Akşam Haberleri — 4 Eylül 2026

Bölüm metni

[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün dört Eylül iki bin yirmi altı, Cuma. Ben Pınar.

[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.

[SPIKER] Şimdi gözlerimizi Türkiye dışına çeviriyoruz; dünya gündemi bugün de oldukça yoğun.

[SPIKER] İlk sırada yine Ortadoğu var. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın Hürmüz Boğazı ve çevresinde Devrim Muhafızları'na ait yaklaşık 100 hedefe düzenlediği geniş çaplı harekâtın üzerinden birkaç gün geçmesine rağmen tansiyon düşmüş değil. İran sağlık yetkilileri, son hava saldırılarında en az 18 kişinin hayatını kaybettiğini, 142 kişinin de yaralandığını duyurdu. Sirik bölgesinde bir düğün alanının vurulduğu yönündeki iddialar üzerine ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ordunun sivilleri hedef almadığını vurgulayarak çatışma ortamında istenmeyen sonuçların ortaya çıkabildiğini söyledi; Washington yönetimi olayla ilgili bir inceleme başlattığını açıkladı. İran Birinci Cumhurbaşkanı Yardımcısı Mohammad Reza Aref ise ülkesinin vereceği karşılığın asimetrik ve çok katmanlı olacağı uyarısında bulundu. Enerji piyasaları ve boğazdan geçen ticari gemi trafiği bu açıklamaların ardından yeniden temkinli bir seyre girdi.

[SPIKER] Asya'da ise felaketin boyutu her geçen gün büyüyor. Nepal ile Tibet sınır hattında geçen hafta yaşanan ani sel ve çamur akıntılarında can kaybı 1.287'ye yükseldi; iki ülke tarafında toplam kayıp sayısının 4.216'yı aştığı bildiriliyor. Bugün gelen tek olumlu haber, Trishuli 3A hidroelektrik santralinin tünelinde 9 gündür mahsur kalan iki mühendisin, Sanjay Sah ve Kabir Maharjan'ın sağ olarak çıkarılması oldu. Kurtarma ekipleri, aynı tünelde kendilerine ulaşılamayan 42 işçi için çalışmalarını sürdürüyor; yetkililer tünelin uzunluğu nedeniyle bazı işçilerin çok daha derinlere sürüklenmiş olabileceğini belirtiyor. Bölgede yağışların yeniden başlaması ihtimali arama çalışmalarını zorlaştıran en büyük etken.

[SPIKER] Avrupa'da ise siyasetin gözü Almanya'da. Pazar günü Saxony-Anhalt eyaletinde yapılacak eyalet meclisi seçimi öncesinde Forschungsgruppe Wahlen, yani Seçim Araştırmaları Grubu tarafından yayımlanan son ankette Alternative für Deutschland, yani Almanya İçin Alternatif partisi %41 ile açık ara önde görünüyor. Onu %23 ile Hristiyan Demokrat Birlik izliyor; Sol Parti %11,5, Sosyal Demokrat Parti %8,5, Yeşiller ise %6 seviyesinde. Anket sonuçlarına göre Almanya İçin Alternatif, savaş sonrası dönemde bir eyalette ilk kez tek başına iktidar olma ihtimalini zorluyor; ancak %5 barajını aşan parti sayısının artması, mutlak çoğunluğu engelleyebilir. Berlin'deki federal hükümet cephesinde bu sonuçların koalisyon dengelerine nasıl yansıyacağı şimdiden tartışılıyor.

[SPIKER] Atlantik'in öte yakasında gündem seçim takvimi. ABD Adalet Bakanlığı, dün öğleden sonra Yüksek Mahkeme'ye acil başvuruda bulunarak posta yoluyla oy kullanmaya getirilen yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesini talep etti. Mart ayında imzalanan başkanlık kararnamesi, eyalet seçim yetkililerinden posta oyu gönderilecek seçmenlerin ad ve adres bilgilerini paylaşmasını, ayrıca özel barkodlu zarflar kullanılmasını istiyor; United States Postal Service, yani ABD Posta Servisi bu koşulları yerine getirmeyen bölgelerin oy pusulalarını taşımayı reddedebiliyor. Boston'daki federal yargıç Indira Talwani geçen hafta düzenlemenin bazı bölümleri için geçici tedbir kararı vermişti. Başvurunun zamanlaması dikkat çekici; çünkü Kuzey Carolina bugün posta oylarını seçmenlere göndermeye başlıyor ve önümüzdeki günlerde başka eyaletler de bu takvime katılacak.

[SPIKER] Güney Atlantik'te ise uzun süredir donmuş olan bir egemenlik tartışması yeniden alevlendi. Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, Falkland Adaları çevresinde petrol ve doğal gaz arama faaliyeti yürüten şirketlere yönelik yaptırımları hızlandıracak bir kararname imzalayacağını açıkladı. Yaptırımların yalnızca şirketleri değil, ortaklarını, yöneticilerini ve tedarikçilerini de kapsayacağını belirten Milei, ayrıca kongreye ulusal egemenliğin savunulmasına ilişkin acil bir yasa teklifi göndereceğini söyledi. Tartışmanın merkezinde, adaların 140 mil kuzeyinde yer alan ve Rockhopper Exploration ile Navitas Petroleum'un İngiltere iştiraki tarafından geliştirilen Sea Lion, yani Deniz Aslanı sahası bulunuyor. Buenos Aires yönetiminin bu çıkışı, ABD Başkanı Donald Trump'ın adaların statüsüne ilişkin Washington'ın geleneksel tarafsız duruşunu gözden geçirebileceğini ima etmesinin hemen ardından geldi; Londra ise fiili yönetimin adalarda devam ettiğini yineliyor.

[SPIKER] Son olarak Şam'dan önemli bir gelişme var. Suriye, Beşar Esad yönetiminin devrilmesinden bu yana ilk kez kimyasal silah malzemelerinin imhasına başladı. Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons, yani Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü'nün müfettişleri, ağustos ayındaki denetim sırasında beyan edilen envanterin kayıtlarla örtüştüğünü doğruladı ve 42 hava bombasının geri dönülemez biçimde imha edildiğini tescil etti. Bu, 2014'ten bu yana Suriye'ye ait kimyasal mühimmatın imhasının uluslararası denetimle doğrulandığı ilk vaka oldu. Dün Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde konuşan silahsızlanma yetkilileri süreci kayda değer bir ilerleme olarak nitelendirdi; Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü, Suriye'nin sözleşme kapsamındaki haklarını temmuz ayında iade etmişti. Öte yandan haziranda Şam'ın beyanını güncellemesiyle, daha önce bildirilmemiş bir üretim tesisi ve iki depolama alanı da kayıtlara girmişti.

[SPIKER] Bu başlıkların hepsi bir arada durunca ortaya epey karışık bir tablo çıkıyor. Barış, bu kadar farklı cepheyi birbirine bağlayan bir çizgi görüyor musun? Söz sende.

[YORUMCU] Aslında görüyorum Pınar, ama bu çizgi pek iç açıcı değil; bugünün haberlerinin ortak paydası, yıllardır dokunulmadan bırakılmış dosyaların hemen hepsinin aynı anda masaya gelmesi. Hürmüz'deki tırmanış da, Güney Atlantik'te yeniden açılan egemenlik dosyası da, Almanya'da bir eyaletin siyasi haritasının kökten değişme ihtimali de, tek tek bakınca birbirinden bağımsız görünüyor; ama hepsi aynı şeyi söylüyor: uzun süre "şimdilik böyle kalsın" denilerek yönetilen dengeler artık kendiliğinden ayakta durmuyor. Arjantin'in yaptırım hamlesinin, Washington'ın adalar konusundaki duruşunu gözden geçirebileceği sinyalinin hemen ardından gelmesi bunun en somut örneği; bir tarafın küçük bir ifade değişikliği, diğer tarafta kırk yıllık bir dosyayı yeniden açabiliyor. Nepal'deki sel ve Suriye'deki imha süreci ise madalyonun öbür yüzü; birinde uluslararası dayanışma bir tünelin içindeki iki mühendisi 9 gün sonra hayata döndürüyor, diğerinde denetimli bir mekanizma otuz yıllık bir tehdidi kayıt altına alıp ortadan kaldırabiliyor. Yani kurumlar hâlâ işliyor, sonuç da üretebiliyor; asıl soru, bu kurumların hangi hızla çalıştığı ile krizlerin hangi hızla büyüdüğü arasındaki makasın önümüzdeki dönemde daha da açılıp açılmayacağı, ve bugünün tablosuna bakınca bu makasın kapandığını söylemek güç.

[SPIKER] Teknoloji ve yapay zeka cephesinde gün yine hareketli geçti; masamızda hem dev satın almalar hem de yeni model duyuruları var.

[SPIKER] Dün akşam OpenAI, bugüne kadarki en iddialı modeli olarak tanıttığı GPT-6 Astra'yı kullanıma açtı. Şirketin anlatımına göre model, bilgisayarda ve tarayıcıda çok adımlı işleri kullanıcıdan sürekli talimat almadan yürütebiliyor; fiyatlandırma tarafında ise milyon giriş jetonu 10 dolar, milyon çıkış jetonu 50 dolardan başlıyor. Duyurunun en çok konuşulan kısmı ise güvenlik değerlendirmesi oldu: OpenAI, siber güvenlik alanında ilk kez "kritik" seviyeyi işaretlediklerini, yani modelin daha önce bilinmeyen yazılım açıklarını kendi başına bulabildiğini açıkladı. Model şu an ChatGPT'nin ücretli ve kurumsal paketlerine kademeli olarak dağıtılıyor.

[SPIKER] Yine dün duyurulan bir başka gelişme, sektördeki güç dengesini doğrudan ilgilendiriyor. Çip üreticisi Nvidia, açık kaynak yapay zeka modellerinin paylaşıldığı en büyük platform olan Hugging Face'i 12,93 milyar dolara satın aldığını açıkladı. Milyonlarca geliştiricinin model ve veri kümesi paylaştığı platformun tarafsız kalıp kalmayacağı hemen soru işareti yarattı; Nvidia ise platformun açık yapısını ve rakip donanımlarla uyumunu koruyacağı taahhüdünü verdi.

[SPIKER] Çip tarafında bilanço rakamları da yapay zeka talebinin hâlâ güçlü olduğunu gösteriyor. Broadcom, çarşamba akşamı açıkladığı üçüncü çeyrek sonuçlarında gelirini yıllık bazda %86 artışla 29,6 milyar dolara çıkardı. Şirketin yapay zeka çiplerinden elde ettiği gelir 16,7 milyar dolara ulaştı; bu, bir yıl öncesine göre %221'lik bir sıçrama anlamına geliyor. Buna rağmen dördüncü çeyrek için verilen 34,8 milyar dolarlık beklenti piyasa tahminlerinin bir miktar altında kalınca hisse işlem gününde %6 değer kaybetti.

[SPIKER] Microsoft ise ses tarafında fiyat rekabetini sertleştirdi. Şirketin yeni konuşma tanıma modeli MAI-Transcribe-2, saatlik ses başına 0,10 dolarlık tanıtım fiyatıyla sunuluyor ve bu, önceki seviyeye göre yaklaşık %72'lik bir indirim demek. Model 60 dili destekliyor, ortalama kelime hata oranı %5,2 olarak açıklandı; konuşmacı ayrıştırma ve kelime bazında zaman damgası gibi özellikler de pakete dahil edilmiş durumda.

[SPIKER] Google cephesinde ise bugün bir devir kapanıyor. Şirket, Android telefon ve tabletlerde Google Asistan'ı kademeli olarak kaldırıp yerine Gemini'yi yerleştirmeye bugün itibarıyla başladı. Google'ın paylaştığı verilere göre Gemini aylık 1 milyar aktif kullanıcı eşiğini geçmiş durumda. Aynı şirketin yeni hava tahmin modeli WeatherNext 3 de saatlik güncelleme ve 5 kilometrelik çözünürlükle Arama, Haritalar ve Gemini'ye bağlanıyor.

[SPIKER] Türkiye tarafında ise takvim yoğunlaşıyor. Yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarını hızlandırmayı hedefleyen HIT-30 programı kapsamında 2030'a kadar en az 10 milyar dolarlık özel sektör kaynağının harekete geçirilmesi, veri merkezi kurulu gücünün 1 gigavata çıkarılması planlanıyor. Programın insan kaynağı ayağında ise iki yıl içinde 5 milyon vatandaşa yapay zeka eğitimi verilmesi, 100 bin uygulama profesyoneli ve 10 bin uzman yetiştirilmesi hedefi var. Sektörün gözü şimdi 9-10 Eylül'de İstanbul Fuar Merkezi'nde ilk kez düzenlenecek GITEX Ai Türkiye'de.

[SPIKER] Barış, bugünün tablosuna baktığında seni en çok ne düşündürdü?

[YORUMCU] Beni asıl düşündüren, aynı gün içinde iki farklı hikâyenin yan yana durması Pınar. Bir yanda OpenAI kendi modeli için "siber güvenlikte kritik seviye" diyor, yani bir yazılımın insan yönlendirmesi olmadan açık bulabildiğini kabul ediyor; diğer yanda Nvidia, açık kaynak dünyasının ortak meydanı sayılan bir platformu satın alıyor. Bunların ikisi de aynı yöne işaret ediyor aslında: yetenek hızla artarken, o yeteneğin dağıtım kanalları giderek daha az sayıda şirketin elinde toplanıyor. Broadcom'un rakamları da bunu doğruluyor; %221'lik bir büyümenin bile piyasayı tatmin etmemesi, beklentilerin ne kadar yükseldiğini ve bu döngünün ne kadar kırılgan olabileceğini gösteriyor. Türkiye açısından ise mesele sadece veri merkezi kurmak değil; 10 milyar dolarlık yatırımın karşılığını verecek olan asıl şey, o 10 bin uzmanın gerçekten yetişip yetişmediği olacak. Donanım satın alınabilir, ama nitelikli insan kaynağı ithal edilemiyor.

[SPIKER] Ekonomi ve piyasalar tarafında oldukça hareketli bir gün geride kaldı; rakamlar üst üste geldi, hemen başlıyoruz.

[SPIKER] Gündemin ilk sırasında dün açıklanan ağustos enflasyonu var. Türkiye İstatistik Kurumu'nun verilerine göre tüketici fiyatları ağustosta bir önceki aya kıyasla %1,84 arttı, yıllık enflasyon ise %31,51 seviyesinde gerçekleşti. Alt kalemlere baktığımızda konut, su, elektrik ve doğal gaz grubu yıllık %39,77 ile listenin en tepesinde yer alıyor; ulaştırma %35,08, gıda ve alkolsüz içecekler ise %33,79 arttı. Yılbaşından bu yana biriken artış %22,07'ye ulaşmış durumda.

[SPIKER] Enflasyon verisinin ardından gözler doğal olarak Merkez Bankası'na çevrildi. Para Politikası Kurulu, önümüzdeki hafta 10 Eylül Perşembe günü toplanacak ve karar aynı gün saat 14.00'te duyurulacak. Politika faizi şu anda %37 seviyesinde bulunuyor. Piyasa anketlerine göre 27 ekonomistin 21'i faizin sabit kalacağını öngörüyor; 5 ekonomist 100 baz puanlık, bir ekonomist ise 300 baz puanlık indirim bekliyor. İlk indirim için öne çıkan tarih ise ekim ayı; yıl sonu politika faizi beklentisi %35 düzeyinde.

[SPIKER] Kur cephesinde bugün rekorlar konuşuldu. Dolar, Türk Lirası karşısında 48,45 seviyesini görerek tüm zamanların en yüksek düzeyine çıktı; euro da 56,30 ile yeni bir zirve kaydetti. Borsa tarafında ise satıcılı bir seyir hâkimdi. BIST 100 endeksi günü %0,84 değer kaybıyla 13.942,36 puandan tamamladı. Yatırımcıların dikkati bugün Amerika Birleşik Devletleri'nde açıklanacak tarım dışı istihdam verisine odaklanmış durumda; bu veri, Fed'in 16 Eylül'deki faiz kararına dair beklentileri doğrudan şekillendirecek.

[SPIKER] Altında yükseliş kesintisiz sürüyor. Uluslararası piyasalarda ons altın, sabahın ilk saatlerinde 4.486 dolar seviyesine kadar tırmandı. İç piyasada gram altın 6.960,50 liradan alınıp 6.961,28 liradan satılıyor. Çeyrek altının satış fiyatı 11.370 lira, yarım altın 22.712 lira, tam altın ise 45.041,39 lira seviyesinde bulunuyor. Faiz indirimi beklentileri ve jeopolitik riskler, değerli metallere olan talebi canlı tutan iki ana başlık olarak öne çıkıyor.

[SPIKER] Son olarak küresel bir başlık. Food and Agriculture Organization, yani Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün açıkladığı gıda fiyat endeksi ağustosta aylık bazda %1,9 yükselerek 133,3 puana çıktı ve Kasım 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Yıllık artış %2,5 olarak hesaplandı. Örgüt, olumsuz hava koşulları ile Karadeniz ve körfez bölgelerindeki tedarik aksaklıklarını temel etken olarak gösteriyor. Endeksteki yükselişte en çarpıcı kalem şeker; küresel şeker fiyatları tek ayda %11,9 arttı. Tahıllar ve süt ürünlerindeki artışlar da tabloyu tamamlıyor.

[SPIKER] Barış, tablo epey katmanlı görünüyor; sen bu resimde neyi öne çıkarırsın?

[YORUMCU] Bence bugünün asıl hikâyesi, enflasyondaki yavaşlamanın kur tarafındaki hareketle aynı anda okunması gerektiği. Yıllık %31,51'lik bir enflasyonla %37'lik politika faizi arasında reel anlamda hâlâ bir tampon var, ancak aylık %1,84'lük artış, özellikle konut ve enerji kalemleri düşünüldüğünde, Merkez Bankası'na hızlı hareket etme lüksü tanımıyor; ekonomistlerin büyük çoğunluğunun sabit faiz beklemesi bu yüzden şaşırtıcı değil. Kurdaki rekor seviyeler ise bir panik göstergesinden çok, enflasyon ile kur arasındaki farkın kademeli olarak kapanması şeklinde okunabilir; asıl kritik soru, bu hareketin önümüzdeki aylarda fiyatlara ne hızda yansıyacağı. Altındaki tırmanış ve gıda fiyatlarındaki dört yılın zirvesi de aslında aynı küresel denklemin iki yüzü: belirsizlik arttıkça yatırımcı güvenli limana kaçıyor, arz tarafındaki aksaklıklar da maliyet baskısını dünya genelinde diri tutuyor. Bu nedenle bugün Amerika'dan gelecek istihdam verisi yalnızca Fed'in kararını değil, gelişmekte olan ülkelere yönelecek sermaye akımlarını da belirleyecek; Türkiye açısından bakıldığında, dış finansman koşullarının gevşemesi dezenflasyon programına nefes aldıracak en önemli destek olur.

[SPIKER] Şimdi Türkiye gündemine dönüyoruz; bugün yurt içinde hem yargı koridorlarında hem de ekonomi cephesinde yoğun bir gün yaşandı, sırasıyla aktarıyorum.

[SPIKER] Günün siyasetteki en çok konuşulan başlığı bir istifa oldu. Ana muhalefet partisi Cumhuriyet Halk Partisi'nin genel başkan yardımcılarından Berhan Şimşek, bugün Muğla İl Başkanlığı'nda düzenlediği basın toplantısıyla hem genel başkan yardımcılığından hem de Merkez Yönetim Kurulu üyeliğinden istifa ettiğini duyurdu. İstifa, kendisiyle ilgili ortaya çıkan görüntüler ve nisan ayında yapılan bir şikâyetin gündeme gelmesinin ardından geldi. Şimşek, hakkındaki hukuki süreç tamamlanana kadar görevlerinden ayrıldığını, ancak parti üyeliğinin devam edeceğini belirtti. İddialarla ilgili adli süreç sürüyor.

[SPIKER] Yargı gündeminde bir diğer başlık, İstanbul Büyükşehir Belediyesi soruşturması kapsamında görülen dava. Dün İstanbul Adliyesi'nde devam eden duruşmada mahkeme, tutukluluk incelemesini tamamladı. Savcılık 53 kişinin tutukluluğunun devamını talep etmişti; mahkeme Bakırköy Belediye Başkan Yardımcısı Ali Rıza Akyüz ile iş insanı Serkan Öztürk hakkında tahliye kararı verdi, aralarında Ekrem İmamoğlu'nun da bulunduğu 51 kişinin tutukluluğunun sürmesine hükmetti. Dosyada toplam sanık sayısı 414 olarak kayıtlara geçmiş durumda. Duruşma, tutuksuz sanıkların savunmalarının alınması için 7 Eylül Pazartesi gününe bırakıldı.

[SPIKER] Parti içi hukuk tartışmaları da masada. Cumhuriyet Halk Partisi'nin 2023 sonunda yapılan 38. Olağan Kurultayı'na ilişkin ceza davası, gelecek hafta yeniden ele alınacak. Mahkeme, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin kurultaylara ilişkin mutlak butlan kararının gerekçeli metninin dosyaya girmesini istemiş ve duruşmayı 16 Eylül sabahına ertelemişti. Dosyada 12 sanık yargılanıyor; Kemal Kılıçdaroğlu iddianamede mağdur, eski Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü Savaş ise şikâyetçi olarak yer alıyor. Kararın, partinin yönetim yapısına ilişkin devam eden hukuki belirsizliği nasıl etkileyeceği önümüzdeki hafta netleşecek.

[SPIKER] Ekonomiye geçiyorum. Türkiye İstatistik Kurumu, ağustos ayı enflasyon verilerini açıkladı. Tüketici fiyatları aylık bazda %1,84 arttı, yıllık enflasyon %31,51 seviyesinde gerçekleşti. Yılın ilk sekiz ayındaki birikimli artış %22,07 olarak kayıtlara geçti. Alt kalemlere baktığımızda en yüksek yıllık artış %39,77 ile konut, su, elektrik ve gaz grubunda; onu %35,08 ile ulaştırma, %33,79 ile gıda ve alkolsüz içecekler izliyor. Çekirdek göstergelerden Özel Kapsamlı Tüketici Fiyat Endeksi B ise yıllık %30,68 arttı.

[SPIKER] Enflasyon tarafındaki bu tabloyu doğrudan etkileyecek bir gelişme de akaryakıtta yaşandı. Gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere motorine litre başına 7,76 lira, benzine ise 2,47 lira zam yansıdı. Zamla birlikte İstanbul Avrupa yakasında motorin 88,86 lira, benzin 76,82 lira; Ankara'da motorin 89,98 lira, benzin 77,80 lira; İzmir'de ise motorin 90,25 lira, benzin 78,09 lira seviyesine çıktı. Artışın arkasında küresel piyasalardaki hareketlilik var; Brent tipi ham petrol, arz güvenliğine dair endişelerle haftalık bazda %7,6 yükselerek 96 dolar civarına ulaştı. Döviz cephesinde ise Merkez Bankası'nın bugünkü satış kuru dolarda 48,3107 lira, euroda 56,0722 lira olarak açıklandı; serbest piyasada dolar 48,42, euro 56,33 lira seviyelerinde işlem gördü.

[SPIKER] Denizde yaşanan iki ayrı facianın soruşturmaları da bugün ilerledi. Marmara Denizi'nde, Silivri açıklarında 2 Eylül'de meydana gelen çarpışmada, Tuğberk İmamoğlu adlı kuru yük gemisi batmış, gemideki 10 mürettebattan haber alınamamıştı. Bilirkişi ön raporunun ardından, çarpışmaya karışan Alsu isimli geminin birinci kaptanı Ahmet Erarslan ile üçüncü kaptanı Murat Evciman, taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olmak suçlamasıyla tutuklandı. Raporda, seyir emniyetinin denetlenmesinde ve çarpışmayı önleyecek manevranın zamanında yapılmasında eksiklik bulunduğu değerlendirmesi yer aldı. Tutuklanan kaptanlar savunmalarında kusurun karşı gemide olduğunu, karşı geminin otomatik tanımlama sisteminin kapalı bulunduğunu öne sürdü. Arama çalışmaları sürüyor.

[SPIKER] Girne açıklarında geçen hafta alabora olan yolcu feribotuyla ilgili acı bilanço ise ağırlaşmaya devam ediyor. 259'u yolcu, 8'i mürettebat olmak üzere 267 kişiyi taşıyan katamaran tipi geminin batmasının ardından can kaybı bugün itibarıyla 12'ye yükseldi. Kayıplar için arama kurtarma çalışmaları deniz altında ve yüzeyde aralıksız sürüyor; batık, yaklaşık 550 metre derinlikte tespit edilmişti. Soruşturma kapsamında geminin kaptanı dahil 9 kişi tutuklanmış durumda; can yeleklerinin dağıtımı ve güvenlik brifinginin yapılıp yapılmadığı dosyanın kritik başlıkları arasında.

[SPIKER] Adli gündemin bir diğer başlığı ise günlerdir konuşulan gizli kamera dosyası. Güzellik merkezlerinde çekilen görüntülerle ilgili hazırlanan yaklaşık 100 sayfalık fezleke ortaya çıktı. Dosyada 15 binden fazla görüntüye ulaşıldığı, kayıtların sosyal medya üzerinden pazarlandığı, güzellik merkezlerinin yanı sıra alışveriş merkezlerindeki soyunma kabinlerine ait görüntülerin de bulunduğu belirtiliyor. Şüpheliler, kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi ve yayılması ile müstehcen görüntülerin basın yayın yoluyla dağıtılması suçlamalarıyla sorgulandı; bir güzellik merkezi sahibi tutuklandı.

[SPIKER] Türkiye masası bende bu kadar; sen bu tabloyu nasıl okuyorsun Barış?

[YORUMCU] Bugünün başlıklarına tek tek bakınca dağınık görünüyor ama aslında hepsini birbirine bağlayan ortak bir eksen var: kurumsal süreçlerin ne kadar hızlı ve öngörülebilir işlediği sorusu. Ekonomi tarafında yıllık enflasyonun %31,51'e gerilemesi dezenflasyon patikasının devam ettiğini gösteriyor, ancak motorindeki 7,76 liralık artış ve Brent'in 96 dolara yaklaşması, düşüşün büyük ölçüde dış fiyatlara bağımlı olduğunu hatırlatıyor; ulaştırma ve konut kalemlerindeki yüksek seyir de bunun habercisi. Siyaset tarafında ise hem parti içi hukuk tartışmaları hem de devam eden davalar, gündemin uzun süredir mahkeme takvimlerine göre şekillendiğini gösteriyor; 7 ve 16 Eylül duruşmaları bu yüzden yalnızca hukuki değil, siyasi takvimin de kilit noktaları. Denizdeki iki ayrı facia ve gizli kamera dosyası ise farklı alanlarda olsalar da aynı soruyu soruyor: denetim mekanizmaları olay gerçekleşmeden devreye girebiliyor mu, yoksa hep sonrasında mı çalışıyor? Önümüzdeki haftanın gündemini de büyük ölçüde bu iki başlığın seyri belirleyecek gibi görünüyor.

[SPIKER] Şimdi spor gündemine geçelim; hem sahalarda hem de transferin son gününde hareketli bir gün yaşandı.

[SPIKER] Trendyol Süper Lig'de 4. hafta bu akşam başlıyor. İlk 3 haftada 7 puan toplayarak liderliğe yerleşen Galatasaray, saat 20.00'de Başakşehir'e konuk oluyor. Ev sahibi ekip 4 puanla 9. sırada bulunuyor. Sarı kırmızılılarda Milan'dan 38 milyon euro bonservisle gelen Rafael Leao ile Porto'dan 10 milyon euroya transfer edilen Deniz Gül'ün ilk kez forma giymesi bekleniyor. Sezona 5 golle başlayan Victor Osimhen de kadroda yer alıyor.

[SPIKER] Sezonun ilk derbisi ise yarın akşam Kadıköy'de oynanacak. Fenerbahçe ile Beşiktaş, saat 20.00'de başlayacak mücadelede bu sahada 60. kez karşı karşıya geliyor. Kadıköy'de geride kalan randevularda Fenerbahçe 23, Beşiktaş 16 galibiyet elde etti, 20 maç ise beraberlikle sonuçlandı. Karşılaşmayı hakem Halil Umut Meler yönetecek.

[SPIKER] Transfer döneminin kapanışı da başlıkları belirledi. Juventus'tan bonservissiz ayrılan Sırp golcü Dusan Vlahovic, kendisine gelen teklifler arasından Beşiktaş'ı seçtiğini açıkladı. Siyah beyazlılar, Avrupa listesi için bir orta saha arayışını sonuçlandıramadan pencereyi kapattı. Fenerbahçe cephesinde Boca Juniors'ın 21 yaşındaki oyuncusu Milton Delgado için girişim sürerken, Trabzonspor'un Richarlison transferi kadrodaki yabancı sayısına bağlandı. Galatasaray'dan ayrılan Mauro Icardi'nin adı ise İspanya'da Elche ile anılıyor.

[SPIKER] Voleybolda sevindirici bir haber var. A Milli Kadın Voleybol Takımı, dün akşam Avrupa Şampiyonası çeyrek finalinde Almanya'yı 3-1 mağlup ederek yarı finale yükseldi. Milliler ilk ve üçüncü setleri 25-18, dördüncü seti de 25-22 kazandı; ikinci seti 22-25 kaybetti. Filenin Sultanları, finale yükselmek için yarın Sırbistan ile karşılaşacak.

[SPIKER] Motor sporlarında ise Afyonkarahisar bugün uluslararası bir organizasyona ev sahipliği yapmaya başladı. MXGP, yani Dünya Motokros Şampiyonası'nın Türkiye ayağı, Afyon Motor Sporları Merkezi'nde 6 Eylül'e kadar sürecek. Yarışlar bu yıl 9. kez aynı pistte düzenleniyor; 25 ülkeden yaklaşık 150 sporcunun mücadele edeceği organizasyon çok sayıda ülkede ekranlara taşınacak. Pistteki isimler arasında dünya şampiyonluğu bulunan Jeffrey Herlings, Tim Gajser ve Romain Febvre de yer alıyor.

[SPIKER] Kültür ve sanat gündemine geçiyoruz; bugün hem yurt içinde hem yurt dışında oldukça hareketli bir tablo var.

[SPIKER] Elazığ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi dün düzenlenen törenle yeniden ziyarete açıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un katıldığı açılışta, müzenin arkeoloji, etnografya ve sikke bölümlerinde yaklaşık 2.000 eserin sergilendiği bildirildi. Koleksiyon Paleolitik Çağ'dan Osmanlı dönemine uzanıyor; 2016'daki saldırıda ağır hasar gören müze için 1885 tarihli Mülkiye İdadisi binası yeni müzecilik anlayışına göre yeniden düzenlendi.

[SPIKER] İtalya'nın Lido adasında 83. Venedik Film Festivali devam ediyor. 2 Eylül'de başlayan festivalin açılışını, Danny Boyle'un yönettiği Ink, yani Mürekkep adlı film yaptı. Yapım, medya patronu Rupert Murdoch'un The Sun, yani Sun gazetesini satın alma sürecini anlatıyor; Murdoch'u Guy Pearce, diğer başrolleri ise Jack O'Connell ve Claire Foy üstleniyor.

[SPIKER] Venedik Film Festivali'nde bu yıl jüri başkanlığını oyuncu ve yönetmen Maggie Gyllenhaal yürütüyor. Altın Aslan için 21 film yarışırken, George Clooney'ye mesleki yaşamının tümü için Onur Altın Aslanı verilecek. Ödüller 12 Eylül'de açıklanacak.

[SPIKER] Yurt içinde ise Bozcaada Caz Festivali bugün kapılarını açıyor. 4-6 Eylül tarihlerinde düzenlenen festival onuncu yılını "Geçicilik" temasıyla kutluyor. 2017'de yola çıkan organizasyon bu yıl üç ayrı müzik sahnesine yayılıyor; programda 30'dan fazla keşif etkinliği, müzik ve seramik atölyeleri, caz söyleşileri ile kuş gözlem buluşmaları yer alıyor.

[SPIKER] Türkiye Kültür Yolu Festivali'nin Çanakkale ayağı da son günlerine giriyor. 29 Ağustos'ta başlayan ve 6 Eylül'e kadar sürecek programda kent genelinde sergiler, tiyatro oyunları, opera ve bale gösterileri sanatseverlerle buluşuyor. Hamidiye Tabyası'ndaki konser takviminde çok sayıda sanatçı sahne alıyor; festivalin bir sonraki durağı Kayseri olacak.

[SPIKER] Sinema salonlarında da yeni hafta bugün başladı. Aksiyon, gerilim, korku, müzikal ve animasyon türlerinde yeni yapımlar vizyona girdi; bu haftanın programında iki yerli film ile yeniden gösterime giren yapımlar da bulunuyor.

[SPIKER] Peki bu akşamdan sonra gözümüzü nereye çevireceğiz? Hem gecenin, hem de önümüzdeki haftanın öne çıkan başlıklarını sıralıyorum.

[SPIKER] İlk sırada ekonomi var. ABD'de ağustos ayı tarım dışı istihdam verisi Türkiye saatiyle 15.30'da açıklandı; beklenti 55 bin kişilik artış, işsizlik oranında ise %4,1 yönündeydi. Piyasalar bu rakamın ardından Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası'nın eylül adımını yeniden fiyatlıyor; vadeli işlemlerde faiz artırımı ihtimali %63 seviyesinden %50 civarına geriledi. Altın tarafında dalgalanma sürüyor, gram altın 6.960 lira, ons altın 4.461 dolar bandında. Bu akşam ve hafta sonu boyunca kapanış rakamlarını yakından izleyeceğiz.

[SPIKER] Yurt içinde iki başlık cebimizi doğrudan ilgilendiriyor. TÜİK'in bugün paylaştığı verilere göre ağustosta tüketici fiyatları aylık %1,84 arttı, yıllık enflasyon %31,51 oldu; gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık artış %33,79, yurt içi üretici fiyatlarında ise %27,95 olarak kayda geçti. İkinci başlık akaryakıt: gece yarısından itibaren motorinin litre fiyatına 7,76 lira, benzine 2,47 lira zam pompaya yansıdı. İzmir'de motorin 90,25 liraya, Ankara'da 89,98 liraya çıktı. Bu iki verinin buluşacağı adres ise 10 Eylül. Merkez Bankası Para Politikası Kurulu o gün toplanıyor, karar saat 14.00'te açıklanacak; piyasa beklentisi politika faizinin %37'de sabit kalması yönünde.

[SPIKER] Dış politikada Orta Doğu hattı gündemin merkezinde kalmaya devam ediyor. United States Central Command, yani ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran'da Devrim Muhafızları'na ait hava savunma sistemleri ve iletişim tesislerini hedef aldığını duyurmuştu. İran tarafı ise Ürdün'deki bir ABD üssünü füzelerle vurduğunu açıkladı. Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim petrol fiyatlarını yukarı taşıyor; enerji, enflasyon ve faiz zinciri bu nedenle hafta boyunca izlenecek. Gazze'deki ateşkes süreci ve insani durum da masada.

[SPIKER] Takvimde başka satır başları da var. İstanbul'da bugün başlayan İklim Finansmanı Zirvesi, COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un katılımıyla sürüyor. Siyasette YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel'in Trakya programı ve Tekirdağ temasları takip edilecek. Eğitimde ise 7-11 Eylül'de okul öncesi ve ilkokul birinci sınıflar için uyum haftası başlıyor, ilk ders zili 14 Eylül Pazartesi çalacak.

[SPIKER] Sporda bu gece iki adres var. Trendyol Süper Lig'in 4. haftası saat 20.00'de Başakşehir-Galatasaray maçıyla açılıyor ve transfer dönemi gece yarısı kapanıyor. Berlin'de başlayan FIBA Kadınlar Basketbol Dünya Kupası'nda A Milli Takım, Belçika ile 18.30'da karşılaşıyor. Grup mücadelesi 6 Eylül'de Avustralya, 7 Eylül'de Porto Riko maçlarıyla devam edecek.

[SPIKER] Gelelim hava durumuna; yaz, eylülün ilk günlerinde de kendini hatırlatmaya devam ediyor.

[SPIKER] Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün bugün yayımladığı değerlendirmeye göre sıcaklıklar yurt genelinde mevsim normallerinin 2 ila 4 derece üzerinde seyrediyor.

[SPIKER] İstanbul'da bugün gökyüzü az bulutlu ve açık, en yüksek sıcaklık 29 derece, kayda değer bir yağış beklenmiyor.

[SPIKER] Ankara'da hava parçalı ve çok bulutlu, kentin kuzey kesimlerinde yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak görülebilir; en yüksek sıcaklık 31 derece.

[SPIKER] İzmir'de ise gün güneşli geçiyor, nem oranı yüzde 36 ile yüzde 73 arasında değişiyor ve termometreler 34 dereceyi gösteriyor.

[SPIKER] Yarına baktığımızda tablo daha da açılıyor; hafta sonunun ilk gününde yurdun büyük bölümünde az bulutlu ve açık bir hava öngörülüyor.

[SPIKER] İstanbul'da yarın güneşli bir gün var, sıcaklık 30 dereceye çıkıyor.

[SPIKER] Ankara'da yarın hava açık, beklenen en yüksek sıcaklık 32 derece.

[SPIKER] İzmir'de yarın da güneş hâkim, sıcaklık 35 dereceye kadar yükseliyor.

[SPIKER] Uzmanlar özellikle Marmara'nın güneybatısı ile Kuzey Ege'de saatte 40 ila 60 kilometreye ulaşan kuvvetli rüzgâra karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. Denize açılacaklar ve açık alanda çalışanlar için uyarı sürüyor.

[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.