar, piyasadaki genel beklentiyle örtüştü; gözler artık yılın kalan toplantılarına ve enflasyon patikasına çevrildi.
Aynı gün açıklanan üretim verileri ise daha karışık bir tablo çizdi. Türkiye İstatistik Kurumu'nun temmuz ayı sanayi üretim endeksi, yıllık bazda yüzde 0,3, aylık bazda yüzde 1 geriledi. Alt kırılımlara bakıldığında madencilik ve taş ocakçılığı endeksi yıllık yüzde 3,8, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı endeksi yüzde 5,6 azaldı. İmalat sanayi endeksi ise yıllık yüzde 0,3'lük sınırlı bir artış kaydetti; yani sanayideki daralmanın ağırlığı enerji ve madencilik tarafından geldi.
Piyasalarda günün fotoğrafı da şöyle. Dolar kuru 48,49 lira seviyesinde işlem gördü. Kapalıçarşı'da gram altının satış fiyatı 6.897 liraya, alış fiyatı ise 6.814 liraya yakın seyretti; gram altın gün içinde yüzde 0,56 oranında değer kazandı. Uluslararası piyasada ons altın 4.425 dolar bandında bulundu. Yatırımcının önümüzdeki günlerde takip edeceği başlıklar arasında Amerika Birleşik Devletleri'nin enflasyon verisi de var.
Konut tarafında ise vatandaşı doğrudan ilgilendiren bir takvim netleşti. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, İstanbul'daki kiralık sosyal konut projesinin ayrıntılarını açıkladı. Başvurular 14 Eylül'de başlayıp 25 Eylül'de tamamlanacak. İlk etapta 12 ilçede toplam 1.071 daire kiraya verilecek. Kiralar 1+1 dairelerde 10 bin liradan başlıyor; 2+1'de 12 bin lira, 3+1'de 15 bin lira, 4+1 dairelerde ise 18 bin liraya kadar çıkıyor. Bakanlık, bu bedellerin piyasa rayicinin yarısı ya da altında olduğunu belirtiyor. Kira sözleşmeleri 3 yıl için yapılacak. Başvuru şartları arasında 18 yaşını doldurmuş olmak, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, hane aylık gelirinin 100 bin liranın altında kalması, en az bir yıldır İstanbul'da ikamet etmek ve tapuda kayıtlı konutu bulunmamak yer alıyor. Projenin toplam hedefi İstanbul genelinde 15 bin kiralık sosyal konut.
Adliye gündeminden bir başlık daha var. Gazeteci Mehmet Akif Ersoy ve 7 şüpheli hakkında 286 yıl 2 aya kadar hapis istemiyle açılan davanın ilk duruşması bugün İstanbul 19. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görüldü. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın hazırladığı iddianamede suç örgütü kurma ve yönetme, 11 kez nitelikli cinsel saldırı ile uyuşturucu madde ticareti ve kullanımını kolaylaştırma suçları yer alıyor. Aralık 2025'te tutuklanan Ersoy hakkında yeniden düzenlenen iddianame mahkeme tarafından kabul edilmişti; bugünkü oturumda mağdurlar mahkemede beyanda bulundu.
Barış, bugün masada hem bir sandık tartışması hem de sabit tutulan bir faiz var. Sen hangisinden başlarsın?
[YORUMCU] Ben ikisini aynı cümlenin parçası olarak okuyorum Pınar, çünkü siyasetin bu sonbahardaki bütün hesabı takvim üzerine kuruluyor. Meclis 1 Ekim'de açılacak, mutlak butlan kararının gerekçesi 16 Eylül'de dosyaya girecek, muhalefet cephesinde ise hem CHP'nin yeni yönetimi hem de Yeni Parti kendi zeminini kurmaya çalışıyor; erken yerel seçim çağrısı da tam bu belirsizliğin içinde anlam kazanıyor, yani gerçek bir seçim teklifinden çok muhalefet içindeki temsil tartışmasını netleştirme girişimi olarak da okunabilir. Erdoğan ile Yavaş'ın basına kapalı görüşmesi ise bu tablonun en dikkat çekici ayrıntısı; büyükşehir yatırımları üzerinden kurulan doğrudan hattın, partiler arası kutuplaşmanın yerini yerel yönetim pragmatizmine bıraktığı bir dönemin işareti olabilir. Ekonomide de benzer bir temkinlilik var: faizin beşinci kez yüzde 37'de kalması Merkez Bankası'nın enflasyonda kalıcı bir düşüş görmeden hareket etmek istemediğini gösteriyor, ama sanayi üretimindeki gerileme bu duruşun reel sektöre maliyetini de görünür kılıyor. Kiralık sosyal konut adımını da bu çerçeveye koyarsak, hükümetin makro tarafta sıkı, sosyal politika tarafında ise doğrudan destek üreten bir denge aradığını söyleyebiliriz; önümüzdeki haftaların testi de bu dengenin ne kadar sürdürülebilir olduğu olacak.
[SPIKER] Sporda gündem yoğun; Devler Ligi haftası Türkiye'yi de içine alıyor.
[SPIKER] Akşamın en çok beklenen randevusu Kadıköy'de. Fenerbahçe, UEFA Şampiyonlar Ligi'nin ilk haftasında saat 19.45'te Roma'yı Şükrü Saracoğlu Stadyumu'nda ağırlıyor. İki takım tarihlerinde ilk kez resmi bir maçta karşı karşıya geliyor. Karşılaşmayı İspanyol hakem Jesús Gil Manzano yönetecek, mücadele TRT 1 ekranlarından şifresiz yayımlanacak.
[SPIKER] Diğer temsilcimiz Galatasaray ise Avrupa'ya istediği gibi başlayamadı. Sarı kırmızılılar dün Lizbon deplasmanında Sporting Clube de Portugal, yani Sporting Lizbon karşısında 3-1 yenildi. Galatasaray maça hızlı girmiş, 5. dakikada Lucas Torreira'nın golüyle öne geçmişti. Ancak ev sahibi ekip 27. dakikada Catamo, 57. dakikada penaltıdan Luis Suárez ve 63. dakikada Zalazar'ın golleriyle karşılaşmanın kontrolünü eline aldı. Bu sonuç, sarı kırmızılıların sezondaki ilk yenilgisi oldu; takım Süper Lig'de oynadığı maçlarda 3 galibiyet 1 beraberlik elde etmişti.
[SPIKER] Devler Ligi'nin dün oynanan diğer maçlarında da farklı skorlar vardı. Barcelona sahasında Feyenoord'u 5-1, Paris Saint-Germain ise Slovan Bratislava'yı 6-1 mağlup etti. Liverpool, Atletico Madrid'i 2-1 geçerken Arsenal, Napoli deplasmanından 1-0'lık galibiyetle döndü. Stuttgart da Viking karşısında 3-1'lik skorla sahadan ayrıldı.
[SPIKER] Voleybolda ise Filenin Efeleri bu akşam parkeye çıkıyor. A Milli Erkek Voleybol Takımımız, Avrupa Voleybol Konfederasyonu'nun düzenlediği 2026 Avrupa Şampiyonası'nda D Grubu'ndaki ilk maçında saat 20.00'de Almanya ile karşılaşıyor. Mücadele, Romanya'nın Cluj-Napoca kentindeki BT Arena'da oynanacak. Millilerimiz grup aşamasında ayrıca Romanya, Letonya, Fransa ve İsviçre ile eşleşti. Şampiyona, İtalya, Bulgaristan, Finlandiya ve Romanya'nın ev sahipliğinde 24 Eylül'e kadar sürecek.
[SPIKER] Tenise geçiyoruz. New York'ta düzenlenen US Open, yani Amerika Açık'ta kadınlarda yarı finaller bugün oynanıyor. Dünya bir numarası Aryna Sabalenka, Jessica Pegula ile; Coco Gauff ise Elena Rybakina ile eşleşti. Gauff, çeyrek finalde Mirra Andreeva karşısında ilk seti kaybetmesine rağmen maçı 2-6, 7-6, 6-2'lik skorla çevirmeyi başardı. Rybakina ise Zheng Qinwen'i 3-6, 6-1, 6-4 ile geçerek turnuva sonrasında dünya sıralamasının zirvesine çıkmayı garantiledi. Erkeklerde ise Ben Shelton ile Frances Tiafoe arasındaki yarı final, iki Amerikalı oyuncuyu karşı karşıya getiriyor.
[SPIKER] Kültür ve sanat başlıklarına geçiyoruz; bugün hem İstanbul'dan hem Ankara'dan dikkat çekici gelişmeler var.
[SPIKER] Ayasofya-i Kebir Camii'nde yürütülen kapsamlı restorasyonda yeni bir aşamaya geçiliyor. Ana kubbedeki çalışmalar planlanan takvim doğrultusunda sürerken, yapılan modelleme ve statik analizler sonucunda güçlendirme ihtiyacı belirlenen doğu yarım kubbede de uygulamalar başlıyor. Bu bölüme güvenli erişim için çelik bir platform kurulacak; ibadet ve ziyaretçi akışı ise geçici düzenlemelerle devam edecek. Yarım kubbenin taşıyıcı sistemi güçlendirilecek, mermer yüzeyler temizlenip onarılacak, yapıya sonradan eklenen uygun olmayan beton unsurlar kaldırılacak. İç yüzeydeki mozaikler ve hat süslemeleri ise konservasyon öncesinde ayrıntılı biçimde belgelenecek. 1500 yıllık yapıda bugüne kadar yürütülen en kapsamlı çalışma olarak tanımlanıyor.
[SPIKER] Ankara'dan arkeoloji dünyasını ilgilendiren bir haber geldi. Gölbaşı ilçesindeki 5 bin yıllık Hatti ve Hitit kenti Külhöyük'te sürdürülen kazılarda, 4 bin yıllık bir Hitit kabının içinde endemik sevgi çiçeğinin bilinen en eski tohum kalıntıları bulundu. Dünyada yalnızca Gölbaşı çevresinde yetişen bu bitki, 2019 yılında coğrafi işaretle tescillenmiş ve koruma altına alınmıştı. Bulgunun en çarpıcı yanı, aynı türün binlerce yıl boyunca aynı coğrafyada varlığını sürdürmüş olması. Kazılar, Cumhurbaşkanlığı kararıyla sürekli kazı statüsünde, Ankara Üniversitesi adına Doçent Doktor Derya Yılmaz Tekin başkanlığında yürütülüyor.
[SPIKER] Sinema tarafında gözler İtalya'da. 2 Eylül'de kapılarını açan 83. Venedik Film Festivali, Lido Adası'ndaki programının sonuna yaklaşıyor. Ana yarışmada 21 film mücadele ediyor ve Altın Aslan, 12 Eylül'de düzenlenecek törenle sahibini bulacak. Festival kapsamında George Clooney ve Ellen Burstyn'e Yaşam Boyu Başarı Altın Aslanı takdim ediliyor.
[SPIKER] Yurt içinde ise vizyon takvimi hareketleniyor. Yarından itibaren salonlarda 13 yeni yapım seyirciyle buluşuyor. Komediden dramaya, korkudan animasyona uzanan seçkide, Sandra Bullock ve Nicole Kidman'ı 28 yıl aradan sonra yeniden bir araya getiren Aşkın Büyüsü 2 öne çıkıyor. Haftanın programında iki yerli korku filmi de yer alıyor. Ailelere yönelik seçenek arayanlar içinse 2001 yapımı animasyon Arabalar yeniden gösterime giriyor.
[SPIKER] Sergi gündeminde de yoğun bir dönem başlıyor. İstanbul'da yeni sanat sezonu açılırken, Ankara'da bugün açılan Dikiş Payı sergisi sanatseverleri Fikret Otyam Sanat Merkezi'ne davet ediyor. Antalya'da ise 33. Uluslararası Aspendos Opera ve Bale Festivali 12 Eylül'de Aspendos Antik Tiyatrosu'nda perdesini açacak.
[SPIKER] Şimdi de akşam saatlerinden itibaren ve önümüzdeki günlerde takip edeceğimiz başlıklara bakalım.
[SPIKER] Bu akşamın ilk gündemi spor. Fenerbahçe, UEFA Şampiyonlar Ligi'nin ilk hafta maçında İtalya temsilcisi Roma'yı Şükrü Saracoğlu Stadı'nda ağırlıyor; karşılaşma 19.45'te başlıyor ve şifresiz yayınlanıyor. Hemen ardından, saat 20.00'de A Milli Erkek Voleybol Takımı, Avrupa Şampiyonası D Grubu'ndaki ilk sınavında Romanya'nın Cluj-Napoca kentinde Almanya ile karşı karşıya gelecek. İki sonuç da gece bültenlerinin ana başlıkları arasında olacak.
[SPIKER] Ekonomi tarafında gözler bugünkü kararların piyasadaki yansımasında. Merkez Bankası politika faizini yüzde 37'de sabit bıraktı, gecelik borç verme faizi yüzde 40, borçlanma faizi yüzde 35,5 seviyesinde kaldı. Karar metninin ayrıntıları ve kurdaki, tahvil faizlerindeki tepki gün boyunca izlenecek. Avrupa Merkez Bankası ise üç politika faizini 25'er baz puan artırdı; mevduat faizi yüzde 2,50'ye çıktı. Bankanın enerji fiyatları ve enflasyon görünümüne dair yeni tahminleri, avro bölgesi piyasalarında yarın da tartışılmaya devam edecek.
[SPIKER] Yarın öğleden sonra kritik bir veri var. Amerika Birleşik Devletleri'nde ağustos ayı tüketici enflasyonu Türkiye saatiyle 15.30'da açıklanacak. Beklenti yıllık yüzde 3,4 seviyesinde. Bu rakam, önümüzdeki haftanın en önemli randevusuna doğrudan etki edecek: Federal Reserve, yani Amerikan Merkez Bankası 15 ve 16 Eylül'de toplanıyor, faiz kararı 16 Eylül akşamı 21.00'de duyurulacak. Altın ve borsalardaki hareketlilik bu takvime göre şekillenecek.
[SPIKER] İç gündemde takip edeceğimiz başlıklar da var. Kaşif Kozinoğlu dosyası kapsamındaki soruşturmada bugün ikinci dalga operasyon düzenlendi ve 9 şüpheli gözaltına alındı; adli sürecin ilerleyişi izlenecek. İstanbul'da açıklanan kiralık sosyal konut modelinin ayrıntıları, başvuru koşulları ve takvimi önümüzdeki günlerde netleşecek. Halkalı-Kapıkule Yüksek Hızlı Tren projesinde ise seyahat süresini 1,5 saate indirme hedefi resmiyet kazandı; hattın etaplarına ilişkin açıklamalar bekleniyor.
[SPIKER] Dış politikada Gazze'deki ateşkes süreci, sahadaki ihlal iddiaları ve insani yardım koridorları gündemin üst sıralarında kalmaya devam ediyor. Ayrıca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un COP31 başkanı sıfatıyla katıldığı okyanuslar ve mavi ekonomi oturumundan çıkacak mesajlar, iklim diplomasisi açısından haftanın izlenecek konuları arasında.
[SPIKER] Günü kapatmadan önce yarına hazırlık yapalım, gözümüz gökyüzünde. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün bugünkü değerlendirmesine göre yurdun büyük bölümünde az bulutlu ve açık bir hava hâkim; sıcaklıklar mevsim normallerinin üzerinde seyretmeye devam ediyor.
[SPIKER] İstanbul'da bugün gökyüzü parçalı ve az bulutlu geçti, en yüksek sıcaklık 28 derece dolayında ölçüldü ve kentte yağış görülmedi. Ankara'da hava az bulutlu ve açıktı, başkentte termometreler 31 dereceyi gösterdi, yağış beklentisi yoktu. İzmir'de ise güneşli ve sıcak bir gün yaşandı, sıcaklık yine 31 derece seviyesindeydi.
[SPIKER] Yarına baktığımızda tablo pek değişmiyor. İstanbul'da açık ve güneşli bir gün bekleniyor, sıcaklığın 29 dereceye çıkması öngörülüyor. Ankara'da yağışsız ve güneşli bir hava var, en yüksek sıcaklık 28 derece olarak tahmin ediliyor. İzmir'de ise sıcaklık 33 dereceye tırmanacak, gökyüzü açık kalacak.
[SPIKER] Rüzgârın genel olarak kuzeyli yönlerden hafif, yer yer orta kuvvette esmesi bekleniyor. Yağış ise yalnızca Doğu Karadeniz kıyı şeridiyle sınırlı kalacak; Marmara, Ege ve İç Anadolu'da şemsiyeye ihtiyaç yok.
[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.